HDI Risk Consulting: Όταν καίγονται τα δάση, οι κίνδυνοι εξαπλώνονται πολύ πέρα από τη ζώνη της πυρκαγιάς

Διδάγματα από τις δασικές πυρκαγιές στα βόρεια δάση του Καναδά για τους διαχειριστές κινδύνων

• Το βόρειο δάσος του Καναδά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η ζέστη, η ξηρασία, οι δασικές πυρκαγιές, η υδατική πίεση και η απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους μπορούν να συνδυαστούν και να επηρεάσουν τα δασικά οικοσυστήματα και τις αλυσίδες εφοδιασμού της Βόρειας Αμερικής.

• Τα ακραία φαινόμενα δασικών πυρκαγιών μπορούν να προκαλέσουν διακοπή εργασιών, να διαταράξουν τους διαδρόμους εξαγωγών και να δημιουργήσουν συσσωρευμένες ζημιές σε υποδομές και κοινότητες.

• Η ανάλυση των κλιματικών κινδύνων σε επίπεδο τοποθεσίας, η τεχνογνωσία στη διαχείριση επιχειρησιακών κινδύνων και τα προληπτικά μέτρα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας μπορούν να βοηθήσουν τις εταιρείες να εντοπίσουν έγκαιρα τις ευπάθειες και να ενισχύσουν την επιχειρησιακή τους συνέχεια.

Οι μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες δημιουργούν αλληλένδετους κινδύνους στα βόρεια δάση του Καναδά. Οι κίνδυνοι που επηρεάζουν το δάσος δεν σταματούν στη ζώνη της πυρκαγιάς ούτε στα σύνορα του δάσους. Η θερμική καταπόνηση, η παρατεταμένη ξηρασία, οι δασικές πυρκαγιές, η λειψυδρία και η απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους μπορούν να ενισχύσουν αμοιβαία τις επιπτώσεις τους. Αυτοί οι φυσικοί κίνδυνοι ασκούν πιέσεις στην υγεία των δασών, στις απομακρυσμένες υποδομές και στις αλυσίδες εφοδιασμού που στηρίζουν την οικονομία του Καναδά, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους φυσικούς πόρους, αλλά και την οικονομία πέρα από τα σύνορά του.

Η HDI Risk Consulting (HRC), 100% θυγατρική της HDI Global, ασφαλιστικής εταιρείας στον κλάδο Corporate & Specialty, αξιολόγησε τους φυσικούς κλιματικούς κινδύνους που επηρεάζουν τα βόρεια δάση του Καναδά, χρησιμοποιώντας το HDI ARGOS 4.0. Η ανάλυση της HRC αποτυπώνει τους κλιματικούς κινδύνους σε επίπεδο συγκεκριμένης τοποθεσίας, αξιολογεί τις πιθανές οικονομικές και επιχειρησιακές επιπτώσεις και εντοπίζει μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.

Τα βόρεια δάση του Καναδά εκτείνονται μέχρι την Αλάσκα και τις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες και συνδέουν τη δασοκομία, την εξόρυξη, την παραγωγή ενέργειας, τις υποδομές μεταφορών και τις απομακρυσμένες κοινότητες σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική. Ένα και μόνο σοβαρό φαινόμενο μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα πολλούς κλάδους και χώρες, προκαλώντας διαταραχές που εκτείνονται πολύ πέρα από την περιοχή που πλήττεται άμεσα.

«Ο κλιματικός κίνδυνος μεταδίδεται μέσα από αλληλένδετα συστήματα», δήλωσε η Wiebke Cundill, Team Lead Natural Hazards and Climate Risks Analysis στην HDI Risk Consulting. «Τα βόρεια δάση του Καναδά αποτελούν σαφές παράδειγμα αυτής της αλληλεπίδρασης. Χαρτογραφώντας αυτούς τους κινδύνους με χωρική ακρίβεια, βοηθούμε τους οργανισμούς να κατανοήσουν τις επιχειρησιακές επιπτώσεις για τις υποδομές, την επιχειρησιακή συνέχεια και τις μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις».

