Άρθρο του Μανώλη Κ. Κεφαλογιάννη

Η Συνθήκη της Λωζάννης της 24ης Ιουλίου 1923, μία διεθνής συνθήκη που υπογράφηκε από πάρα πολλά κράτη,  καθόρισε τα σύνορα της νεοσύστατης Δημοκρατίας της Τουρκίας και ο Μουσταφά Κεμάλ έγινε ο πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Εισήγαγε πολλές ριζικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό τη μεταμόρφωση του παλιού οθωμανικού κράτους σε μία νέα, αν και ιδιότυπη, κοσμική δημοκρατία. Που από το 1945 που τερματίστηκε η περίοδος του μονοκομματισμού και η χώρα μετέβη στον πολυκομματισμό –με το στρατό πάντα στον πρώτο ρόλο-  με διακοπές τεσσάρων πραξικοπημάτων.

Το κόμμα του Ερντογάν έκλεισε 17 χρόνια αδιάλειπτης ηγεμονίας στην τουρκική πολιτική σκηνή από τις κερδισμένες εκλογές του 2002 ενώ ο ίδιος ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2003. Από τότε άρχισαν τα πρώτα δειλά βήματα της πλήρους αποκαθήλωσης του κεμαλικού κράτους.

Η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας φαινόταν να είναι ο πρώτος στόχος της εξωτερικής της πολιτικής. Όμως πριν δέκα χρόνια άρχισαν οι πρώτες κορώνες αναθεωρητισμού της Τουρκίας. Οι πρώτες κινήσεις ηγεμονίας. Που εντάσσονταν σε ένα νέο στρατηγικό δόγμα για το ρόλο που φιλοδοξεί να παίξει η Τουρκία στην περιοχή. Και ακριβώς πίσω από τον κομψό όρο «στρατηγικό βάθος» κρύβεται μία επεξεργασμένη μορφή νεοοθωμανισμού.

Ο Αχμέτ Νταβούτογλου, ως υπουργός Εξωτερικών κύριος εμπνευστής του νέου τουρκικού δόγματος  μιλώντας τότε σε συνέδριο στο Σεράγεβο δηλώνει: «Τα Βαλκάνια κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν πρότυπο συνεργασίας σε όλους τους τομείς. Επιθυμούμε μία νέα Βαλκανική που θα θεμελιώνεται στις πολιτικές αξίες, στην οικονομική αλληλεξάρτηση στη συνεργασία και στην πολιτιστική αρμονία. Όλα αυτά εξασφαλίζονταν στα Οθωμανικά Βαλκάνια. Εμείς θα αναβιώσουμε την εποχή εκείνη. Τα οθωμανικά Βαλκάνια ήταν μία επιτυχημένη ιστορία και τώρα πρέπει να αναγεννηθούν. Θα κάνουμε τα Βαλκάνια τον Καύκασο την Τουρκία μαζί με τη Μέση Ανατολή επίκεντρο της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής. Αυτός είναι ο στόχος της εξωτερικής μας πολιτικής στο μέλλον και θα τον πετύχουμε.»

Σύμφωνα με το ιδεολόγημα Νταβούτογλου λόγω του κοινού οθωμανικού παρελθόντος που τεχνηέντως παρουσιάζεται σαν κοινή πορεία λαών η κατάκτηση ξένων εδαφών, η Τουρκία έχει συγγένεια με τις χώρες της ευρύτερης περιοχής. Πατώντας σε αυτό το σκαλοπάτι διεκδικεί ηγετικό ρόλο αυτοπροβαλλόμενη ως παράγοντας κλειδί της γεωπολιτικής συνάρτησης στην ευρύτερη περιοχή.

Κάτι που κορυφώνεται σε μία απόλυτη έκφραση μεγαλοιδεατισμού μετά την καταστολή του πραξικοπήματος της 16ης Ιουλίου 2016. Μία κομβική ημερομηνία που είναι η στροφή της πολιτικής ηγεσίας της Τουρκίας στον αναθεωρητισμό, σε ένα περίεργο νεοοθωμανικό δόγμα. Σε μία διττή προσπάθεια αφενός να σβήσει από τη συνείδηση του τουρκικού λαού τον Κεμάλ και να μείνει μόνος αυτός σαν ο απόλυτος ηγέτης και αφετέρου να παρουσιαστεί η Τουρκία σαν περιφερειακή δύναμη με απόλυτη ηγεμονία στην περιοχή ο Τούρκος πρόεδρος αμφισβητεί ανοικτά τη Συνθήκη της Λωζάννης, αναφέρεται σε «σύνορα της καρδιάς μας», επαναφέρει το λεγόμενο «εθνικό όρκο» ενώ σε κάθε ευκαιρία απομακρύνεται από την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας απειλεί και εκβιάζει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους Ευρωπαίους ηγέτες. Και η Τουρκία στρέφεται σε ένα ιδιότυπο ισλαμικό καθεστώς όπου η Δημοκρατία παρουσιάζει ένα σαφές έλλειμμα, οι συλλήψεις και οι διώξεις των αντιφρονούντων δικαστών, πανεπιστημιακών, στρατιωτικών, δημοσίων υπαλλήλων, εκδοτών και δημοσιογράφων ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες και η ελευθεροτυπία διώκεται ανελέητα.  

