Σειρά μέτρων προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αύξηση της διαθεσιμότητας δεδομένων στην ΕΕ, βασιζόμενη σε προηγούμενες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ελεύθερης ροής δεδομένων μη προσωπικού χαρακτήρα στην ψηφιακή ενιαία αγορά.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η καινοτομία βάσει δεδομένων αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για την ανάπτυξη της αγοράς, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ιδίως για τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς και για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Παρέχει τη δυνατότητα στους πολίτες να έχουν εύκολη πρόσβαση στα δεδομένα υγείας τους και να τα διαχειρίζονται, και επιτρέπει στις δημόσιες αρχές να κάνουν καλύτερη χρήση των δεδομένων υγείας στην έρευνα, την πρόληψη ή τις μεταρρυθμίσεις του συστήματος υγείας.

Οι προτάσεις της Επιτροπής βασίζονται στον γενικό κανονισμό για την προστασία των δεδομένων, που θα αρχίσει να ισχύει από τις 25 Μαΐου 2018. Με τις προτάσεις θα εξασφαλιστούν τα εξής:

Καλύτερη πρόσβαση σε δεδομένα του δημόσιου τομέα και δυνατότητα περαιτέρω χρήσης τους: Ένα αναθεωρημένο νομοθέτημα για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα καλύπτει τα δεδομένα που βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημόσιου τομέα στους τομείς των μεταφορών και των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Οι νέοι κανόνες περιορίζουν τις εξαιρέσεις που επιτρέπουν στους δημόσιους φορείς να χρεώνουν για την περαιτέρω χρήση των δεδομένων τους περισσότερο από το οριακό κόστος διάδοσης των δεδομένων. Επίσης, διευκολύνουν τη δυνατότητα περαιτέρω χρήσης ανοικτών ερευνητικών δεδομένων που προκύπτουν από δημόσια χρηματοδότηση και υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές ανοικτής πρόσβασης. Τέλος, οι νέοι κανόνες απαιτούν —κατά περίπτωση— την εφαρμογή τεχνικών λύσεων, όπως διεπαφές προγραμματισμού εφαρμογών (API) για την παροχή πρόσβασης στα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.

Ανταλλαγή επιστημονικών δεδομένων το 2018: Μια νέα δέσμη συστάσεων καλύπτει τις αλλαγές πολιτικής και τις τεχνολογικές εξελίξεις που επήλθαν στο διάστημα από την τελευταία πρόταση της Επιτροπής για την πρόσβαση στις επιστημονικές πληροφορίες και τη διαφύλαξή τους. Οι συστάσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή των πολιτικών ανοικτής πρόσβασης σύμφωνα με τους στόχους για την ανοικτή επιστήμη, τα δεδομένα έρευνας και τη διαχείριση δεδομένων, τη δημιουργία ευρωπαϊκού ανοικτού υπολογιστικού νέφους, και την εξόρυξη κειμένων και δεδομένων. Επίσης, τονίζουν τη σημασία της ύπαρξης κινήτρων, επιβραβεύσεων, δεξιοτήτων και κατάλληλων δεικτών μέτρησης για τη νέα εποχή της δικτυωμένης έρευνας.

Ανταλλαγή δεδομένων του ιδιωτικού τομέα μεταξύ επιχειρήσεων και μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιας διοίκησης: Μια νέα ανακοίνωση με τίτλο «Προς έναν κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων» παρέχει καθοδήγηση στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ σχετικά με τις νομικές και τις τεχνολογικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν τη συνεργασία στον τομέα της ανταλλαγής δεδομένων στον ιδιωτικό τομέα.

Ασφάλεια των δεδομένων υγειονομικής περίθαλψης των πολιτών με παράλληλη ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας: Η Επιτροπή παρουσιάζει σήμερα ένα σχέδιο δράσης που δίνει την προτεραιότητα στους πολίτες όσον αφορά τα δεδομένα για την υγεία τους: με την εξασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών στα δεδομένα υγείας τους και την καθιέρωση της δυνατότητας διασυνοριακής ανταλλαγής των δεδομένων τους· με τη χρήση μεγαλύτερων συνόλων δεδομένων για πιο εξατομικευμένη διάγνωση και θεραπευτική αγωγή και την καλύτερη πρόληψη επιδημιών και με την προαγωγή των κατάλληλων ψηφιακών εργαλείων, ώστε να είναι σε θέση οι δημόσιες αρχές να κάνουν καλύτερη χρήση των δεδομένων υγείας για σκοπούς έρευνας και μεταρρύθμισης των συστημάτων υγείας. Η σημερινή πρόταση καλύπτει επίσης τη διαλειτουργικότητα των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας, καθώς και έναν μηχανισμό για τον οικειοθελή συντονισμό στον τομέα της ανταλλαγής δεδομένων —συμπεριλαμβανομένων των γονιδιωματικών δεδομένων— για την πρόληψη των ασθενειών και την έρευνα.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής και επίτροπος Ψηφιακής Ενιαίας Αγοράς Άντρους Άνσιπ δήλωσε τα εξής: «Η ψηφιακή ενιαία αγορά διαμορφώνεται με ταχείς ρυθμούς· πλην όμως, χωρίς δεδομένα δεν θα αξιοποιήσουμε στο έπακρο την τεχνητή νοημοσύνη, την πληροφορική υψηλών επιδόσεων και άλλες τεχνολογικές εξελίξεις. Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν να μας βοηθήσουν να βελτιώσουμε την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και τα δίκτυα μεταφορών και να εξοικονομήσουμε ενέργεια: αυτή ακριβώς είναι η ουσία της έξυπνης χρήσης δεδομένων. Η πρότασή μας θα απελευθερώσει περισσότερα δεδομένα του δημόσιου τομέα για περαιτέρω χρήση, μεταξύ άλλων και για εμπορικούς σκοπούς, μειώνοντας το κόστος πρόσβασης στα δεδομένα και βοηθώντας μας να δημιουργήσουμε έναν κοινό χώρο δεδομένων στην ΕΕ, ο οποίος θα τονώσει την ανάπτυξή μας.»

Η επίτροπος Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας Μαρίγια Γκαμπριέλ δήλωσε σχετικά:«Με τη σημερινή ανακοίνωση, επιδιώκουμε ένα φιλόδοξο σχέδιο, τη στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι βρισκόμαστε στην καλύτερη δυνατή θέση για να βοηθούμε τις επιχειρήσεις μας, να προσφέρουμε έρευνα υψηλού επιπέδου και να προστατεύουμε τους πολίτες της ΕΕ. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα έχουν πρόσβαση σε καλύτερα προϊόντα και βελτιωμένες υπηρεσίες, καθώς όλο και περισσότερα δεδομένα καθίστανται διαθέσιμα για την καινοτομία που βασίζεται στα δεδομένα.»

Ο επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων Βιτένις Αντρουκάιτις δήλωσε τα εξής: «Οι προτάσεις μας αξιοποιούν πλήρως το δυναμικό των ψηφιακών τεχνολογιών για τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης και της ιατρικής έρευνας. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλιστεί ευκολότερη πρόσβαση στα δεδομένα υγείας, γεγονός που θα οδηγήσει στην καλύτερη πρόληψη των ασθενειών και περίθαλψη με επίκεντρο τον ασθενή, στην ταχεία αντιμετώπιση απειλών πανδημιών και σε βελτιωμένες μεθόδους θεραπείας.»