Η πανδημία COVID-19 αναμένεται να μειώσει την παγκόσμια μακροοικονομική ανθεκτικότητα κατά περίπου 20% το 2020 σε σχέση με τα επίπεδα του 2019, καθώς τα πακέτα τόνωσης καταστρέφουν τα φορολογικά και νομισματικά αποθέματα των χωρών σε όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με τους τελευταίους ετήσιους δείκτες ανθεκτικότητας του Swiss Re Institute, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ θα καταγράψουν τη μεγαλύτερη μείωση ανθεκτικότητας μεταξύ των μεγάλων οικονομιών. Η Ελβετία, η Φινλανδία και ο Καναδάς παραμένουν οι τρεις πιο ανθεκτικές χώρες του κόσμου, αντικατοπτρίζοντας τη συνολική οικονομική τους δύναμη έναντι μελλοντικών κρίσεων.

Ειδικότερα, το 2019, η παγκόσμια οικονομική ανθεκτικότητα διατηρήθηκε στα επίπεδα του 2018, ωστόσο οι οικονομίες εισήλθαν στην κρίση COVID-19 με λιγότερη ικανότητα απορρόφησης κραδασμών από ό, τι πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση των ετών 2008-2009, όπου και καταγράφηκε η τελευταία σημαντική οικονομική ύφεση. Ο δείκτης μακροοικονομικής ανθεκτικότητας του Swiss Re Institute (E-RI) ανήλθε παγκοσμίως στο 0,62 το 2019, έναντι 0,61 το 2018.

Όπως τονίζει το Swiss Re Institute, τα μέτρα που έλαβαν οι κυβερνήσεις κατά την πανδημία COVID-19 αναμένεται να μειώσουν σημαντικά την παγκόσμια οικονομική ανθεκτικότητα φέτος. Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, η τιμή του παγκόσμιου δείκτη το 2020, αναμένεται να μειωθεί στο 0,5, γεγονός που μαρτυρά τον αντίκτυπο των δημοσιονομικών και νομισματικών μέτρων τόνωσης που λήφθηκαν λόγω COVID-19, στην οικονομική ανθεκτικότητα. Μπορεί τα πακέτα τόνωσης να έχουν μετριάσει το πλήγμα που δέχτηκε η παγκόσμια οικονομία, ωστόσο έχουν μειώσει τα δημοσιονομικά και νομισματικά αποθέματα πολλών χωρών, προκαλώντας πτώση του δείκτη ανθεκτικότητάς τους. 

Σε ορισμένες χώρες μάλιστα, η πτώση ξεπερνάει το 50%. Η έρευνα διαπίστωσε ότι τα νομισματικά αποθέματα θα εξαντληθούν σε μεγάλο βαθμό στις περισσότερες προηγμένες οικονομίες, καθιστώντας το δημοσιονομικό περιθώριο ως τον κύριο καθοριστικό παράγοντα ανθεκτικότητας. Από τις χώρες που κυριαρχούσαν στην κατάταξη ανθεκτικότητας του 2019, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ θα δουν απότομη μείωση των δεικτών τους καθώς αναμένεται να καταγράψουν τη μεγαλύτερη μείωση δημοσιονομικών αποθεμάτων. Η ανθεκτικότητα της Κίνας αναμένεται να παραμείνει σχετικά αμετάβλητη, κυρίως επειδή η γρήγορη ανταπόκριση της στην κρίση της επέτρεψε την γρήγορη επανεκκίνηση της οικονομία της σε σχέση με άλλες χώρες. Αντίθετα, η Ελβετία, η Φινλανδία και ο Καναδάς αναμένεται να παραμείνουν στις τρεις πιο ανθεκτικές οικονομίες στον κόσμο. Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στην τελευταία θέση της κατάταξης, με τον δείκτη μακροοικονομικής ανθεκτικότητάς της να ανέρχεται στο 0,05 το 2019.

