Η αυξημένη ελληνική συμμετοχή σε ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα για το Internet of Things (ΙoT) και η ανάπτυξη συνεργασιών και δικτύωσης μεταξύ ακαδημαϊκής και επιχειρηματικής κοινότητας, με τη δημιουργία ενός ελληνικού οργανισμού για τo IoT, ήταν μερικά από τα θέματα που αναδείχθηκαν στην ιδιαίτερα επιτυχημένη εκδήλωση που διοργάνωσαν το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) και η ευρωπαϊκή Συμμαχία για το Διαδίκτυο των πραγμάτων (Alliance for the Internet of Things Innovation, AIOTI). Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις 8 Φεβρουαρίου 2016 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

Η εκδήλωση "AIOTI Open Day: Χρηματοδότηση & καινοτομία μέσω του Internet of Things (ΙοΤ) στην Ελλάδα" απευθυνόταν στους δρώντες του οικοσυστήματος ΙοΤ, τόσο από την πλευρά της προσφοράς (technology providers) όσο και της ζήτησης (end users) τεχνολογίας, και είχε σκοπό τη διεύρυνση της εθνικής συμμετοχής σε μια από τις σημαντικότερες μελλοντικές τεχνολογίες, παράλληλα με τις ενέργειες που γίνονται για το ΙοΤ σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things) αφορά τη διασύνδεση ατόμων, μηχανών, οικιακών συσκευών, απλών αντικειμένων και διαδικασιών, γεγονός που δημιουργεί απεριόριστες δυνατότητες και προοπτικές για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες. Σήμερα, οι συσκευές που είναι online αγγίζουν τα 10 δισεκατομμύρια, ενώ μέχρι το 2020 προβλέπεται ότι θα φτάσουν τα 34 δισεκατομμύρια. Τα επόμενα πέντε χρόνια, η έρευνα προβλέπει ότι θα επενδυθούν 6 τρισεκατομμύρια δολάρια στο Διαδίκτυο των Πραγμάτων.

Όπως επισήμανε σε χαιρετισμό της η Εύη Σαχίνη, Διευθύντρια του ΕΚΤ, η επιστημονική αριστεία της Ελλάδας τεκμηριώνεται από την επιτυχημένη συμμετοχή σε μία από τις πιο ανταγωνιστικές προκηρύξεις του Ορίζοντα 2020 στο πρόγραμμα ICT με θέμα το Internet of Things. Παράλληλα υπογράμμισε ότι το ΕΚΤ, πέρα από τον ρόλο του ως Εθνικό Σημείο Επαφής για το πρόγραμμα ICT, προσφέρει υποδομές και υπηρεσίες για την αξιοποίηση και διάχυση τόσο του έγκριτου ελληνικού ψηφιακού περιεχομένου, όσο και των δεδομένων, δίνοντας έμφαση στην ανοικτή διάθεση και επανάχρηση. Σε αυτό το πλαίσιο, τα δεδομένα που θα προέλθουν από το Διαδίκτυο των Πραγμάτων στο μέλλον θα αποκτήσουν ιδιαίτερη δυναμική και το ΕΚΤ θα την υποστηρίξει ενεργά, απευθυνόμενο σε ολοένα και περισσότερες κοινότητες χρηστών.

Ο Ηρακλής Αγιοβλασίτης από το ΕΚΤ, Εθνικό Σημείο Επαφής για το πρόγραμμα ICT του Ορίζοντα 2020 (ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο για την έρευνα και καινοτομία), αναφέρθηκε στα αποτελέσματα της προκήρυξης ICT-30-2015: Internet of Things and Platforms for Connected Smart Objects για έρευνα σε τεχνολογίες του Διαδικτύου των Πραγμάτων, στην οποία υποβλήθηκαν 137 προτάσεις για έργα και εγκρίθηκαν 7 έργα έρευνας και ανάπτυξης (Research and Innovation Actions) και 2 έργα συντονισμού και υποστήριξης (Coordination and Support Actions).

Η Ελλάδα συμμετέχει σε 4 από τα 7 εγκεκριμένα έργα έρευνας και ανάπτυξης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αντλώντας συνολικά 3,36 εκατ. ευρώ κοινοτικής συγχρηματοδότησης, ενώ η συνολική κοινοτική συγχρηματοδότηση για έρευνα και ανάπτυξη είναι 51,5 εκ ευρώ. Η συμμετοχή της Ελλάδας ανέρχεται στο 6,5% της συνολικής διαθέσιμης κοινοτικής συγχρηματοδότησης. Συγκεκριμένα, ελληνική συμμετοχή υπάρχει στα έργα BIG IoT, Agile, SymbIoTe και Vicinity. Σε αυτά τα έργα συμμετέχουν οι παρακάτω 7 φορείς: Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), GNOMON Informatics SA, Δήμος Πυλαίας Χορτιάτη, Econais A.E., Bioassist A.E., Intracom A.E. Telecom Solutions, Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ).