Οι αλυσιδωτές κλιματικές επιπτώσεις επηρεάζουν υποδομές και αλυσίδες εφοδιασμού

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες αυξάνουν την εξάτμιση και μειώνουν την υγρασία του εδάφους. Αυτό μπορεί να αποδυναμώσει την ανάπτυξη των δέντρων και την ανθεκτικότητά τους σε παράσιτα και ασθένειες, να μειώσει την απορρόφηση άνθρακα και να αυξήσει την ευφλεκτότητα. Για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, η θερμική καταπόνηση μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη παραγωγικότητα της δασοκομίας, υψηλότερο κόστος για την παροχή νερού και την πυροπροστασία, καθώς και σε αυξημένες επιχειρησιακές δυσκολίες. Η αυξανόμενη ζήτηση για ψύξη μπορεί επίσης να επιβαρύνει τις τοπικές ενεργειακές υποδομές. Παράλληλα, η παρατεταμένη ξηρασία μπορεί να αυξήσει τη θνησιμότητα των δέντρων και να ξηράνει τους υγροτόπους. Η έλλειψη νερού μπορεί να περιορίσει τη λειτουργία εγκαταστάσεων εξόρυξης, ενέργειας και βιομηχανίας, ενώ η πτώση της στάθμης και της ροής των υδάτων μπορεί να μειώσει την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας. Σε ορισμένες περιοχές, η μείωση της στάθμης των υδάτων και η μεταβολή της ποιότητάς τους μπορεί να αυξήσουν το κόστος επεξεργασίας.

Οι δασικές πυρκαγιές συγκαταλέγονται στους πιο οξείς κινδύνους. Το 2023, περισσότερα από 15 εκατομμύρια εκτάρια κάηκαν στον Καναδά, έκταση περίπου επτά φορές μεγαλύτερη από τον ιστορικό μέσο όρο κατά τη διάρκεια ενός έτους με φαινόμενο El Niño και περίπου ίση με την έκταση της Ελλάδας. Οι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές μεγάλης κλίμακας μπορούν να περιορίσουν την ικανότητα αναγέννησης των βόρειων δασών, να προκαλέσουν ζημιές σε τυρφώνες και τυρφώδη εδάφη και να απελευθερώσουν επιπλέον άνθρακα. Παράλληλα, οι πυρκαγιές μπορούν να διακόψουν την παραγωγή στους κλάδους της δασοκομίας, της εξόρυξης και του πετρελαίου και φυσικού αερίου, να προκαλέσουν ζημιές σε δρόμους, σιδηροδρομικές γραμμές, αγωγούς, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και άλλες κρίσιμες υποδομές και να διαταράξουν βασικούς διαδρόμους εξαγωγών.

Καθώς πολλές δραστηριότητες εξόρυξης, ενέργειας και δασοκομίας βρίσκονται σε απομακρυσμένες, δασώδεις περιοχές, ένα τοπικό συμβάν μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες επιπτώσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού. Οι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικές. Η δασική πυρκαγιά στο Fort McMurray το 2016 καταδεικνύει το πιθανό μέγεθος αυτών των ζημιών. Το συμβάν προκάλεσε συνολικές ζημιές περίπου 7,2 δισ. καναδικών δολαρίων, εκ των οποίων περίπου 1,9 δισ. καναδικά δολάρια αφορούσαν ζημιές από διακοπή εργασιών.

Η πυρκαγιά στο Jasper το 2024 προκάλεσε επίσης διαταραχές στο σιδηροδρομικό δίκτυο της CN Rail και καθυστερήσεις στη μεταφορά εμπορευμάτων προς βασικά λιμάνια εξαγωγών, μεταξύ των οποίων το Vancouver και το Prince Rupert. Το 7,9% της περιφερειακής οικονομικής δραστηριότητας επηρεάστηκε από την πυρκαγιά στο Jasper. Στην Edson, το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 10% το 2023. Ο συνολικός οικονομικός αντίκτυπος μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς η έκθεση στον καπνό, οι επιπτώσεις στην υγεία, οι απώλειες οικοσυστημάτων και οι έμμεσες διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού δεν καταγράφονται πάντοτε πλήρως.

