Ποιος είναι ο αντίκτυπος του αυξανόμενου κόστους δανεισμού στην κερδοφορία των επιχειρήσεων;
Είναι αυτή μια προσωρινή κατάσταση ή κινούμαστε προς μια «νέα κανονικότητα» υψηλών επιτοκίων, χαμηλής ανάπτυξης και υψηλών τιμών;

Σε ένα πληθωριστικό περιβάλλον, η φυσική τάση των κεντρικών τραπεζών είναι να αυξάνουν τα επιτόκια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ζήτησης, αλλά σε βάρος του αυξημένου κόστους για τις επιχειρήσεις. Αυτό συμβαίνει στις περισσότερες μεγάλες παγκόσμιες οικονομίες σήμερα.

Έχει φτάσει ο πληθωρισμός στο peak του;

Όσον αφορά τον πληθωρισμό, η τρέχουσα κατάσταση μπορεί να χαρακτηριστεί σκληρή αλλά σταθερή. Ο πληθωρισμός παραμένει επιζήμια υψηλός σε πολλές μεγάλες οικονομίες. Οι καλές ειδήσεις είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν ανεβαίνει πιο ψηλά.

Στην πραγματικότητα, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο πληθωρισμός μπορεί να έχει ήδη κορυφωθεί. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, το ποσοστό κορυφώθηκε στο 11,1% τον Οκτώβριο του 2022, πριν πέσει στο 10,5% τον Δεκέμβριο. Στη ζώνη του ευρώ, ο πληθωρισμός υποχώρησε στο χαμηλό ποσοστό του 8,5% για οκτώ μηνες τον Ιανουάριο. Στις ΗΠΑ, το ποσοστό 6,4% που καταγράφηκε τον Ιανουάριο αντιπροσώπευε έναν έβδομο συνεχόμενο μήνα πτώσης των τιμών.

Ο πληθωρισμός είναι πιθανό να μειωθεί περαιτέρω φέτος, καθώς το κόστος των τροφίμων, του φυσικού αερίου και της αποστολής μειώνεται. Η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένει ότι ο πληθωρισμός θα μειωθεί σε ένα πολύ πιο διαχειρίσιμο 4% περίπου μέχρι το τέλος του έτους.

Όλα αυτά είναι καλά νέα, αλλά αν ο πληθωρισμός έχει κορυφωθεί, το έχει κάνει από τα υψηλά σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών. Οι παγκόσμιοι ρυθμοί πληθωρισμού θα είναι αρκετά υψηλότεροι στο τέλος του 2023 από ό,τι στο τέλος του 2019. Το τέταρτο τρίμηνο του προηγούμενου έτους πριν από την πανδημία, ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ ήταν μόλις 1%.

Τι θα γίνει με τα επιτόκια;

Με τον πληθωρισμό που αναμένεται να μειωθεί, είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς εάν τα επιτόκια θα αρχίσουν να πέφτουν επίσης σύντομα. Η σύντομη απάντηση είναι ναι, αλλά όχι τους επόμενους μήνες. Αναμένουμε ότι σε πολλές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Ευρωζώνης, οι αυξήσεις των επιτοκίων θα είναι βραχυπρόθεσμα μικρότερες από τις σημαντικές αυξήσεις που παρατηρήθηκαν το 2022 και στη συνέχεια θα εξασθενήσουν.

Το βλέπουμε στις ΗΠΑ, οι οποίες πρόσφατα αύξησαν τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης (bps). Πρόκειται για μια μικρότερη άνοδο σε σχέση με άλλες του 2022, αλλά εξακολουθεί να είναι μια άνοδος.

Ομοίως, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε το βασικό της επιτόκιο στο 3% τον Φεβρουάριο και δεσμεύτηκε να το αυξήσει ξανά τον Μάρτιο.

Υπάρχουν παρόμοιες τάσεις σε όλο τον κόσμο. Στην Ινδία, το επιτόκιο αυξήθηκε στο 6,5% τον Φεβρουάριο, σημειώνοντας άνοδο 25 bps και για έκτη συνεχόμενη αύξηση. Το ποσοστό της Ινδονησίας εκτινάχθηκε στο 5,75%. Η Κίνα κάνει τη διαφορά εδώ, αφήνοντας το βασικό της επιτόκιο δανεισμού στο 3,65% τον Ιανουάριο, τον πέμπτο συνεχόμενο μήνα χωρίς κίνηση.

Οι κεντρικές τράπεζες έχουν μια σκληρή πράξη εξισορρόπησης. Τα επιτόκια αυξάνουν τον πληθωρισμό, αλλά δημιουργούν προκλήσεις για την υποκείμενη οικονομία. Μία από αυτές τις προκλήσεις είναι το αυξανόμενο κόστος της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων.