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι δυνατότητες χρηματοδότησης για έρευνα και καινοτομία μέσα από τον Ορίζοντα 2020. Ο Peter Friess, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG CNECT) αναφέρθηκε διεξοδικά στις λεπτομέρειες των προκηρύξεων σχετικά με το Internet of Things, χαρακτηρίζοντας το IoT ως την επόμενη ψηφιακή επανάσταση. Ο P. Friess υπογράμμισε ότι η Ευρώπη έχει την ικανότητα να είναι πρωτοπόρος στο ΙοΤ, καθώς υπάρχουν και οι κατάλληλοι φορείς, όσο η έρευνα και το θεμελιωμένο οικοσύστημα ΙΤ. Υπάρχει όμως ο κίνδυνος του κατακερματισμού των προσπαθειών και της καθυστέρησης λόγω και του διεθνούς ανταγωνισμού. Επίσης, παρουσίασε εκτενώς τις ανοικτές προκηρύξεις για πιλοτικά έργα μεγάλης κλίμακας IoT (Large Scale Pilots) στον Ορίζοντα 2020, τα οποία έχουν καταληκτική ημερομηνία 12 Απριλίου 2016.

Τα πιλοτικά έργα μεγάλης κλίμακας αφορούν τις περιοχές: Pilot 1: Smart living environments for ageing well (20 εκατ. ευρώ), Pilot 2: Smart Farming and Food Security (30 εκατ. ευρώ), Pilot 3: Wearables for smart ecosystems (15 εκατ. ευρώ), Pilot 4: Reference zones in EU cities (15 εκατ. ευρώ), Pilot 5: Autonomous vehicles in a connected environment (20 εκατ. ευρώ). Ο P. Friess έκλεισε με χρήσιμες οδηγίες για την επιτυχημένη υποβολή προτάσεων και απάντησε στις ερωτήσεις του κοινού.

O Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Διευθυντής Ερευνών στο ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, μίλησε για το Alliance for the Internet of Things Innovation (AIOTI), με την ιδιότητά του ως συντονιστής του ΑΙΟΤΙ στην Ελλάδα. Η Συμμαχία για το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (AIOTI) ξεκίνησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σημαντικούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον χώρο του IoT. Η AIOTI έχει ως στόχο να εξασφαλίσει στην ΕΕ το προβάδισμα στις σχετικές τεχνολογίες, δημιουργώντας ένα δυναμικό ευρωπαϊκό IoT οικοσύστημα. Ο Κ. Σπυρόπουλος επισήμανε τις βασικές προκλήσεις για την ανάπτυξη του ΙοΤ, όπως η γρήγορη τεχνολογική ανάπτυξη, η αποδοχή των υπηρεσιών IoT από τους χρήστες, η ανάγκη για ανάπτυξη σχετικών επιχειρηματικών μοντέλων, το ρίσκο του κατακερματισμού, και ο διεθνής ανταγωνισμός.

Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν καλές πρακτικές από έργα που έχουν ήδη επιλεγεί προς χρηματοδότηση στον χώρο του Internet of Things (ICT-30-2015). Ο Σέργιος Σούρσος (Intracom AE) αναφέρθηκε στο SYMBIOTE project, το οποίο και έλαβε την υψηλότερη βαθμολογία στη συγκριτική αξιολόγηση και αφορά τη συμβίωση έξυπνων αντικειμένων σε περιβάλλοντα ΙοΤ. Το έργο AGILE (Adoptive Gateways for dIverse MuLtiple Environments) παρουσίασε ο Χάρης Δούκας (Create-net), ενώ ο Θανάσης Τρυφερίδης (ΕΚΕΤΑ), μίλησε για το VICINITY project, το οποίο προσφέρει νέες υπηρεσίες μέσω της διαλειτουργικότητας σε περιβάλλοντα Internet of Things.

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης, πραγματοποιήθηκε συζήτηση με πρωτοβουλία επιχειρήσεων και οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον χώρο του Internet of Things, αποσκοπώντας στη δημιουργία συνεργειών και συνεργασίας μεταξύ της ακαδημαϊκής/ερευνητικής και επιχειρηματικής κοινότητας, καθώς και στη θεσμοθέτηση ενός ελληνικού οργανισμού για το Ιnternet of Things. Συγκεκριμένα, πήραν θέση οι πιο δραστήριοι οργανισμοί του ελληνικού οικοσυστήματος IoT, ενώ παρουσιάστηκαν εθνικές πρωτοβουλίες που λαμβάνουν χώρα στο εξωτερικό σε επίπεδο συνολικής στρατηγικής για το ΙοΤ. Ανάμεσα σε αυτούς, οι εταιρείες Future Intelligence, Intracom ΑΕ, Athens Information Technology, ΕΕΛ/ΛΑΚ, PlegmaLabs, Warply, exm. Επιπλέον, παρουσιάστηκαν και συγκεκριμένες καλές πρακτικές από τη χώρα μας, όπως το mi-cluster (cluster μικροηλεκτρονικής corallia), το οποίο έχει οργανώσει πλήθος επιχειρηματικών αποστολών στο εξωτερικό, καθώς και το ανεπίσημο IoT meetup της ελληνικής κοινότητας χρηστών.

Όπως επισημάνθηκε στις τοποθετήσεις των συμμετεχόντων, η ανάγκη συνέργειας μεταξύ των επιχειρήσεων και οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον χώρο του IoT μπορεί να συνεισφέρει στην επίτευξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και επίτευξη οικονομιών κλίμακας. Παράλληλα, απαιτείται ένα εθνικό πλαίσιο στρατηγικής για το ΙοΤ με όραμα, σταθερή ηγεσία και συγκεκριμένες δράσεις που θα έχουν τον ρόλο καταλύτη και πολλαπλασιαστή προστιθέμενης αξίας και παραγωγικότητας.