Μικρότερο πλεόνασμα κατά 456 εκατ. ευρώ παρουσίασε το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών το 9μήνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016, έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2015 και διαμορφώθηκε στα 1,4 δισεκ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ).

Ειδικότερα, το Σεπτέμβριο του 2016, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε βελτίωση κατά 104 εκατ. ευρώ σε σχέση με το Σεπτέμβριο του 2015 και εμφάνισε πλεόνασμα 1,0 δισεκ. ευρώ, ως αποτέλεσμα της βελτίωσης κατά 255 εκατ. ευρώ του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών, το οποίο εμφάνισε πλεόνασμα 1,1 δισεκ. ευρώ. Ειδικότερα, οι συνολικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν ταχύτερα (12,6%) από τις αντίστοιχες εισαγωγές (9,1%). Αντίθετα, τα ισοζύγια πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων επιδεινώθηκαν.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών μειώθηκε σε σύγκριση με εκείνο του Σεπτεμβρίου του 2015, λόγω της βελτίωσης του ισοζυγίου καυσίμων, η οποία αντιστάθμισε την αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών χωρίς καύσιμα. Οι εξαγωγές χωρίς καύσιμα παρουσίασαν άνοδο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2015, κατά 12,2% και 15,1% σε τρέχουσες και σταθερές τιμές αντίστοιχα. Η άνοδος αυτή αντισταθμίστηκε από την αύξηση των εισαγωγών αγαθών χωρίς καύσιμα.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών παρουσίασε άνοδο κατά 178 εκατ. ευρώ, καθώς το Σεπτέμβριο όλα τα επιμέρους ισοζύγια βελτιώθηκαν σε σχέση με εκείνα του αντίστοιχου μήνα του 2015. Τη μεγαλύτερη άνοδο σημείωσε το ισοζύγιο μεταφορών λόγω της αύξησης των καθαρών εισπράξεων τόσο από αεροπορικές όσο και από θαλάσσιες μεταφορές. Όσον αφορά το ταξιδιωτικό ισοζύγιο, οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 13,7% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 2,3%. Επίσης, βελτίωση σημείωσαν και οι καθαρές εισπράξεις από λοιπές υπηρεσίες.

Το Σεπτέμβριο του 2016, τα ισοζύγια πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων επιδεινώθηκαν σε σύγκριση με εκείνα του ίδιου μήνα του 2015. Η μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων οφείλεται κυρίως στην αύξηση των καθαρών πληρωμών για τόκους, μερίσματα και κέρδη, ενώ η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων οφείλεται κυρίως στην αύξηση των καθαρών πληρωμών του τομέα της γενικής κυβέρνησης.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε πλεόνασμα 1,4 δισεκ. ευρώ, μικρότερο κατά 456 εκατ. ευρώ από εκείνο της ίδιας περιόδου του 2015. Ειδικότερα, τα ισοζύγια πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων παρουσίασαν βελτίωση, ενώ το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών επιδείνωση.

Το ισοζύγιο αγαθών παρουσίασε βελτίωση κατά 740 εκατ. ευρώ, η οποία αντανακλά τη βελτίωση του ισοζυγίου καυσίμων και τον περιορισμό των καθαρών πληρωμών για αγορές πλοίων. Αντίθετα, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών χωρίς καύσιμα και πλοία αυξήθηκε, κυρίως λόγω της αύξησης της αξίας των εισαγωγών, ενώ η αξία των αντίστοιχων εξαγωγών παρέμεινε στάσιμη. Σημειώνεται ότι, σε σταθερές τιμές, οι συνολικές εξαγωγές αγαθών παρουσίασαν άνοδο κατά 7,6%, η οποία αντανακλά κυρίως την άνοδο του όγκου των εξαγωγών καυσίμων, ενώ και οι εξαγωγές αγαθών χωρίς τα καύσιμα αυξήθηκαν κατά 3%.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών παρουσίασε πτώση κατά 1,8 δισεκ. ευρώ σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2015, κυρίως λόγω της σημαντικής μείωσης των καθαρών εισπράξεων από μεταφορές, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων. Επιπλέον, μείωση εμφάνισαν και οι καθαρές εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Οι συνολικές αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 3,5%, ενώ οι αντίστοιχες εισπράξεις περιορίστηκαν κατά 5,5%. Οι εξελίξεις αυτές αντισταθμίστηκαν σε μικρό βαθμό από τη βελτίωση του ισοζυγίου λοιπών υπηρεσιών.

Το ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων παρουσίασε πλεόνασμα ύψους 504 εκατ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016, κατά 330 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο από εκείνο του ίδιου διαστήματος του 2015. Η βελτίωση αυτή οφείλεται, πρώτον, στην άνοδο των καθαρών εισπράξεων του τομέα των λοιπών πρωτογενών εισοδημάτων, τα οποία περιλαμβάνουν φόρους και επιδοτήσεις επί των προϊόντων και της παραγωγής και, δεύτερον, στην πτώση των πληρωμών για αμοιβές και μισθούς. Τέλος, το έλλειμμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων περιορίστηκε κατά 244 εκατ. ευρώ, λόγω της πτώσης των καθαρών πληρωμών του τομέα της γενικής κυβέρνησης.

