Στο τελευταίο Οικονομικό Δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος (Δεκέμβριος 2019) περιλαμβάνεται η μελέτη των κ.κ. Νίκου Βέττα, Ευαγγελίας Βαλαβανιώτη, Κωνσταντίνου Πέππα και Μιχαήλ Βασιλειάδη με θέμα "Η εξέλιξη των χαρακτηριστικών των νέων επιχειρήσεων στην Ελλάδα την περίοδο πριν από τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής και κατά τη διάρκειά τους".

Στη μελέτη εξετάζονται οι παράγοντες που επηρεάζουν την επιβίωση, την ανάπτυξη και την απόφαση για εξαγωγική δραστηριότητα των νέων επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Για αυτά τα ερευνητικά ερωτήματα, αξιοποιήθηκε ένα δείγμα 39.113 επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν την περίοδο 2000-2016 και στους τρεις τομείς της ελληνικής οικονομίας (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής). Από τις εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν τόσο για την περίοδο 2000-2016 όσο και για τις υποπεριόδους 2000-2007 και 2008-2016, προκειμένου να ελεγχθούν οι επιδράσεις της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της εγχώριας δημοσιονομικής κρίσης, προκύπτουν ενδιαφέροντα ευρήματα.

Ως προς τους παράγοντες που καθορίζουν την πιθανότητα επιβίωσης των επιχειρήσεων, εκτιμήθηκε σημαντική επίδραση σε αυτήν από τη μείωση της συνολικής φορολογικής τους επιβάρυνσης, τη δραστηριοποίηση σε κλάδους έντασης γνώσης και κλάδους τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών (ΤΠΕ), τη διευκόλυνση στην πραγματοποίηση διεθνούς εμπορίου, τη μείωση του ελάχιστου κόστους ίδρυσης και την αύξηση της παροχής τραπεζικών πιστώσεων. Από τις εκτιμήσεις για την υποπερίοδο 2000-2007 δεν προέκυψαν σημαντικές διαφοροποιήσεις στα αποτελέσματα. Αντίθετα, όταν οι εκτιμήσεις εστιάστηκαν στα έτη 2008-2016, τα αποτελέσματα διαφοροποιήθηκαν. Όμως, και σε αυτήν την περίπτωση αναδείχθηκε ο σημαντικός ρόλος της κατάλληλης διαμόρφωσης του περιβάλλοντος δραστηριοποίησης των νέων επιχειρήσεων (ίδρυση, κόστος εξαγωγών κ.ά.), της παραγωγής προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας και της τραπεζικής χρηματοδότησης στην επιβίωση των νέων επιχειρήσεων, σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας λόγω της παρατεταμένης δημοσιονομικής προσαρμογής, των εξελίξεων στο τραπεζικό σύστημα και των διαρθρωτικών αλλαγών.

Αναφορικά με τα αποτελέσματα εκτιμήσεων του υποδείγματος ανάπτυξης επιχειρήσεων, το μικρό αρχικό μέγεθός τους, η μεγάλη εξάρτησή τους από ξένα κεφάλαια, ο υψηλός τραπεζικός δανεισμός τους και ο βαθμός συγκέντρωσης του κλάδου όπου δραστηριοποιούνται εκτιμήθηκε πως επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξή τους, ενώ αντίθετα η μεγαλύτερη ρευστότητα την ευνοεί. Η πραγματοποίηση των εκτιμήσεων για την υποπερίοδο 2008-2016 δεν διαφοροποίησε τα αποτελέσματα, ενώ όταν οι εκτιμήσεις επικεντρώθηκαν στα έτη 2000-2007, προέκυψαν διαφορές. Συγκεκριμένα, η ρευστότητα, το κόστος δανεισμού και ο βαθμός συγκέντρωσης της αγοράς δεν εκτιμήθηκε ότι ασκούν στατιστικά σημαντική επίδραση στη μεγέθυνση των επιχειρήσεων προ των κρίσεων διεθνώς και στην Ελλάδα, ενώ μετά την έναρξή τους είχαν στατιστικά σημαντική και ισχυρή επίπτωση. Επίσης, τα πρόσημα των μεταβλητών που αφορούν τις υποχρεώσεις προς τρίτους και την ηλικία της επιχείρησης ήταν αντίθετα από ό,τι στις αρχικές εκτιμήσεις, υποδηλώνοντας ότι σε καλές μακροοικονομικές συνθήκες, όπως αυτές των ετών 2000-2007, η είσοδος, η προσαρμογή και η ανάπτυξη των νέων επιχειρήσεων είναι ευκολότερες.

Τέλος, από τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων σχετικά με τους παράγοντες οι οποίοι παρακινούν ή αποτρέπουν μια νέα επιχείρηση να αναπτύξει εξαγωγική δραστηριότητα προέκυψε ότι όσες νέες επιχειρήσεις καταφέρνουν να μεγαλώσουν και να εδραιωθούν στην αγορά τους, αλλά και εκείνες που έχουν ικανοποιητική ρευστότητα και ευκολία στην εύρεση τραπεζικής χρηματοδότησης, έχουν υψηλότερη πιθανότητα διείσδυσης σε διεθνείς αγορές. Το ίδιο αποτέλεσμα προέκυψε για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κλάδους έντασης τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών ή παροχής επιχειρηματικών υπηρεσιών έντασης γνώσης και για όσες έχουν έδρα στις μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδος.  

Βρείτε εδώ ολόκληρη τη μελέτη (στα αγγλικά).