"Τα φορολογικά και νομισματικά μέτρα λόγω COVID-19 ήταν το κλειδί για τη μείωση του οικονομικού αντίκτυπου των μαζικών lockdown", δήλωσε ο Jerome Jean Haegeli, επικεφαλής οικονομολόγος της Swiss Re. "Ωστόσο, οι δαπάνες των κρατών, οι οποίες μπορούν να συγκριθούν με τις δαπάνες ενός πολέμου, αφήνουν πολύ λιγότερα περιθώρια ελιγμών για το μέλλον. Επιπλέον, ο βασικός κίνδυνος οικονομικής πολιτικής είναι ότι αυτά τα προσωρινά κυβερνητικά μέτρα μπορεί να χαλαρώσουν και να γίνουν μόνιμα, αφήνοντας τις οικονομίες να εξαρτώνται από συνεχιζόμενα μέτρα τόνωσης. Η εστίαση στην ανανέωση της ανθεκτικότητας με την αποκατάσταση των δημοσιονομικών και νομισματικών αποθεμάτων, μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση των μακροπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης, θα είναι κρίσιμης σημασίας."

Η ανθεκτικότητα του ασφαλιστικού κλάδου έναντι τριών μεγάλων κινδύνων - θνησιμότητα, δαπάνες για την υγεία και φυσικές καταστροφές - αποδυναμώθηκε το 2019, όπως δείχνουν οι δείκτες. Το συνδυασμένο κενό προστασίας για τους τρεις κινδύνους υπολογίζεται ότι αγγίζει τα 1,24 τρισ. δολάρια παγκοσμίως, ποσό που αποτελεί νέο ρεκόρ. Όσο αφορά τη θνησιμότητα, σε παγκόσμιο επίπεδο η ανθεκτικότητα μειώθηκε περισσότερο, λόγω της διεύρυνσης του κενού προστασίας στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, όπου το κενό προστασίας της Κίνας επεκτάθηκε λόγω του ταχέως αυξανόμενου χρέους των νοικοκυριών. Στον τομέα της υγείας, η ανθεκτικότητα παρέμεινε σταθερή παρά την επιδείνωση που σημειώθηκε στις αναδυόμενες αγορές. Το παγκόσμιο κενό προστασίας διευρύνθηκε περισσότερο από 5% σε 588 δισ. δολάρια. Τέλος όσο αφορά τις φυσικές καταστροφές, παρουσίασαν τη χαμηλότερη ανθεκτικότητα ανάμεσα στις τρεις περιοχές κινδύνου. Το Swiss Re Institute αναμένει ότι τα κενά προστασίας στην υγεία και τη θνησιμότητα θα διευρυνθούν καθώς τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με χαμηλότερα εισοδήματα, με υψηλότερα κόστη υγειονομικής περίθαλψης καθώς και τις οικονομικές συνέπειες της απώλειας εσόδων από την πανδημία.

"Το διευρυνόμενο παγκόσμιο κενό προστασίας είναι μια τεράστια ευκαιρία για τους ασφαλιστές να αποδείξουν το ρόλο τους ως απορροφητές κινδύνων και να βελτιώσουν την κοινωνική ανθεκτικότητα", δήλωσε ο Haegeli. "Σε περιόδους κρίσης, τα νοικοκυριά χρειάζονται προστασία από τους κινδύνους. Η ασφάλιση είναι ένα βασικό εργαλείο που θα βοηθήσει τα νοικοκυριά να μειώσουν την οικονομική τους αστάθεια σε δύσκολες καταστάσεις."

Πέρυσι, το Swiss Re Institute ξεκίνησε να μετρά τους δείκτες μακροοικονομικής ανθεκτικότητας, κατατάσσοντας τις χώρες σε σχέση με ένα ευρύ φάσμα μεταβλητών για να προσφέρει μια πολύ πιο ολιστική αξιολόγηση της οικονομικής ευρωστίας σε σχέση με την αξιολόγηση που στηρίζεται στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν μόνο. Το Swiss Re Institute ανέπτυξε επίσης δείκτες ανθεκτικότητας των ασφαλειών για να αξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο η ασφάλιση βοηθά άτομα, νοικοκυριά και οργανισμούς να μπορούν να ανταπεξέρχονται σε περίπτωση που αντιμετωπίσουν δυσκολίες σε τρεις βασικούς τομείς: φυσικές καταστροφές, θνησιμότητα και υγειονομική περίθαλψη.

Όπως υποστηρίζει η Swiss Re, η μέτρηση της ανθεκτικότητας και του πώς η κοινωνία είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τους αυξανόμενους κινδύνους μπορεί να βοηθήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να μειώσουν την έκθεση σε προκλήσεις όπως η επιβράδυνση της οικονομίας, η αύξηση του εθνικού χρέους, η κλιματική αλλαγή και η πίεση που ασκείται στους φυσικούς πόρους.