• Υποχώρηση του spread στα επίπεδα του 1,7% με 1,8% βλέπουν οι τραπεζίτες. Οι λόγοι
• Πονοκέφαλος τα προβλήματα κεφαλαίου κίνησης σε Κατασκευές

Του Χρήστου Κίτσιου

Με στόχους πιστωτικής επέκτασης αντίστοιχους ή λίγο καλύτερους των περσινών και εκτίμηση ότι το μέσο spread στα μεγάλα επιχειρηματικά δάνεια (corporate), που παραμένουν «ατμομηχανή» των χορηγήσεων, θα υποχωρήσει σε επίπεδα 1,7% με 1,8%, λόγω όξυνσης του ανταγωνισμού, ξεκίνησαν τη φετινή χρονιά οι τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Η μείωση της ζήτησης δανείων από επιχειρήσεις, λόγω υψηλού κόστους χρηματοδότησης και των πληθωριστικών πιέσεων, που ανεβάζουν το κόστος επενδύσεων, οδήγησε πέρσι τις τράπεζες σε αναθεώρηση των στόχων πιστωτικής επέκτασης για τη διετία 2023-24. Τα επιτελεία τους εκτιμούν ότι ο κύκλος αποκλιμάκωσης των επιτοκίων θα ξεκινήσει το τρίτο τρίμηνο του 2024 και η ετήσια μείωση θα κινηθεί μεταξύ 50 με 75 μονάδες βάσης, καθώς οι κεντρικές τράπεζες θα κινηθούν προσεκτικά, φοβούμενες την αναζωπύρωση του πληθωρισμού.

Η Ελλάδα, χάρη στη δυναμική, την οποία προσδίδουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, θα συνεχίσει να αναπτύσσεται. Υπάρχουν, όμως, παράγοντες που ενδέχεται να μετριάσουν το ρυθμό ανάπτυξης, όπως η καθυστέρηση στην υλοποίηση των μεγάλων δημόσιων έργων, ύψους 15 δισ. ευρώ, λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού και των προβλημάτων στο κεφάλαιο κίνησης σε μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους.

Πρόσφατα, η διοίκηση της Alpha διατύπωσε την εκτίμηση ότι η πιστωτική επέκταση θα είναι υψηλότερη του 2023, αλλά όχι στο βαθμό που προβλέπουν οι συγκλίνουσες εκτιμήσεις, λόγω της μεταβατικότητας που θα χαρακτηρίσει τη χρονιά διεθνώς (διατήρηση υψηλού κόστους χρήματος, slow down στις ευρωπαϊκές οικονομίες) και των εγγενών αδυναμιών της χώρας (κακός σχεδιασμός έργων, αργή υλοποίηση κ.ά.).

Οι πρώτες διαρροές για τους στόχους πιστωτικής επέκτασης επιβεβαιώνουν την παραπάνω εκτίμηση. Η Πειραιώς έθεσε ως στόχο πιστωτικής επέκτασης για τη φετινή χρονιά τα 1,7 δισ. ευρώ, επίπεδα αντίστοιχα αυτών που πέτυχε το 2023 (1,6 με 1,7 δισ. ευρώ). Η Εθνική έθεσε τον πήχυ λίγο ψηλότερα (1,5 δισ. ευρώ), ενώ οι στόχοι Alpha και Eurobank δεν έχουν διαρρεύσει.

Η μείωση της ζήτησης από πλευράς επιχειρήσεων οδηγεί σε όξυνση του ανταγωνισμού, εξέλιξη που μειώνει το περιθώριο που χρεώνουν πάνω στο Euribor οι τράπεζες. Λίγο πριν εκπνεύσει το 2023, άλλαξε χέρια χρηματοδότηση της τάξης των 200 εκατ. ευρώ προς τον ΔΕΣΦΑ, λόγω επιθετικότερης τιμολόγησης συστημικής τράπεζας, ενώ «αψιμαχίες» εκδηλώνονται για μεγάλες χορηγήσεις, όπως ο δανεισμός ΓΕΚ για το τίμημα παραχώρησης εκμετάλλευσης Αττικής Οδού.

Μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου η ΓΕΚ θα πρέπει να υπογράψει τη σύμβαση χρηματοδότησης για την Αττική Οδό, προκειμένου να κατατεθεί με τα υπόλοιπα έγγραφα στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Η διοίκηση του ομίλου έχει συμφωνήσει με Πειραιώς, Eurobank και Alpha για δανεισμό της τάξης των 2,7 δισ. ευρώ, συν την πιστωτική γραμμή για την αντιστάθμιση του επιτοκίου.