«Οι δασικές πυρκαγιές μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές διακοπές εργασιών, ακόμη και όταν μια βιομηχανική εγκατάσταση δεν έχει υποστεί άμεσες ζημιές», δήλωσε η Dr. Nina Lenz, Risk Analyst Natural Hazards & Climate Risks στην HDI Risk Consulting. «Όταν επηρεάζεται μια σιδηροδρομική γραμμή, ένας δρόμος, μια σύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας ή το εργατικό δυναμικό, οι συνέπειες μπορούν να εξαπλωθούν γρήγορα σε ολόκληρες τις περιφερειακές και διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού».

Στις βόρειες περιοχές, η απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους (permafrost) μπορεί να έχει παρόμοιες επιπτώσεις στα δίκτυα υποδομών, αυξάνοντας το κόστος μεταφορών, καθυστερώντας τις παραδόσεις και διαταράσσοντας τη μετακίνηση πρώτων υλών.

Ένας κίνδυνος για ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική, όχι μόνο για τον Καναδά

Τα βόρεια δάση εκτείνονται στην Αλάσκα και τις βόρειες ΗΠΑ, ενώ οι ροές φυσικών πόρων που υποστηρίζουν συνδέονται στενά με την αμερικανική βιομηχανία. Μια δασική πυρκαγιά στον Καναδά μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε επιχειρησιακό πρόβλημα για τις ΗΠΑ.

• Διασυνοριακές αλυσίδες εφοδιασμού: Η καναδική ξυλεία, ενέργεια και τα ορυκτά τροφοδοτούν τη μεταποίηση και τις κατασκευές στις ΗΠΑ. Οι διαταραχές στα σιδηροδρομικά δίκτυα καθυστερούν τις μεταφορές με προορισμό τις ΗΠΑ, όπως συνέβη μετά την πυρκαγιά στο Jasper το 2024.

• Κοινοί διάδρομοι εξαγωγών: Λιμάνια όπως το Vancouver και το Prince Rupert διαχειρίζονται εμπορεύματα με προορισμό τις αγορές των ΗΠΑ και οι διαταραχές στη λειτουργία τους σημαίνουν καθυστερήσεις στα αποθέματα και υψηλότερο κόστος για τους Αμερικανούς αγοραστές.

• Ενεργειακή αλληλεξάρτηση: Ο Καναδάς προμηθεύει τις ΗΠΑ με σημαντικές ποσότητες αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου και υδροηλεκτρικής ενέργειας. Διακοπές που προκαλούνται από πυρκαγιές ή μειωμένες ροές υδάτων μπορούν να περιορίσουν την ενεργειακή προσφορά στις ΗΠΑ και να αυξήσουν το κόστος.

• Διασυνοριακή μεταφορά καπνού και επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα: Ο καπνός από δασικές πυρκαγιές μεταφέρεται συχνά στις βόρειες και μεσοδυτικές ΗΠΑ, επηρεάζοντας τη δημόσια υγεία και κλάδους που εξαρτώνται από υπαίθριες δραστηριότητες, ακόμη και σε μεγάλη απόσταση από την ίδια την πυρκαγιά.

«Αυτοί οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται από μια γραμμή στον χάρτη», δήλωσε η Dr. Lenz. «Μια δασική πυρκαγιά στην Alberta ή τη British Columbia μπορεί να εμφανιστεί αλλού με τη μορφή μιας καθυστερημένης αποστολής, μιας διακοπής στην ενεργειακή σύνδεση ή μιας επιβράδυνσης της παραγωγής. Γι’ αυτό οι εταιρείες πρέπει να αξιολογούν τόσο τις δικές τους εγκαταστάσεις όσο και τις υποδομές και τις εξαρτήσεις από τις αλυσίδες εφοδιασμού στις οποίες βασίζονται».

Μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας

Οι κίνδυνοι που εντοπίστηκαν στα βόρεια δάση του Καναδά αναδεικνύουν την ανάγκη για ολοκληρωμένα μέτρα που εξετάζουν από κοινού την υγεία των δασών, τη διαθεσιμότητα νερού, τις κρίσιμες υποδομές και την επιχειρησιακή συνέχεια.

