Αναδημοσίευση από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 29) που κυκλοφορεί

Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, Γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας

Συνέντευξη στην Ανθή Αγγελοπούλου

Οι αξιολογήσεις των υπηρεσιών υγείας από τους ίδιους τους ασθενείς, η χρήση νέων ψηφιακών μέσων όπως το βραχιολάκι στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και οι νέες διοικήσεις των νοσηλευτικών ιδρυμάτων μπαίνουν στο μικροσκόπιο της συζήτησής μας με τη Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη,    γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας του υπουργείου Υγείας, η οποία επισημαίνει ότι οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν την έναρξη μιας νέας εποχής για το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

• Τι νεότερα έχουμε από το κομμάτι της αξιολόγησης των υπηρεσιών υγείας;

Η διαδικασία αξιολόγησης των υπηρεσιών υγείας από τους ίδιους τους ασθενείς συνεχίζεται με συνέπεια και σταθερότητα. Το τελευταίο διάστημα ολοκληρώθηκε ένας ιδιαίτερα ικανοποιητικός κύκλος ελέγχων και τεχνικής ωρίμανσης του εργαλείου αξιολόγησης, ενώ έχει συγκεντρωθεί ένας σημαντικός αριθμός απαντήσεων. Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 21.000 ασθενείς έχουν συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο, γεγονός που μας επιτρέπει να περάσουμε με ασφάλεια στο επόμενο στάδιο, εκείνο της υλοποίησης διορθωτικών ενεργειών βασισμένων σε πραγματικά δεδομένα.

Η ανάλυση των μέχρι στιγμής αποτελεσμάτων καταδεικνύει κοινά σημεία που χρήζουν βελτίωσης σε πολλά νοσοκομεία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ποιότητα της σίτισης, η αριθμητική επάρκεια του νοσηλευτικού προσωπικού, η μεγαλύτερη συμμετοχή των ασθενών στη διαμόρφωση αποφάσεων σχετικών με την υγεία τους, η πληρέστερη ενημέρωσή τους για τις διαθέσιμες υπηρεσίες που διασφαλίζουν τη συνέχεια της φροντίδας, όπως η διασύνδεση με κοινωνικές υπηρεσίες ή συλλόγους ασθενών, καθώς και η ανάγκη παροχής ψυχολογικής υποστήριξης.

Επιπλέον, το αμέσως επόμενο διάστημα, το σύστημα αξιολόγησης θα επεκταθεί και στα ογκολογικά νοσοκομεία και κλινικές. Αυτήν τη στιγμή ολοκληρώνεται η τελική επεξεργασία ειδικά προσαρμοσμένων ερωτηματολογίων, τα οποία λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των ογκολογικών ασθενών. Ο στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα που συλλέγονται είναι αξιόπιστα, αντιπροσωπευτικά και ουσιαστικά για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Στη συνέχεια, η διαδικασία αξιολόγησης θα επεκταθεί και στα παιδιατρικά νοσοκομεία, καθώς και στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, καλύπτοντας σταδιακά όλο το φάσμα της φροντίδας υγείας.

• Υπάρχουν ακόμα κενά ιατρονοσηλευτικού προσωπικού στο ΕΣΥ;

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας διαθέτει σήμερα το περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό στην ιστορία του, καθώς και την υψηλότερη αναλογία ιατρών ανά 1.000 κατοίκους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το 2019 μέχρι σήμερα, το δημόσιο σύστημα υγείας ενισχύεται σταθερά με νέο προσωπικό και για πρώτη φορά η ενίσχυση αυτή γίνεται με όρους στρατηγικού σχεδιασμού και ορθολογικής κατανομής.

Το 2024 καταγράφηκε αύξηση 7% στους ιατρούς, 12% στους νοσηλευτές και 11% στο λοιπό προσωπικό σε σχέση με το 2019. Η διαδικασία αυτή συνεχίζεται το 2025 και θα ενταθεί περαιτέρω το 2026, καθώς έχουν ήδη εγκριθεί 5.200 νέες προσλήψεις ιατρών και νοσηλευτών, στο πλαίσιο των συνολικά 20.000 προσλήψεων στο Δημόσιο.

Οι προσλήψεις αυτές αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των κενών σε κρίσιμες ειδικότητες, κυρίως σε περιοχές που παραδοσιακά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στελέχωσης, λόγω του ότι οι θέσεις που προκηρύσσονται δεν επιλέγονται από το προσωπικό.

