Το έπος του 1940 μπορεί να απομακρύνεται στο βάθος του χρόνου αλλά η μνήμη του παραμένει ακόμη ισχυρή καθώς από την πανελλήνια εκείνη επιστράτευση δεν έλειψε κανένας κι έτσι σε κάθε σχεδόν οικογένεια υπήρχε κάποιος που πολέμησε στα βουνά της Αλβανίας και οι αφηγήσεις του συνέθεσαν την κοινή συνείδηση. Οι τελευταίοι από τους πολεμιστές του ’40 έχουν φύγει για τους ουρανούς την τελευταία δεκαετία - τους θυμόμαστε με συγκίνηση όταν φτάνει η επέτειος και ανατρέχουμε στις ιστορίες που μας διηγήθηκαν ενώ πολλών τα βιωμένα τα βρίσκουμε σε πάμπολλες εκδόσεις ενώ άλλα τεκμήρια από εκείνη την μοναδική εποχή κοσμούν ακόμη πολλά σπίτια.

Τεκμήρια από εκείνη την εποχή βρέθηκαν τα περασμένα χρόνια και στα παζάρια, ειδικά στο Μοναστηράκι που οι άνθρωποι των παλαιοπωλείων αλλά και οι απλοί ρακοσυλλέκτες φρόντισαν να μην χαθούν και να περάσουν σε προσωπικές και δημόσιες συλλογές. Εκεί λοιπόν αρκετοί συμπολίτες μας και ορισμένοι φίλοι* ανακάλυπταν θησαυρούς για τους οποίους καμαρώνουν και μας τιμούν όταν μοιραζόμαστε μαζί της την συγκίνηση να πιάνουμε στα χέρια μας και να διαβάζουμε γράμματα από το μέτωπο.

ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ

-Καλέ μου, οι Αη Δημήτρηδες

έχουν ανθίσει όλοι

κι ασπρολογά, σα νάπεσε

χιόνι στο περιβόλι.

Όσοι περνούν στη γειτονιά

κι όσοι τους αντικρύζουν

όλοι τους καμαρώνουνε

και μας καλοτυχίζουν.

Περνούνε τ' άγουρα παιδιά

κι ανθό κοιτάν να κλέψουν,

έρχονται οι νιές και μου ζητούν

κλωνάρι να φυτέψουν.

Μα εγώ δε δίνω κανενός

και μοναχά στεφάνι

για τ' Αη Δημήτρη, κάτασπρο,

το εικόνισμα είχα κάνει.

Ανήμερα της χάρης του

το πήγα μοναχή μου

και τον επαρακάλεσα

θερμά στην προσευχή μου.

-Που είναι στρατιώτης σαν και σε,

οι φλόγες του πολέμου

να μη σου γκιάξουν ούτε μιά

τριχούλα σου καλέ μου !»

Γιώργος Αθάνας

*Επιστολικό δελτάριο στρατευμένου με τη γυναίκα του και το μικρό παιδί του από την εξαιρετική συλλογή του Γιάννη Μάκκα που δένει με το ποίημα του Γιώργου Αθάνα.