"Το Υπουργείο Οικονομικών, αντιλαμβανόμενο πλήρως τους κινδύνους και την ανάγκη προστασίας όλων των πολιτών, του επιχειρηματικού κόσμου, αλλά και του χρηματοπιστωτικού συστήματος, έχει θέσει, ψηλά στην ατζέντα του, την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος" τόνισε ο Υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας μιλώντας στο διαδικτυακό συνέδριο του Ελληνικού Τμήματος της Ένωσης Πιστοποιημένων Ελεγκτών κατά της Απάτης (ACFE Greece), με τίτλο «Virtual Anti-Fraud Tech Fair». Σύμφωνα με τον Υπουργό, η κυβέρνηση έχοντας δομήσει ένα συνεκτικό σχέδιο και εργαζόμενη συστηματικά και μεθοδικά, προχωρά βήμα-βήμα, θεσμοθετώντας μία ισχυρή εθνική «ασπίδα προστασίας» απέναντι στο οικονομικό έγκλημα.

Συγκεκριμένα η κυβέρνηση:

1ον. Προχώρησε στην ενσωμάτωση της 5ης Οδηγίας για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος (2018/843), με την ψήφιση του Ν.4734/2020, ενισχύοντας το θεσμικό πλαίσιο αντιμετώπισης του ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Κατά κύριο λόγο, εστίασε στη διαφάνεια των εταιρικών δομών, στον περιορισμό των ανωνυμίας στον ψηφιακό χώρο  αλλά και στον καθορισμό κριτηρίων και δικλείδων ασφαλείας σχετικά με συναλλαγές από και προς τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου, όπως αυτές χαρακτηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

2ον. Επίλυσε θεσμικές εκκρεμότητες, ώστε να λειτουργήσει το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, στο οποίο και θα καταχωρούνται οι δικαιούχοι των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων της χώρας.

3ον. Προχώρησε στην ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/1153 για τη θέσπιση κανόνων, με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη σοβαρών ποινικών αδικημάτων.

4ον. Συνεργάζεται, στενά, με τη Διεθνή Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF), αναδεικνύοντας τις θέσεις της χώρας στα θέματα αντιμετώπισης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και συμβάλλοντας στην ανταλλαγή καλών πρακτικών στο συγκεκριμένο πεδίο. Αντίστοιχες επαφές έχει και με τη νομική υπηρεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

5ον. Συμμετέχει, με δυναμική παρουσία, στις ομάδες εργασίας και στην Ολομέλεια της FATF, προκειμένου η γνώση της χώρας μας στα θέματα αντιμετώπισης των συγκεκριμένων οικονομικών εγκλημάτων να είναι επικαιροποιημένη και οι εθνικές δράσεις να εναρμονίζονται με τα διεθνή πρότυπα.

Ειδικότερα, όσο αφορά τον τομέα των ψηφιακών νομισμάτων, καθώς και των υπηρεσιών που σχετίζονται με θεματοφυλακή ψηφιακών πορτοφολιών, ο κ. Σταϊκούρας υποστήριξε ότι το Υπουργείο Οικονομικών είναι παρόν σε όλες τις συναντήσεις και συζητήσεις, τόσο σε επίπεδο διεθνών προτύπων όσο και στο υπό διαμόρφωση κανονιστικό πλαίσιο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε εθνικό επίπεδο, έχει ήδη δρομολογηθεί η αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου και συγκεκριμένα, με το Ν.4734/2020:

• Περιορίζεται η ανωνυμία που περιβάλλει τα ψηφιακά νομίσματα και τις υπηρεσίες θεματοφυλακής ψηφιακών πορτοφολιών, με την εγγραφή των σχετικών παρόχων σε ειδικό μητρώο και την πρόβλεψη εποπτείας για σκοπούς αντιμετώπισης του ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
• Θεσπίζεται περιορισμός ποσού στις συναλλαγές με προπληρωμένες κάρτες.
• Παρέχεται η δυνατότητα στην εθνική Μονάδα Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών, καθώς και στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, για πρόσβαση σε μεγαλύτερο εύρος πληροφοριών.

