O Γιούνκερ αποκάλυψε το σχέδιο των 315 δισ. – Τι απαντά η Insurance Europe

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ αποκάλυψε χθες Τετάρτη τις λεπτομέρειες του ύψους 315 δισ. ευρώ επενδυτικού του σχεδίου μιλώντας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Στον πυρήνα του πενταετούς σχεδίου βρίσκεται ένα νέο ταμείο ύψους 21 δισ. ευρώ το οποίο θα δώσει δάνεια για έργα υποδομών. Ο Γιούνκερ ελπίζει ότι τα υπόλοιπα χρήματα θα προέλθουν από τον ιδιωτικό τομέα. Μόνο 16 δισ. ευρώ από το αρχικό κεφάλαιο θα διατεθούν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Πολλοί βέβαια αμφιβάλλουν ότι το μεγαλόπνοο σχέδιο του Γιούνκερ μπορεί να προσελκύσει τόσες ιδιωτικές επενδύσεις.

Ο αναλυτής του BBC Gavin Hewitt σχολιάζει: «Αυτή είναι η μεγάλη ιδέα της νέας Κομισιόν. Είναι το Νιου Ντιλ της ΕΕ. […] Οι αγορές σήμερα έχουν πλημμυρίσει από χρήμα. Η μεγάλη δοκιμασία έγκειται στο αν θα επενδύσουν στην Ευρώπη, όπου η οικονομία παρουσιάζει στασιμότητα και η εμπιστοσύνη είναι χαμηλή».

Το όραμα

Ο πρόεδρος της Κομισιόν είπε ότι η Ευρώπη έπρεπε να αντιμετωπίσει ευθέως «την πρόκληση μιας ολόκληρης γενιάς», χωρίς μια μηχανή που τυπώνει χρήμα, και περιέγραψε το σχέδιό του ως τη μεγαλύτερη προσπάθεια στην πρόσφατη ιστορία της ΕΕ να δοθεί το έναυσμα για επιπλέον επενδύσεις χωρίς να αλλάξουν οι κανόνες.

Το σχέδιο φιλοδοξεί να ξαλαφρώσει τις εθνικές κυβερνήσεις, που ήδη έχουν να αντιμετωπίσουν υψηλό χρέος μετά την κρίση. Οι ίδιες ωστόσο θα μπορούν να συνεισφέρουν στο ταμείο αν το επιθυμούν και θα τους ζητηθεί να καταρτίσουν λίστες με πρότζεκτ «υψηλής κοινωνικοοικονομικής απόδοσης», τα οποία θα αρχίσουν μεταξύ 2013 και 2017.

Θέλοντας να περιγράψει τα πρότζεκτ που έχει κατά νου, ο Γιούνκερ είπε ότι οραματίζεται:

• μαθητές να μπαίνουν σε μια καινούρια σχολική αίθουσα, εξοπλισμένη με υπολογιστές, στη Θεσσαλονίκη
• ευρωπαϊκά νοσοκομεία να σώζουν ζωές με ιατρικό εξοπλισμό αιχμής
• Γάλλους οδηγούς να φορτίζουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα σε αυτοκινητόδρομους ακριβώς όπως σήμερα σταματούν σε βενζινάδικα
• νοικοκυριά και εταιρείες να γίνονται περισσότερο αυτόνομα ενεργειακώς.

Η Κομισιόν και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προβλέπεται να δημιουργήσουν το αποθεματικό 21 δισ. ευρώ του ταμείου. Αυτό το αποθεματικό θα έδινε τη δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να χρηματοδοτήσει δάνεια ύψους 63 δισ. ευρώ. Για τη μερίδα του λέοντος όμως, περίπου 252 δισ. ευρώ, ο Γιούνκερ προσβλέπει στους ιδιώτες επενδυτές.

Ο Γιούνκερ είπε ότι δεν μπορεί να υποσχεθεί πόσες επενδύσεις θα πάνε σε κάθε χώρα, αντέτεινε όμως ότι οι επενδύσεις σε μια χώρα δεν θα μπορούσαν παρά να ευνοήσουν την ανάπτυξη σε μια άλλη.

Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, πρόσθεσε ο ίδιος, ήταν απαραίτητες για να εκσυγχρονιστεί η ευρωπαϊκή οικονομία, και η δημοσιονομική υπευθυνότητα χρειαζόταν για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, τώρα όμως πρέπει να ενισχυθούν και οι επενδύσεις.

Το κλίμα

Μία μέρα πριν, ο πάπας Φραγκίσκος από το ίδιο βήμα κατέκρινε τη «γηρασμένη και ταλαίπωρη» Ευρώπη, που γινόταν ολοένα και λιγότερο πρωταγωνίστρια. Παράλληλα αναφέρθηκε στα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα του σήμερα –όπως το εργασιακό, το μεταναστευτικό, εκείνο του κράτους πρόνοιας– και ζήτησε σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή.

Ο ποντίφικας θύμισε στους ευρωβουλευτές ότι η ΕΕ ιδρύθηκε για την προστασία των Ευρωπαίων και όχι την καταστροφή τους. ΄Ενωση, επισήμανε, δεν σημαίνει οικονομική ένωση και δεν θα έπρεπε όλες οι πολιτικές που ακολουθούνται να έχουν γνώμονα το οικονομικό όφελος που εξαντλεί τους πολίτες.

Η πρώτη αντίδραση, πάντως, στο σχέδιο Γιούνκερ ήρθε από την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, η οποία δήλωσε ότι η κυβέρνησή της το υποστηρίζει κατ’ αρχήν, εφόσον όμως οι πόροι επενδυθούν σωστά και στοχευμένα.

Η αρχή της θητείας του νυν προέδρου της Κομισιόν και πρώην πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου σημαδεύτηκε από το σκάνδαλο των φοροαπαλλαγών (βλ. Lux Leaks) που παρείχε σε εκατοντάδες εταιρείες η χώρα του επί της πρωθυπουργίας του.

Εναντίον του Γιούνκερ κατατέθηκε πρόταση μομφής, η οποία εφόσον περάσει από την ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου (με πλειοψηφία 2/3) συνεπάγεται παραίτηση ολόκληρης της Κομισιόν.

Το σχόλιο της Insurance Europe

Μετά την παρουσίαση του επενδυτικού σχεδίου Γιούνκερ, η Michaela Koller, γενική διευθύντρια της Insurance Europe, σχολίασε: «Σημαντικές επενδύσεις, όπως αυτές που περιγράφονται στο σχέδιο Γιούνκερ, θα έχουν κεντρικό ρόλο στη μελλοντική ευημερία της Ευρώπης. Οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι οι μεγαλύτεροι θεσμικοί επενδυτές της Ευρώπης με πάνω από 8,5 τρισ. ευρώ περιουσιακά στοιχεία υπό διαχείριση. Επομένως, εξετάζουμε το σχέδιο με ενδιαφέρον και προσμένουμε την έναρξη των συζητήσεων για το πώς θα άρουμε τα εμπόδια και θα απελευθερώσουμε περισσότερες δυνατότητες επενδύσεων σε έργα υποδομών, και άλλους πόρους που στηρίζουν άμεσα την ανάπτυξη στην Ευρώπη».