Τι σημαίνει η αύξηση των επιτοκίων για τις επιχειρήσεις;

Οι επιχειρήσεις χρειάζονται χρηματοδότηση για να καλύψουν το καθημερινό κόστος λειτουργίας, να επενδύσουν σε νέο εξοπλισμό και να προχωρήσουν σε νέες αγορές. Ο δανεισμός είναι ένα συνηθισμένο εργαλείο επιχειρηματικής στρατηγικής.

Που σημαίνει ότι, όταν το κόστος δανεισμού αυξάνεται, υπάρχει σημαντικός αντίκτυπος στη δομή του κόστους πολλών επιχειρήσεων. Το αυξανόμενο κόστος των εισροών μπορεί να επηρεάσει την ικανότητά τους να λειτουργούν κερδοφόρα.

Οι επιχειρήσεις μπορούν συχνά να ξεπεράσουν τις οικονομικές καταιγίδες αν γνωρίζουν πότε θα τελειώσουν, αλλά οι σημερινοί αντίθετοι άνεμοι είναι απρόβλεπτοι. Οι κεντρικές τράπεζες είναι προσεκτικές στις προβλέψεις τους και μπορεί να χρειαστούν χρόνια μέχρι να μειωθούν σημαντικά τα επιτόκια σε πολλές οικονομίες.

Στην πραγματικότητα, πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι η εποχή των χαμηλών επιτοκίων (1% και κάτω) έχει τελειώσει, σίγουρα βραχυπρόθεσμα. Οι κεντρικές τράπεζες τείνουν να προτιμούν να διατηρούν υψηλά τα επιτόκια αντί να διακινδυνεύουν να τα μειώσουν πολύ σύντομα. Η απειλή να χάσουν τον έλεγχο του πληθωρισμού -σε επανάληψη του 2022- τις φοβίζει ιδιαίτερα.

Τι μπορούν να κάνουν οι επιχειρήσεις;

Όταν το κόστος αυξάνεται, το προφανές πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να αυξήσετε τις τιμές. Αλλά αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο στο τρέχον πληθωριστικό περιβάλλον.

«Η μετακύλιση των αυξήσεων του κόστους στην αγορά, με τη μορφή υψηλότερων τιμών, περιορίζεται αυστηρά από πολλούς παράγοντες, όπως η μειωμένη αγοραστική δύναμη των πελατών, η ελαστικότητα της ζήτησης και η θέση της επιχείρησης στην αγορά σε σχέση με τον ανταγωνισμό της. αναφέρεουμε ενδεικτικά», λέει ο Dimitri Pelckmans, Επικεφαλής Υπηρεσιών Κινδύνων (Βέλγιο και Λουξεμβούργο) στην Atradius.

Εάν οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να μεταφέρουν υψηλότερο κόστος στους πελάτες, πρέπει να το απορροφήσουν εσωτερικά ή να βρουν περισσότερους πελάτες. Δυστυχώς, η ζήτηση είναι υποτονική από όλους τους παράγοντες που αναφέρθηκαν παραπάνω και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών είναι χαμηλή. «Αυτή η κατάσταση αποτελεί σοβαρή απειλή για την ικανότητα των επιχειρήσεων να διατηρήσουν την κερδοφορία και να διατηρήσουν τη ζωή τους», λέει ο Dimitri Pelckmans.

Η ανάγκη για χρηματοδότηση

Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυτές τις προκλήσεις με διάφορους τρόπους. Πολλοί επιβραδύνουν την παραγωγή, γεγονός που μειώνει το κόστος αλλά και περιορίζει την κερδοφορία. Άλλοι σκέφτονται να επενδύσουν σε πιο αποδοτικές διαδικασίες παραγωγής, αλλά το αυξανόμενο κόστος δανεισμού έχει καταστήσει απρόσιτη αυτή την επιλογή για μεγάλο αριθμό εταιρειών.

«Η παρατήρηση της επιχειρηματικής συμπεριφοράς μας υποδηλώνει ότι η ζήτηση για μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για επενδύσεις έχει αποδυναμωθεί σημαντικά», λέει ο Dimitri Pelckmans.. «Αντίθετα, οι επιχειρήσεις έχουν δείξει αυξημένη ζήτηση για βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση τους τελευταίους μήνες».

Η προτίμηση για βραχυπρόθεσμο δανεισμό είναι απόδειξη του βάθους αυτής της οικονομικής ύφεσης. Οι επιχειρήσεις συχνά αναζητούν γρήγορες ενέσεις μετρητών όταν δυσκολεύονται να πληρώσουν τα καθημερινά έξοδα.

Συνολικά, αυτοί οι παράγοντες συνθέτουν κάτι σαν μια τέλεια καταιγίδα για τις επιχειρήσεις, με τον πληθωρισμό να μειώνει τη ζήτηση και τα υψηλά επιτόκια να δημιουργούν επιπλέον κόστος χρηματοδότησης για οργανισμούς που ήδη πλήττονται από την αύξηση των τιμών της ενέργειας και των πρώτων υλών.

Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο στα αγγλικά εδώ.