Ακολουθεί η ομιλία του κ. Σταϊκούρα:

Θα ήθελα, καταρχάς, να ευχαριστήσω τους διοργανωτές για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να συμμετάσχω στη σημερινή, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διαδικτυακή ημερίδα και να τους συγχαρώ για την επιτυχημένη διοργάνωσή της, παρά τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Πιστεύω ότι μετά τη σημερινή συζήτηση και τις τοποθετήσεις των ομιλητών, θα εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα αναφορικά με την αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος και των νέων εξελιγμένων μορφών του.

Κυρίες και Κύριοι,

Το συνεχώς και ταχύτατα μεταβαλλόμενο ψηφιακό και τεχνολογικό περιβάλλον δημιουργεί νέους κινδύνους που σχετίζονται με το οικονομικό έγκλημα.

Κίνδυνοι που πολλαπλασιάζονται, εξαιτίας των αλλαγών στον τρόπο ζωής των πολιτών και των νέων συνηθειών που έχουν προκύψει από την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων, που έχουν ληφθεί από τις Κυβερνήσεις, για την συγκράτηση της πανδημίας του κορονοϊού.

Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις έχουν οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση στη χρήση των ψηφιακών μέσων, που, σε συνδυασμό με την έλλειψη εξοικείωσης ορισμένων πληθυσμιακών ομάδων με τη χρήση νέων τεχνολογιών, έχει δημιουργήσει «πρόσφορο» έδαφος για την εκμετάλλευση των πολιτών μέσω τεχνολογικών μέσων.

Το Υπουργείο Οικονομικών, αντιλαμβανόμενο πλήρως τους κινδύνους και την ανάγκη προστασίας όλων των πολιτών, του επιχειρηματικού κόσμου, αλλά και του χρηματοπιστωτικού συστήματος, έχει θέσει, ψηλά στην ατζέντα του, την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος.

Έχοντας δομήσει ένα συνεκτικό σχέδιο και εργαζόμενοι συστηματικά και μεθοδικά, προχωρούμε βήμα-βήμα, θεσμοθετώντας μία ισχυρή εθνική «ασπίδα προστασίας» απέναντι στο οικονομικό έγκλημα.

Συγκεκριμένα:

1ον. Προχωρήσαμε, με σημαντικές καινοτομίες, στην ενσωμάτωση της 5ης Οδηγίας για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος (2018/843), με την ψήφιση του Ν.4734/2020, ενισχύοντας το θεσμικό πλαίσιο αντιμετώπισης του ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Εστιάσαμε, κατά κύριο λόγο, στη διαφάνεια των εταιρικών δομών, στον περιορισμό των ανωνυμίας στον ψηφιακό χώρο – στην οποία θα επανέλθω – αλλά και στον καθορισμό κριτηρίων και δικλείδων ασφαλείας σχετικά με συναλλαγές από και προς τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου, όπως αυτές χαρακτηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

2ον. Επιλύσαμε θεσμικές εκκρεμότητες, ώστε να λειτουργήσει το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, στο οποίο και θα καταχωρούνται οι δικαιούχοι των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων της χώρας.

3ον. Προχωρούμε στην ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/1153 για τη θέσπιση κανόνων, με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη σοβαρών ποινικών αδικημάτων.

4ον. Συνεργαζόμαστε, στενά, με τη Διεθνή Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF), αναδεικνύοντας τις θέσεις της χώρας στα θέματα αντιμετώπισης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και συμβάλλοντας στην ανταλλαγή καλών πρακτικών στο συγκεκριμένο πεδίο.
Αντίστοιχες επαφές έχουμε και με τη νομική υπηρεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

5ον. Συμμετέχουμε, με δυναμική παρουσία, στις ομάδες εργασίας και στην Ολομέλεια της FATF, προκειμένου η γνώση μας στα θέματα αντιμετώπισης των συγκεκριμένων οικονομικών εγκλημάτων να είναι επικαιροποιημένη και οι εθνικές μας δράσεις να εναρμονίζονται με τα διεθνή πρότυπα.