Τα μεγάλα tickets της φετινής χρονιάς τα έχει η ΓΕΚ

Πειραιώς και Alpha έχουν πάρει τις εγκρίσεις από τις επιτροπές τους ή τα Δ.Σ με σχεδόν παρόμοιους όρους. Η Eurobank ακολουθεί, υπάρχει, όμως, αντίδραση της Εθνικής, η οποία είχε προσυμφωνήσει με τη ΓΕΚ για τη χρηματοδότηση του project Αττικής Οδού. Στο σχήμα χρηματοδότησης πρόκειται να μπει και η EBRD, όπως πιθανώς και μικρότερες τράπεζες. Η είσοδος EBRD, ο ανταγωνισμός, μεταξύ των τραπεζών και το αντικείμενο της δανειοδότησης (σ.σ. καθαρή παραχώρηση) πιθανώς να οδηγήσουν σε χαμηλό spread.

Από τον όμιλο ΓΕΚ περνούν και τρεις άλλοι μεγάλοι λογαριασμοί χορηγήσεων της φετινής χρονιάς. Ο όμιλος έχει ανακηρυχθεί προτιμητέος μειοδότης για την παραχώρηση εκμετάλλευσης της Εγνατία Οδού και την ανάπτυξη των τμημάτων που εκκρεμούν, βρίσκεται, όμως, σε συζητήσεις με το Δημόσιο για την έκπτωση στο τίμημα, λόγω της ανόδου των επιτοκίων, βάσει των όρων της σύμβασης.

Επιπρόσθετα, ΓΕΚ και Hard Rock ξεκινούν την επένδυση για καζίνο στο Ελληνικό, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, η οποία θα χρηματοδοτηθεί με 1 δισ. ευρώ από τραπεζικό δανεισμό και Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και 500 εκατ. ευρώ με ίδια συμμετοχή. Αυτή την περίοδο η κοινοπραξία ΓΕΚ-Hard Rock συζητούν τη λήψη δανεισμού για κεφάλαιο κίνησης με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Τέλος, ενδεχόμενη συμφωνία πώλησης της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής, θυγατρικής της ΓΕΚ, θα φέρει για τις τράπεζες άλλη μια μεγάλη συμφωνία χρηματοδότησης, καθώς εκτιμάται ότι το fund από το Abu Dhabi θα κάνει χρήση δανεισμού για τη χρηματοδότηση μέρους του τιμήματος αγοράς του ποσοστού που κατέχουν ΓΕΚ/Περιστέρης, καθώς και τη χρηματοδότηση της δημόσιας πρότασης για την απόκτηση του free float.

Προβλήματα κεφαλαίου κίνησης σε Κατασκευές

Την ίδια στιγμή, το 2024 αναμένεται να είναι μια χρονιά, κατά τη διάρκεια της οποίας θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα συσσωρευμένα προβλήματα κεφαλαίου κίνησης σε μέρος του κλάδου των Κατασκευών, τα οποία εντάθηκαν, λόγω της ανόδου του κόστους υλικών.

Στο ξεκίνημα της χρονιάς η κατάσταση δεν δείχνει καλή, καθώς υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για διαταγές πληρωμής από υπεργολάβους, που εκτελούν έργα μεγάλων σε ανεκτέλεστο κατασκευαστικών ομίλων, ενώ βροχή πέφτουν και τα εξώδικα.

Οι τράπεζες παρακολουθούν με προσοχή την υπόθεση, έχοντας μεν την ασφάλεια του μικρού ανοίγματος δανείων στις εν λόγω κατασκευαστικές, αλλά και τον «πονοκέφαλο» των μεγάλων εγγυητικών. Ποντάρουν ότι χάρη στην άνοδο των κεφαλαιοποιήσεων θα διενεργηθούν αυξήσεις κεφαλαίου, οι οποίες θα κλείσουν «τρύπες» σε κεφάλαιο κίνησης, επιτρέποντας στον κλάδο να επιστρέψει σε ομαλότερη λειτουργία, καθώς οι νέες συμβάσεις, αναλαμβάνονται με περιθώρια κέρδους προσαρμοσμένα στα νέα επίπεδα κόστους.

Από την άλλη, όσο η εισροή φρέσκου χρήματος καθυστερεί, εντείνονται οι ανησυχίες για ανάληψη νέων έργων, προκειμένου οι προκαταβολές να καλύψουν υφιστάμενα προβλήματα κεφαλαίου κίνησης.

Για μεγέθυνση πατήστε ΕΔΩ