Γράφει η Ειρήνη Χαλκίτη, Unit Manager στην ERGO Hellas & Συμβούλου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου

Η νησιωτικότητα δεν είναι απλώς γεωγραφικός όρος - είναι καθημερινότητα, τρόπος ζωής και μερικές φορές, πεδίο άνισης μεταχείρισης.

Για τους κατοίκους των νησιών, η απόσταση δεν σημαίνει μόνο χιλιόμετρα: σημαίνει καθυστέρηση, κόστος, περιορισμένες επιλογές. Και στην ιδιωτική ασφάλιση, αυτή η πραγματικότητα γίνεται συχνά φραγμός.

Ως επαγγελματίας του κλάδου για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες και μέλος του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, μεταφέρω μια εικόνα εκ των έσω: πώς η νησιωτικότητα επηρεάζει την πρόσβαση, τη λειτουργία και το μέλλον της ασφάλισης.

Η απόσταση ως ανισότητα

Πίσω από τους όρους “Bancassurance”, “Δημογραφικό” ή “Συνταξιοδότηση”, υπάρχουν άνθρωποι. Στα νησιά, αυτοί οι άνθρωποι αγωνίζονται για κάτι που στην ηπειρωτική Ελλάδα θεωρείται δεδομένο: την ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες. Ο νησιώτης πληρώνει για μια ασφάλιση που δεν μπορεί πάντα να αξιοποιήσει πλήρως. Η απόσταση, η έλλειψη υποδομών και η γεωγραφική απομόνωση μετατρέπουν το αυτονόητο σε προνόμιο.

1. Υγεία: η άνιση πρόσβαση

Σε πολλά νησιά δεν υπάρχουν ιδιωτικά νοσοκομεία ούτε όλες οι ιατρικές ειδικότητες. Ένας ασφαλισμένος που χρειάζεται θεραπεία ή επέμβαση πρέπει να ταξιδέψει πολλές φορές- αεροπορικώς  ή με πλοίο - προς Ρόδο, Κρήτη ή Αθήνα. Το κόστος μετακίνησης, διαμονής και απουσίας από την εργασία συχνά υπερβαίνει την ωφέλεια της κάλυψης.

Η ασφαλιστική αγορά πρέπει να αναγνωρίσει την πραγματικότητα αυτή και να προσφέρει λύσεις με βάση την πράξη, όχι τη θεωρία.

2. Έλλειψη συμβεβλημένων γιατρών και δομών

Σε αρκετά νησιά δεν υπάρχει δίκτυο συμβεβλημένων γιατρών ή διαγνωστικών κέντρων. Έτσι, οι εξωνοσοκομειακές καλύψεις παραμένουν ουσιαστικά ανενεργές. Κάποιες εταιρείες έχουν ήδη αναπροσαρμόσει τις πολιτικές τους, αποζημιώνοντας δαπάνες ακόμη και από μη συμβεβλημένους ιατρούς.

Απαιτείται, ωστόσο, οριζόντια πολιτική με περισσότερες τοπικές συνεργασίες, διασύνδεση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και άμεσες πληρωμές αντί απολογιστικής αποζημίωσης.

3. Μικρές αγορές, υψηλό ρίσκο

Οι νησιωτικές κοινωνίες έχουν μικρό μόνιμο πληθυσμό και έντονη εποχικότητα. Αυτό σημαίνει περιορισμένο ασφαλιστικό ενδιαφέρον, υψηλότερο λειτουργικό κόστος και δυσκολίες στο underwriting. Πολλές εταιρείες θεωρούν τα νησιά «αγορές υψηλού κινδύνου», με αποτέλεσμα λιγότερα προϊόντα, ακριβότερα ασφάλιστρα ακόμη και αποκλεισμό από την ασφάλιση επαγγελμάτων όπως οι σπογγαλιείς.  Σε  περιοχές όπως η Κάλυμνος για παράδειγμα, με τον μεγαλύτερο αλιευτικό στόλο στη Μεσόγειο, υπάρχουν επαγγελματίες (ναυτικοί, σπογγαλιείς, αλιείς) που θα έπρεπε να καλύπτονται από προσαρμοσμένα ασφαλιστικά προγράμματα, κάτι που σήμερα απουσιάζει.

Εδώ απαιτείται στοχευμένη νησιωτική πολιτική, με κίνητρα και φοροαπαλλαγές, ώστε η ασφάλιση να γίνει πιο προσιτή και ελκυστική.