Ισοζύγιο κεφαλαίων

Το Σεπτέμβριο του 2016, το ισοζύγιο κεφαλαίων παρουσίασε μικρό έλλειμμα 25 εκατ. ευρώ, περιορισμένο σε σχέση με εκείνο του ίδιου μήνα του 2015, ενώ την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016 εμφάνισε πλεόνασμα 613 εκατ. ευρώ, μεγαλύτερο κατά 60 εκατ. ευρώ από εκείνο του αντίστοιχου διαστήματος του 2015.

Συνολικό Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών και Κεφαλαίων

Το Σεπτέμβριο του 2016, το συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων (το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό) εμφάνισε πλεόνασμα 983 εκατ. ευρώ, μεγαλύτερο κατά 140 εκατ. ευρώ από εκείνο του ίδιου μήνα του 2015. Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016 παρουσιάστηκε πλεόνασμα 2,1 δισεκ. ευρώ, μικρότερο κατά 396 εκατ. ευρώ από εκείνο της ίδιας περιόδου του 2015.

Ισοζύγιο Χρηματοοικονομικών Συναλλαγών

Το Σεπτέμβριο του 2016, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων σημειώθηκε αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατά 114 εκατ. ευρώ, χωρίς αξιοσημείωτες συναλλαγές. Οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού, οι οποίες αντιπροσωπεύουν άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα, αυξήθηκαν κατά 412 εκατ. ευρώ. Η σημαντικότερη συναλλαγή αφορά εισροή 325 εκατ. ευρώ από την πώληση από την τράπεζα Eurobank του 80% της συμμετοχής της στην Eurolife ERB Insurance Group Ανώνυμος Εταιρεία Συμμετοχών, στην Costa Luxemburg SARL (Λουξεμβούργο), εταιρία που ελέγχεται από κοινού από την Fairfax Financial Holdings Limited και την OMERS Administration Corporation.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η μείωση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατά 299 εκατ. ευρώ οφείλεται στη μείωση των τοποθετήσεων κατοίκων σε μετοχές αλλοδαπών επιχειρήσεων και χρηματοοικονομικά παράγωγα (κατά 421 και 190 εκατ. ευρώ αντίστοιχα), η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από την αύξηση των τοποθετήσεών τους σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια εξωτερικού. Η μείωση των υποχρεώσεων κατά 424 εκατ. ευρώ αντανακλά κυρίως τη μείωση των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η μείωση των απαιτήσεων των κατοίκων κατά 1,7 δισεκ. ευρώ αντανακλά κυρίως τη στατιστική προσαρμογή που συνδέεται με τη διακράτηση τραπεζογραμματίων (μείωση 1,0 δισεκ. ευρώ) και τη μείωση των τοποθετήσεων κατοίκων (πιστωτικών ιδρυμάτων και θεσμικών επενδυτών) σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό (κατά 742 εκατ. ευρώ). Η μείωση των υποχρεώσεων κατά 2,3 δισεκ. ευρώ αντανακλά τη μείωση κατά 902 εκατ. ευρώ των καταθέσεων και repos των μη κατοίκων στην Ελλάδα (συμπεριλαμβάνεται και ο λογαριασμός ΤARGET) και τη μείωση κατά 1,1 δισεκ. ευρώ λόγω της στατιστικής προσαρμογής που συνδέεται με τη διακράτηση τραπεζογραμματίων. Επίσης, πραγματοποιήθηκε και μείωση των δανειακών υποχρεώσεων λόγω αποπληρωμής δανείου του Ελληνικού Δημοσίου προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (450 εκατ. ευρώ).

Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016, οι απαιτήσεις των κατοίκων από άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό μειώθηκαν κατά 809 εκατ. ευρώ, ενώ οι αντίστοιχες υποχρεώσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα, παρουσίασαν άνοδο κατά 1,8 δισεκ. ευρώ, έναντι ανόδου 688 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2015.

Στην κατηγορία των επενδύσεων χαρτοφυλακίου, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού σημείωσαν αύξηση κατά 5,3 δισεκ. ευρώ, οφειλόμενη κυρίως στην άνοδο κατά 7,4 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια έκδοσης μη κατοίκων, η οποία αντισταθμίστηκε εν μέρει από τη μείωση κατά 2,1 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε μετοχές επιχειρήσεων του εξωτερικού. Οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού μειώθηκαν κατά 2,5 δισεκ. ευρώ, κυρίως λόγω της μείωσης των τοποθετήσεων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η μείωση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατά 11,2 δισεκ. ευρώ αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη μείωση κατά 7,2 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων των εγχώριων πιστωτικών ιδρυμάτων και θεσμικών επενδυτών σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό και τη μείωση λόγω της στατιστικής προσαρμογής που συνδέεται με τη διακράτηση τραπεζογραμματίων (3,8 δισεκ. ευρώ). Στην πλευρά των υποχρεώσεων καταγράφηκε μείωση κατά 6,7 δισεκ. ευρώ, η οποία οφείλεται τόσο στη μείωση κατά 6,3 δισεκ. ευρώ των καταθέσεων και repos μη κατοίκων στην Ελλάδα (συμπεριλαμβάνεται ο λογαριασμός TARGET) όσο και στο αποτέλεσμα της στατιστικής προσαρμογής (μείωση κατά 4,4 δισεκ. ευρώ). Οι κινήσεις αυτές αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την αύξηση των δανειακών υποχρεώσεων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα προς μη κατοίκους.

Στο τέλος Σεπτεμβρίου 2016, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας διαμορφώθηκαν σε 6,8 δισεκ. ευρώ, έναντι 5,1 δισεκ. ευρώ το Σεπτέμβριο του 2015.