Από την πρόσφατη μελέτη της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος για την παραγωγή ασφαλίστρων του 2010 προκύπτει μία νέα σημαντική μείωση του αριθμού των ασφαλιστικών εταιρειών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ ο συνολικός αριθμός των ασφαλιστικών εταιρειών (ανώνυμες εταιρείες, υποκαταστήματα ξένων και αλληλασφαλιστικοί συνεταιρισμοί όπως π.χ. τα ΚΤΕΛ) που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας είναι 73. Εξ αυτών 19 είναι υποκαταστήματα ξένων ασφαλιστικών εταιρειών στην Ελλάδα, πέντε είναι οι συνεταιρισμοί και 49 ελληνικές ανώνυμες ασφαλιστικές εταιρείες. Επίσης από αυτές 14 εταιρείες είναι αποκλειστικά ζωής, 48 ζημιών και 11 μικτές (ζωής και ζημιών).
Αν εξαιρέσουμε τα υποκαταστήματα και εστιάσουμε μόνο στις ελληνικές, διαπιστώνουμε ότι το σύνολο τους είναι 49, εκ των οποίων 11 ζωής, 27 ζημιών και 11 μικτές.
Ένα χρόνο πριν, το 2009 το σύνολο των ασφαλιστικών εταιρειών ήταν 82, εκ των οποίων 17 ζωής, 52 ζημιών και 13 μικτές. Μέσα σε ένα χρόνο ο αριθμός των εταιρειών μειώθηκε κατά 9 εταιρείες, (τρεις λιγότερες στη ζωή, τέσσερις λιγότερες στις ζημιών και δυο λιγότερες στις μικτές). Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2010 σε σύγκριση με το 2009 ο αριθμός των εταιρειών μειώθηκε κατά 11 καθώς το ίδιο διάστημα οι συνεταιρισμοί αυξήθηκαν κατά 2 (από τρεις σε πέντε). Επίσης θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στα στοιχεία της ΕΑΕΕ δεν περιλαμβάνονται τρεις ακόμη εταιρείες που έκλεισαν το 2010 και 2011 δηλαδή η VDV Leben, η Ευρωπαϊκή Πρόνοια και η Eurostar. Δηλαδή συνολικά τον τελευταίο χρόνο έκλεισαν 14 εταιρείες.
Αν όμως πάμε λίγο πιο πίσω π.χ. στο 2006 θα δούμε ότι τότε οι ασφαλιστικές εταιρείες ήταν συνολικά 90. Δηλαδή μέσα σε τέσσερα χρόνια ο αριθμός των εταιρειών μειώθηκε κατά 17 ή τέσσερις λιγότερες το χρόνο. Ειδικότερα μειώθηκε κατά τρεις ο αριθμός των εταιρειών στη ζωή, κατά 12 στις ζημιών και κατά δυο στις μικτές.
Στην ελληνική ασφαλιστική αγορά δραστηριοποιούνται λοιπόν σήμερα 70 εταιρείες. Αν επίσης «αφαιρέσουμε» ορισμένες εταιρείες που είναι ξεχωριστές νομικές οντότητες ενώ ανήκουν στον ίδιο όμιλο (π.χ. ο Όμιλος Interamerican έχει τέσσερις εταιρείες) τότε διαπιστώνουμε ότι ο πραγματικός αριθμπος των εταρειών-ομίλων που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά (ανώνυμες εταιρείες και υποκαταστήματα) είναι στην πραγματικότητα λιγότερες.

Μόλις 50 εταιρείες

Συνολικά αυτή την στιγμή στην ελληνική ασφαλιστική αγορά δραστηριοποιούνται 63 εταιρείες, εκ των οποίων όπως προαναφέραμε εάν αφαιρεθούν οι «διπλές» μένουν μόλις 54 εταιρείες-όμιλοι, στις οποίες ωστόσο περιλαμβάνονται και τέσσερις ασφαλιστικές εταιρείες οδικής βοήθειας. Εν κατακλείδι 50 εταιρείες δραστηριοποιούνται στην ελληνική ασφαλιστική αγορά. Τόσες έμειναν μετά από ανακλήσεις αδειών, εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιρειών όλα τα προηγούμενα χρόνια.