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να κάνω μία ειδικότερη αναφορά στον τομέα των ψηφιακών νομισμάτων, καθώς και των υπηρεσιών που σχετίζονται με θεματοφυλακή ψηφιακών πορτοφολιών.

Το Υπουργείο Οικονομικών είναι παρόν σε όλες τις συναντήσεις και συζητήσεις, τόσο σε επίπεδο διεθνών προτύπων όσο και στο υπό διαμόρφωση κανονιστικό πλαίσιο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ενώ, και σε εθνικό επίπεδο, έχουμε ήδη δρομολογήσει την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου.

Συγκεκριμένα, με το Ν.4734/2020:

• Περιορίζεται η ανωνυμία που περιβάλλει τα ψηφιακά νομίσματα και τις υπηρεσίες θεματοφυλακής ψηφιακών πορτοφολιών, με την εγγραφή των σχετικών παρόχων σε ειδικό μητρώο και την πρόβλεψη εποπτείας για σκοπούς αντιμετώπισης του ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
• Θεσπίζεται περιορισμός ποσού στις συναλλαγές με προπληρωμένες κάρτες.
• Παρέχεται η δυνατότητα στην εθνική Μονάδα Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών, καθώς και στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, για πρόσβαση σε μεγαλύτερο εύρος πληροφοριών.

Ταυτόχρονα, το Υπουργείο Οικονομικών, ως ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας, συντονίζει, σε εθνικό επίπεδο, την προσπάθεια για οριοθέτηση του πεδίου των ψηφιακών νομισμάτων, ιδίως όσον αφορά στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών, την υιοθέτηση εποπτικών πρακτικών, την ανταλλαγή απόψεων και την ενημέρωσή τους, μέσω συναντήσεων, συσκέψεων και συγκρότησης ομάδων εργασίας.

Την ίδια στιγμή, υπό την προεδρία του Υπουργείου Οικονομικών, με τη συμμετοχή όλων των αρμόδιων εθνικών αρχών, διαμορφώνεται μία κοινή, συνεκτική και ενιαία εθνική πολιτική, μέσω της Επιτροπής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της χρηματοδότησης της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής, με έμφαση στα θέματα που σήμερα συζητούμε.

Κυρίες και Κύριοι,

Δεν παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι η καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος είναι μια εξελικτική και δυναμική διαδικασία, η οποία απαιτεί από μέρους μας συνεχή επαγρύπνηση, ενημέρωση για τις ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις στο συγκεκριμένο πεδίο, κατανόηση των νέων τεχνολογιών, συνεπώς και των κινδύνων, και άμεσα αντανακλαστικά για διαμόρφωση νέων πολιτικών, όπου απαιτείται.

Σε αυτές τις προκλήσεις, η Ελληνική Κυβέρνηση απαντά δυναμικά.

Με σχέδιο, έχοντας πλήρη κατανόηση των κινδύνων και των προκλήσεων, ευρισκόμενοι σε εναρμόνιση με τους εταίρους μας.

Αυτή είναι μια μάχη την οποία καλούμαστε να δώσουμε όλοι μαζί.

Μέσω ενημέρωσης, μέσω ανταλλαγής καλών πρακτικών, μέσω συνεργασίας σε επίπεδο κρατών και στο εσωτερικό επίπεδο μεταξύ των αρμοδίων αρχών, μέσω επίδειξης ισχυρής πολιτικής βούλησης.

Ισχυρή βούληση την οποία, ως Κυβέρνηση, διαθέτουμε και ξεδιπλώνουμε, ώστε να διαμορφώσουμε και να υλοποιήσουμε τις κατάλληλες απαντήσεις, μέσω της ασκούμενης πολιτικής μας.