Για αυτές τις περιοχές, που αποτελούν διαχρονική πρόκληση, εφαρμόζεται ένα ολοκληρωμένο πλέγμα κινήτρων, οικονομικών και μη, προκειμένου να καταστούν περισσότερο ελκυστικές. Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά λαμβάνοντας υπόψη ότι από τις 300 θέσεις που προηγουμένως έμεναν άγονες, έχουν καλυφθεί 200 μέσα στο τελευταίο έτος.

• Με την ανάληψη καθηκόντων των νέων διοικήσεων ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Η ανάληψη καθηκόντων από τις νέες διοικήσεις, η επιλογή των οποίων έγινε μέσω του ΑΣΕΠ με αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια, σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, όπου η λογοδοσία, η αποτελεσματικότητα και η αξιοκρατία αποτελούν σταθερούς πυλώνες διοίκησης.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε διήμερη συνάντηση μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας και όλων των διοικητών και αναπληρωτών διοικητών των νοσοκομείων και Υγειονομικών Περιφερειών, στο πλαίσιο της οποίας καθορίστηκαν οι στρατηγικές προτεραιότητες και οι κεντρικές κατευθύνσεις για την περίοδο μετά την ανάληψη των καθηκόντων τους.

Κάθε νοσοκομείο καλείται πλέον να εκπονήσει το δικό του Σχέδιο Δράσης, με μετρήσιμους στόχους, σαφείς δείκτες απόδοσης και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Τα Σχέδια Δράσης υποβάλλονται και αξιολογούνται από τους διοικητές των Υγειονομικών Περιφερειών και αποστέλλονται, συνοδευόμενα από σχετική έκθεση, στον υπουργό Υγείας για έγκριση. Στη συνέχεια, κάθε διοικητής υπογράφει Συμβόλαιο Απόδοσης με τον υπουργό Υγείας, δεσμευόμενος στην επίτευξη των στόχων, των δράσεων και των σχετικών αποτελεσμάτων, επί των οποίων αξιολογούνται.

Παράλληλα, οι διοικήσεις των νοσοκομείων διαθέτουν πλέον σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που αναβαθμίζουν τη διαχείριση και την αποδοτικότητα των μονάδων υγείας. Το σύστημα ιχνηλάτησης της διαδρομής του ασθενούς επιτρέπει την άμεση ανίχνευση και αντιμετώπιση καθυστερήσεων στα ΤΕΠ, ενώ το εργαλείο αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών δίνει φωνή στους πολίτες, ώστε να επιβεβαιώσουν, μέσω της εμπειρίας τους, τι πηγαίνει καλά και ποιοι τομείς χρήζουν βελτίωσης.

Τα δεδομένα αυτά δεν αποτελούν απλώς δείκτες παρακολούθησης, αλλά ισχυρό εργαλείο γνώσης και τεκμηρίωσης. Οι διοικήσεις καλούνται να τα αξιοποιούν συστηματικά, προκειμένου να χαράσσουν τεκμηριωμένες πολιτικές και να λαμβάνουν αποφάσεις που ενισχύουν την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

• Λειτουργούν οι νέες υπηρεσίες όπως το ηλεκτρονικό βραχιολάκι κ.λπ. στην εξυπηρέτηση των ασθενών;

Οι νέες ψηφιακές υπηρεσίες που έχουν τεθεί σε λειτουργία αλλάζουν ριζικά την εμπειρία των ασθενών και αναβαθμίζουν την καθημερινή λειτουργία των νοσοκομείων. Το σύστημα ιχνηλάτησης της διαδρομής του ασθενούς στα ΤΕΠ ή διαφορετικά το ηλεκτρονικό «βραχιολάκι» επιτρέπει πλέον την παρακολούθηση κάθε βήματος της διαδρομής του ασθενούς σε πραγματικό χρόνο, από την άφιξη στα ΤΕΠ έως τις εξετάσεις, τη διάγνωση και την έξοδο.

Όπως προαναφέρθηκε, οι διοικήσεις των νοσοκομείων έχουν πλέον στα χέρια τους πολύτιμα δεδομένα, τα οποία οφείλουν να αξιοποιούν για τον καλύτερο σχεδιασμό και την οργάνωση των υπηρεσιών, τη μείωση των καθυστερήσεων και τη διασφάλιση ότι κάθε πολίτης λαμβάνει την κατάλληλη φροντίδα, την κατάλληλη στιγμή.