20 ελληνικές

Επίσης 20 είναι οι εταιρείες αμιγώς ελληνικών συμφερόντων ενώ οι υπόλοιπες είναι πολυεθνικές ή κυπριακές.
Και το ερώτημα πόσες τελικά θα μείνουν μετά το τέλος του 2012 μένει να απαντηθεί, καθώς εξ αυτών ένας σημαντικός αριθμός εξακολουθεί να είναι εταιρείες που δραστηριοποιούνται κυρίως στον κλάδο αυτοκινήτου, με τα γνωστά προβλήματα
Όλες οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ο αριθμός τους θα συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο ενόψει και των σημαντικών αλλαγών που φέρνει η οδηγία «Solvency  II». Επίσης σημαντικό ρόλο παίζει ο έλεγχος της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία όπως αναφέρουν εκτιμήσεις της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς κινείται «by the book», και τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών.

Συνεργασίες

Μία περαιτέρω συρρίκνωση του αριθμού των ασφαλιστικών εταιρειών θα έχει πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις, στην απασχόληση αλλά και τον ανταγωνισμό και την φυγή κεφαλαίων στο εξωτερικό.
Η μόνη ουσιαστική δυνατότητα διατήρησης του συγκεκριμένου μεγέθους της αγοράς τουλάχιστον σε ότι αφορά τον αριθμό των εταιρειών περνά από τους μετόχους των.
Αν οι μέτοχοι διαβλέπουν ευκαιρίες επιβίωσης και ανάπτυξης θα «βάλλουν το χέρι στην τσέπη». Αν δεν βλέπουν τέτοιες προοπτικές τότε το μόνο σίγουρο είναι ότι θα «αφήσουν» τις εταιρείες τους σιγά-σιγά να φυλλορροήσουν  και εν τέλει να κλείσουν.
Υπάρχει βέβαια και η περίπτωση των συνεργασιών η οποία ωστόσο προϋποθέτει μία άλλη αντίληψη και επίσης νέα κεφάλαια.
Το nextdeal.gr έχει επανειλημμένως τονίσει την ανάγκη τέτοιων κινήσεων.
Εκτίμηση μας είναι ότι με το κατάλληλο management υπάρχει η δυνατότητα συγκρότησης μία ή δυο μεγάλων ελληνικών ασφαλιστικών εταιρειών, πέραν των τραπεζικών, καθώς  και ορισμένων μικρότερων εξειδικευμένων σε συγκεκριμένους κινδύνους.
Όμως αποφασιστικός είναι και ο ρόλος της Εποπτικής αρχής, της Τράπεζας της Ελλάδος, προκειμένου να ευοδωθούν, εάν σχεδιάζονται, τέτοια σχήματα

Ο ρόλος της εποπτείας

Το ερώτημα που πολλοί θέτουν στην αγορά είναι σχετικά με τον ρόλο της Εποπτείας και εν προκειμένω της Διοίκησης της Τράπεζας της Ελλάδος. Αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι στον τραπεζικό τομέα η Τράπεζα της Ελλάδος ως εποπτική αρχή κινείται με τέτοιο τρόπο ώστε καμία τράπεζα να μην κλείσει και φέρνουν το παράδειγμα της πρώην Αspis Bank και αναρωτιούνται γιατί δεν ακολουθεί ανάλογη τακτική και στην ασφαλιστική αγορά. Μπορεί όμως η Τράπεζα της Ελλάδος να κινηθεί έτσι ώστε να αποφευχθεί ένα νέο κύμα ανακλήσεων αδειών.
Πιστεύουμε ότι αν και περιορισμένες, οι δυνατότητες υπάρχουν. Βέβαια εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό και από την διάθεση συνεργασίας που επιδεικνύει ο βασικός μέτοχος της κάθε εταιρείας αλλά και η αγορά στο σύνολο της.
Ωστόσο τα εργαλεία υπάρχουν με πιο ακραίο αυτό του διορισμού επιτρόπου. Αν διαπιστωθεί η διάθεση συνεργασίας από τον μέτοχο και την αγορά ή τουλάχιστον ενός τμήματος της τότε ορισμένες εταιρείες θα μπορούσαν  να επιβιώσουν, να εκσυγχρονιστούν και εν κατακλείδι να απορροφηθούν από άλλες.
Η επιλογή του εάν θα ακολουθηθεί και στην ασφαλιστική αγορά η θεωρία του σοκ μένει να επιβεβαιωθεί το επόμενο διάστημα.