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν απερίφραστα καταδικάσει όλα τα παραπάνω. Όπως έχουν καταδικάσει και τις τουρκικές παραβιάσεις στα ελληνικά χωρικά ύδατα και στον ελληνικό εναέριο χώρο. Ενώ το Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ έχει επιβάλλει κυρώσεις στην Τουρκία για τις παράνομες γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.

Ακόμα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε Ψήφισμα, που υιοθέτησε με συντριπτική πλειοψηφία και με το οποίο «πάγωνε» τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας, συμπεριέλαβε τροπολογία που είχα την τιμή να καταθέσω, μαζί με δύο συναδέλφους ευρωβουλευτές, όπου καταδικάζονταν οι προκλητικές αναθεωρητικές τάσεις του Τούρκου προέδρου για τη Συνθήκη της Λωζάννης και η Συνθήκη καθίσταται πλέον ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Ενώ οι προκλητικοί χάρτες που οριοθετούν ΑΟΖ μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας αφαιρώντας δικαίωμα ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας από την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα και εξαφανίζουν από «προσώπου γης» το Καστελόριζο εμφανίστηκαν για πρώτη φορά επίσημα από Τούρκους αξιωματούχους στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ευρωπαϊκής Ένωσης Τουρκίας πριν περίπου δύο χρόνια, μία Επιτροπή που είχα την τιμή να προεδρεύω την προηγούμενη θητεία 2014-2019 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Τότε είχαν πάρει τις δέουσες απαντήσεις. Γιατί όχι μόνο δεν σέβονται το Διεθνές Δίκαιο αλλά το χρησιμοποιούν «κατά το δοκούν». Επιχειρώντας να παράξουν παράνομα και αυθαίρετα αποτελέσματα θέτοντας σε αποσταθεροποίηση μία ευαίσθητη περιοχή, όπως αυτή της Ανατολικής Μεσογείου.

Τους είχαν τεθεί αμείλικτα ερωτήματα για την επίκληση-«ανατολίτικο παζάρι» μίας Συνθήκης, της Σύμβασης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας που η Τουρκία δεν την έχει καν επικυρώσει.

Για την α λα καρτ χρήση της αγνοώντας το πολύ σημαντικό Άρθρο 121 που δηλώνει ρητά και κατηγορηματικά ότι τα νησιά που κατοικούνται και έχουν οικονομική ζωή έχουν τα ίδια ακριβώς δικαιώματα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ με τις ηπειρωτικές περιοχές.

Την πρόσφατη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας που καταπατά κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου και ασφαλώς δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα, καμίας μορφής δίκαιο την έχουν καταγγείλει και καταδικάσει τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και άλλες σημαντικές χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία, το Ισραήλ και η Αίγυπτος.

Εμείς οφείλουμε να διατηρήσουμε «αλώβητο», το κεκτημένο της Μεταπολίτευσης. Την απόλυτη συναίνεση όλων των πολιτικών δυνάμεων στα εθνικά μας θέματα με την Τουρκία. Ένα αρραγές εθνικό μέτωπο. Χωρίς μικροκομματικές υποσημειώσεις και αστερίσκους.

Η Τουρκία πέρα από τις απαράδεκτες προκλητικές ρητορείες, τις επιθετικές ενέργειες παραβίασης των κυριαρχικών δικαιωμάτων των γειτονικών χωρών, τις παράνομες γεωτρήσεις στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας, τις αυθαίρετες οριοθετήσεις ΑΟΖ με τη Λιβύη έχει ένα δρόμο να επιλέξει για να αποδείξει αν παραμένει παράγοντας διεθνούς νομιμότητας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο. Να επικυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Αλλιώς θα  έχει πάρει ανεπιστρεπτί το ρόλο του κράτους ταραξία.

O Μανώλης Κεφαλογιάννης είναι ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και Πρόεδρος της Επιτροπής για τη σύνδεση και σταθεροποίηση Ε.Ε-Αλβανίας