Το σύστημα λειτουργεί ήδη σε 14 νοσοκομεία και έως το 2026 θα έχει επεκταθεί σε όλη τη χώρα. Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς ο μέσος όρος του χρόνου αναμονής στα νοσοκομεία όπου εφαρμόζεται έχει μειωθεί στις 3,5 ώρες, ενώ αυτονόητο είναι ότι τα επείγοντα περιστατικά εξυπηρετούνται άμεσα. Το εργαλείο αυτό λειτουργεί συμπληρωματικά στον συνολικό μας σχεδιασμό για τη μείωση των χρόνων αναμονής στα επείγοντα, επιβεβαιώνοντας ότι η χρήση της τεχνολογίας, όταν συνδυάζεται με τεκμηριωμένη ανάλυση και διοικητική ευθύνη, μπορεί να φέρει απτά αποτελέσματα στη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας.

Εξίσου σημαντικό βήμα για την αναβάθμιση της εξυπηρέτησης των πολιτών αποτελεί η απλοποίηση της διαδικασίας για τον προγραμματισμό ραντεβού. Πλέον, κάθε πολίτης μπορεί να κλείσει δωρεάν ραντεβού στα νοσοκομεία και τις πρωτοβάθμιες δομές υγείας, είτε με ένα απλό τηλεφώνημα στο 1566 –χωρίς αναμονή, χάρη στη λειτουργία επανάκλησης (callback)– είτε μέσω των ψηφιακών εφαρμογών MyHealthApp και finddoctors.gov.gr.

Η ανταπόκριση του κοινού είναι εντυπωσιακή. Για τα νοσοκομεία έχουν προγραμματιστεί περίπου 92.000 ραντεβού μέσω του 1566 και πάνω από 102.000 μέσω των ψηφιακών εφαρμογών, ενώ τα αντίστοιχα δεδομένα για τις δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας είναι ακόμη πιο υψηλά. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι οι πολίτες αγκαλιάζουν τις νέες πρωτοβουλίες, αναγνωρίζοντας στην πράξη τα οφέλη της ψηφιακής μεταρρύθμισης και την προστιθέμενη αξία που αυτή προσφέρει στην καθημερινή τους εξυπηρέτηση.

Διαβάστε παρακάτω την συνέντευξη από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 29) που κυκλοφορεί και σε ηλεκτρονική μορφή (πατήστε κάτω δεξιά για μεγέθυνση)

Ποια είναι η Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη

H Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη είναι οικονομολόγος με εξειδίκευση στα θέματα πολιτικής, σχεδιασμού και χρηματοδότησης της Υγείας. Απόφοιτη του London School of Economics and Political Science (BSc in Social Policy and Economics) και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών (MSc in Health Policy, Planning and Financing) από το London School of Economics and Political Science και το London School of Hygiene and Tropical Medicine, είναι υποψήφια Διδάκτωρ της Σχολής Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Διετέλεσε διευθύντρια του ιδιαίτερου γραφείου της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ασημίνας Γκάγκα (Φεβρουάριος 2022 – Μάιος 2023) και της υπηρεσιακής υπουργού Υγείας Αναστασίας Κοτανίδου (Ιούνιος 2023), σύμβουλος της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ασημίνας Γκάγκα (Σεπτέμβριος 2021 – Ιανουάριος 2022), καθώς και σύμβουλος του αναπληρωτή υπουργού Υγείας Βασίλη Κοντοζαμάνη (Ιούλιος 2019-Αύγουστος 2021).

Έχει διατελέσει επίσης συντονίστρια του φορέα για την παρακολούθηση και επιτάχυνση της υλοποίησης των δράσεων και έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του υπουργείου Υγείας, και πρόεδρος της Επιτροπής Παρακολούθησης για την υλοποίηση του έργου «Ανακαινίσεις και Εκσυγχρονισμός Νοσοκομείων σε ολόκληρη την Ελλάδα» του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το 2020 ορίστηκε εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κοινή προμήθεια εμβολίων και θεραπειών κατά της νόσου COVID-19. Έχει εργαστεί ως επιστημονική συνεργάτις στο LSE Health and Social Care Research Centre – London School of Economics and Political Science.