Η αξιολόγηση της HRC εντοπίζει ευκαιρίες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, μεταξύ άλλων:

• Διαχείριση δασών με ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή: Προώθηση μικτών δασών προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής, αποκατάσταση υγροτόπων και παρακολούθηση της υγείας των δασών, της υγρασίας του εδάφους και της δραστηριότητας παρασίτων.

• Προετοιμασία για λειψυδρία και ξηρασία: Προστασία και επαναφορά της υγρασίας σε τυρφώνες και υγροτόπους, διαφοροποίηση των πηγών νερού και αξιολόγηση της μελλοντικής διαθεσιμότητας νερού κατά τον σχεδιασμό εγκαταστάσεων και τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων.

• Μείωση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών: Επέκταση των συστημάτων παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης, δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, στρατηγική διαχείριση της βλάστησης και ενσωμάτωση πρακτικών διαχείρισης της γης που εφαρμόζουν οι αυτόχθονες πληθυσμοί.

• Προστασία κρίσιμων υποδομών: Διαχείριση της βλάστησης και δημιουργία προστατευτικών ζωνών γύρω από εγκαταστάσεις, καθώς και ενίσχυση των υποδομών έναντι των επιπτώσεων της πυρκαγιάς και της θερμότητας.

• Διαχείριση περιουσιακών στοιχείων προσαρμοσμένη στο permafrost: Παρακολούθηση των θερμοκρασιών του μόνιμα παγωμένου εδάφους και των μετακινήσεων του εδάφους, χρήση ενισχυμένων και προσαρμόσιμων θεμελιώσεων και ενσωμάτωση των κινδύνων που σχετίζονται με την απόψυξη στις στρατηγικές συντήρησης και επενδύσεων.

• Σχεδιασμός επιχειρησιακής συνέχειας: Διαφοροποίηση των διαδρομών μεταφοράς, δημιουργία εφεδρικών συστημάτων ενέργειας και επικοινωνιών και τακτική δοκιμή των σχεδίων διαχείρισης κρίσεων.

«Ο αποτελεσματικός σχεδιασμός της ανθεκτικότητας απαιτεί μια συνολική εικόνα ολόκληρου του τοπίου κινδύνων», δήλωσε ο Klaus Navarrete, Managing Director της HDI Global Canada. «Συνδυάζοντας τα δεδομένα για τους φυσικούς κλιματικούς κινδύνους με την κατανόηση των επιχειρησιακών εξαρτήσεων, οι εταιρείες μπορούν να εντοπίσουν πού συγκεντρώνεται ο κίνδυνος, να ιεραρχήσουν τα προληπτικά μέτρα και να μειώσουν την πιθανότητα ένα τοπικό συμβάν να εξελιχθεί σε ευρύτερη διακοπή εργασιών».

Μετατρέποντας τα κλιματικά δεδομένα σε δράση

Τα βόρεια δάση του Καναδά αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημασίας της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή ως περιβαλλοντικής αναγκαιότητας. Για τους οργανισμούς που εξαρτώνται από τους φυσικούς πόρους, τις απομακρυσμένες δραστηριότητες και τα κρίσιμα δίκτυα μεταφορών, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αποτελεί επίσης επιχειρηματική αναγκαιότητα. Συμβάλλει στην προστασία των επενδύσεων, στη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας και στη δημιουργία πιο ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού.

Στο πλαίσιο της σειράς Iconic Landmarks, η HRC αξιοποιεί προηγμένα αναλυτικά εργαλεία, συμπεριλαμβανομένου του HDI ARGOS 4.0, για τον εντοπισμό των κλιματικών κινδύνων και την έγκαιρη, σαφή αποτύπωσή τους. Ο συνδυασμός ακριβούς ανάλυσης δεδομένων με πρακτική αξιολόγηση κινδύνων μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες αρχές να κατανοήσουν τις τοπικές ευπάθειες, να ενισχύσουν την οικονομική ανθεκτικότητα και να προετοιμάσουν τις εγκαταστάσεις και τις περιοχές για τις προκλήσεις του μέλλοντος.