Οι τρεις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές (ΕΑΤ, ΕΑΑΕΣ και ΕΑΚΑΑ - ΕΕΑ) εξέδωσαν σήμερα την έκθεση της Κοινής Επιτροπής της Άνοιξης 2023 σχετικά με τους κινδύνους και τα τρωτά σημεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ΕΕ. Σημειώνοντας ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές παρά το δύσκολο μακροοικονομικό περιβάλλον και τις πρόσφατες πιέσεις της αγοράς στον τραπεζικό τομέα, οι τρεις Αρχές καλούν τις εθνικές εποπτικές αρχές, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τους συμμετέχοντες στην αγορά να παραμείνουν σε εγρήγορση μπροστά στους αυξανόμενους κινδύνους.

Το δεύτερο εξάμηνο του 2022 παρατηρήθηκε επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος λόγω του υψηλού πληθωρισμού και των αυστηρότερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών και οι οικονομικές προοπτικές παραμένουν αβέβαιες. Παρόλο που οι πρόσφατες προβλέψεις για την ανάπτυξη δεν δείχνουν πλέον βαθιά ύφεση και ο πληθωρισμός παρουσιάζει σημάδια σταθερότητας, η αύξηση των τιμών ενδέχεται να παραμείνει αυξημένη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως. Οι πρόσφατες πιέσεις της αγοράς στις τράπεζες μετά την κατάρρευση μερικών μεσαίων τραπεζών στις Ηνωμένες Πολιτείες και την επείγουσα συγχώνευση της Credit Suisse με την Union Bank of Switzerland (UBS) ανέδειξαν τη συνεχιζόμενη υψηλή αβεβαιότητα της αγοράς, την ευαισθησία του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος σε εξωγενείς διαταραχές και τους δυνητικούς κινδύνους που σχετίζονται με το τέλος μιας δεκαετίας πολύ χαμηλών επιτοκίων.

Οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων ήταν ιδιαίτερα ευμετάβλητες τους τελευταίους μήνες με τη ρευστότητα της αγοράς να είναι εύθραυστη. Οι απότομες μεταβολές των τιμών προκάλεσαν σημαντικές κλήσεις για κάλυψη περιθωρίου και έθεσαν ορισμένους συμμετέχοντες στην αγορά υπό πίεση ρευστότητας, ιδίως τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και τα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τα υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας και οι ανισορροπίες στην προσφορά και τη ζήτηση ρευστότητας επιβαρύνουν την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος έναντι περαιτέρω εξωτερικών κλυδωνισμών. Εκτός από αυτούς τους κινδύνους, οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι περιβαλλοντικές απειλές και η αύξηση της συχνότητας και της πολυπλοκότητας των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο περιπλέκουν περαιτέρω το τοπίο των κινδύνων.

Στο πλαίσιο αυτών των κινδύνων και τρωτών σημείων, η Κοινή Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών συμβουλεύει τις εθνικές εποπτικές αρχές, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τους συμμετέχοντες στην αγορά να λάβουν τα ακόλουθα μέτρα πολιτικής:

• τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι εποπτικές αρχές θα πρέπει να παραμείνουν προετοιμασμένοι για μια επιδείνωση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού και οι εποπτικές αρχές θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις προβλέψεις για επισφάλειες,
• ο ευρύτερος αντίκτυπος των αυξήσεων των επιτοκίων πολιτικής και των ξαφνικών αυξήσεων των ασφαλίστρων κινδύνου στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τους συμμετέχοντες στην αγορά θα πρέπει να εξετάζεται και να λαμβάνεται υπόψη στη διαχείριση του κινδύνου (ρευστότητας),
• οι κίνδυνοι ρευστότητας που απορρέουν από τις επενδύσεις σε μοχλευμένα κεφάλαια και τη χρήση παραγώγων επιτοκίου θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά,
• τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι εποπτικές αρχές θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις επιπτώσεις του κινδύνου πληθωρισμού. Ο πληθωρισμός μπορεί να έχει αντίκτυπο στην αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων και στην ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων, καθώς επηρεάζεται η εξυπηρέτηση του χρέους των δανειοληπτών. Οι τάσεις του πληθωρισμού θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στις φάσεις δοκιμής, παρακολούθησης και αναθεώρησης των προϊόντων και οι επενδυτές θα πρέπει να ενημερώνονται για τις επιπτώσεις του πληθωρισμού στις πραγματικές αποδόσεις,
• οι τράπεζες θα πρέπει να ακολουθήσουν συνετές πολιτικές διανομής κεφαλαίου για να εξασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη οικονομική τους ανθεκτικότητα, δεδομένων των αβέβαιων μεσοπρόθεσμων προοπτικών για την κερδοφορία,
• τα ισχυρά ρυθμιστικά πλαίσια που στηρίζουν την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα πρέπει να διατηρηθούν, μεταξύ άλλων με την πιστή εφαρμογή της οριστικοποίησης της ρύθμισης Basel ΙΙΙ στην ΕΕ χωρίς καθυστέρηση και με όσο το δυνατόν λιγότερες αποκλίσεις, και με την αποφυγή περαιτέρω αποκλίσεων από τις συμβουλές της EIOPA σχετικά με την αναθεώρηση της Solvency ΙΙ,
• θα πρέπει να ενισχυθούν οι ικανότητες διαχείρισης κινδύνων και οι γνωστοποιήσεις για τους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και διακυβερνητικούς κινδύνους (ESG), καθώς οι κίνδυνοι αυτοί καθίστανται όλο και περισσότερο πηγή χρηματοοικονομικού κινδύνου, και
• τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να διαθέσουν επαρκείς πόρους για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των υποδομών τους στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) και την κατάλληλη διαχείριση των κινδύνων ΤΠΕ.

Διαβάστε αναλυτικότερα εδώ.