4. Το δημογραφικό και η ασφαλιστική απομόνωση

Η γήρανση του πληθυσμού και η μετανάστευση των νέων δημιουργούν μια σιωπηλή κρίση στα μικρά νησιά και στενεύουν τον κύκλο των ασφαλισμένων. Οι λίγοι ασφαλισμένοι επωμίζονται μεγαλύτερα κόστη, ενώ η αγορά μικραίνει. Ταυτόχρονα, οι ανάγκες για καλύψεις υγείας, μακροχρόνιας φροντίδας και συνταξιοδοτικά προϊόντα αυξάνονται.

Η ασφαλιστική αγορά πρέπει να δει το δημογραφικό όχι ως εμπόδιο και πρόβλημα αποκλεισμού, αλλά ως παράγοντα σχεδιασμού προϊόντων προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες.

5. Κλιματική κρίση: νέα δεδομένα, νέοι κίνδυνοι

Τα νησιά βιώνουν ήδη τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης: πλημμύρες, διάβρωση ακτών, έντονα καιρικά φαινόμενα. Ο ασφαλιστικός κίνδυνος αυξάνεται, με αποτέλεσμα πιθανότατα μελλοντικές αυξήσεις στα ασφάλιστρα κατοικιών και επιχειρήσεων.

Εδώ, χρειάζεται συνέργεια κράτους και ασφαλιστικών εταιρειών, ώστε να δημιουργηθούν μηχανισμοί κάλυψης φυσικών καταστροφών, χωρίς να μεταφέρεται όλο το βάρος στους πολίτες.

6. Ο ρόλος των διαμεσολαβητών και του Επιμελητηρίου

Η διαμεσολάβηση στα νησιά δεν είναι μόνο επάγγελμα- είναι κοινωνική υπηρεσία, γιατί φέρνει την ασφάλιση πιο κοντά σε ανθρώπους που αλλιώς θα έμεναν εκτός και δεν θα απολάμβαναν ποτέ τα οφέλη της.

Οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές στα νησιά είναι κάτι περισσότερο από επαγγελματίες - είναι συνδετικοί κρίκοι ανάμεσα στην αγορά και τον πολίτη. Αντιμετωπίζουν, όμως, πολλαπλές προκλήσεις: μικρότερες αγορές, εποχικότητα, αυξημένα έξοδα μετακίνησης, δυσκολία πρόσβασης σε σεμινάρια και εταιρικές δομές κ.α. Για αυτούς, η επαγγελματική επιμόρφωση και τεχνολογική ενδυνάμωση δεν είναι πολυτέλεια - είναι αναγκαιότητα.

Το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, και συνολικά τα περιφερειακά επιμελητήρια, μπορούν να λειτουργήσουν ως κόμβοι στήριξης:

Διοργανώνοντας τοπικά και διαδικτυακά σεμινάρια σε συνεργασία με εταιρείες και ενώσεις διαμεσολαβητών.

Δημιουργώντας ψηφιακές πλατφόρμες ενημέρωσης και δικτύωσης.

Ενθαρρύνοντας τοπικές συνέργειες μεταξύ επαγγελματιών, γιατρών και ασφαλιστικών οργανισμών.

Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, οι διαμεσολαβητές θα μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες ίδιου επιπέδου με τους συναδέλφους τους στα μεγάλα αστικά κέντρα  χωρίς το μειονέκτημα της απόστασης.

Νησιωτικότητα: όχι εμπόδιο, αλλά ταυτότητα

Η νησιωτικότητα δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση - είναι ιδιαιτερότητα προς κατανόηση. Αν θέλουμε η ιδιωτική ασφάλιση να υπηρετεί πραγματικά τον πολίτη, πρέπει να προσαρμοστεί στη νησιωτική πραγματικότητα, στη γεωγραφική απομόνωση, στο δημογραφικό και στις τοπικές ανάγκες. Μόνο τότε θα μπορούμε να πούμε ότι η ασφάλιση λειτουργεί ως μοχλός κοινωνικής ισότητας, όχι ως προνόμιο για λίγους.

Η νησιωτικότητα δεν ζητά ειδική μεταχείριση, ζητά ισοτιμία. Και αυτή η ισοτιμία δεν θα έρθει από μακριά,  θα χτιστεί από μέσα, μέσα από συνεργασία πολιτείας, ασφαλιστικών εταιρειών, Επιμελητηρίων και επαγγελματιών του κλάδου.

Η απόσταση μπορεί να είναι γεωγραφική, αλλά η ανισότητα δεν πρέπει να είναι.

Ποιά είναι η Ειρήνη Χαλκίτη

Η Ειρήνη Χαλκίτη είναι Unit Manager στην ERGO HELLAS, σύμβουλος του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου και δημοσιογράφος