Η Οδηγία Solvency II αποτελεί το νέο εναρμονισμένο κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλιστική αγορά στις χώρες της ΕΕ. Στόχος του, να συμβάλλει στην καλύτερη προστασία των καταναλωτών και τον εκσυγχρονισμό των μηχανισμών εποπτείας, και παράλληλα να βοηθήσει στη βαθύτερη ενοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών σε διεθνές επίπεδο.

Στόχος #1: Καλύτερη προστασία των καταναλωτών

Η Οδηγία Solvency II θέτει αυστηρότερα πρότυπα κεφαλαιακής επάρκειας για τις ασφαλιστικές εταιρείες, ώστε να ενισχυθεί το επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και, κατ' επέκταση, το αίσθημα εμπιστοσύνης τους προς τα ασφαλιστικά προϊόντα. Ο υπολογισμός της κεφαλαιακής επάρκειας γίνεται βάσει συγκεκριμένης διαδικασίας εκτίμησης κινδύνου, με τη χρήση είτε μιας τυποποιημένης μεθόδου, είτε ενός εγκεκριμένου εσωτερικού μοντέλου.

Στην Οδηγία Solvency II, η αντασφάλιση ορίζεται ως η βασική τεχνική για τη μείωση του κινδύνου. Σε αντίθεση με όσα ίσχυαν στην προγενέστερη Οδηγία Solvency I, οι (αντ)ασφαλιστικές εταιρείες μπορούν πλέον να επωφεληθούν στο μέγιστο βαθμό από τη χρήση αντασφαλιστικών προϊόντων για την ενίσχυση της κεφαλαιακής τους επάρκειας. Η αντασφάλιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλους τους υπολογισμούς της κεφαλαιακής επάρκειας, τόσο κατά τον υπολογισμό των απαιτούμενων κεφαλαίων, όσο και των διαθέσιμων κεφαλαίων. Για παράδειγμα, η αντασφάλιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να μειωθούν οι κεφαλαιακές απαιτήσεις που απορρέουν από τις νέες εργασίες (prospective reinsurance solutions).

Πέρα από τις παραδοσιακές λύσεις αντασφάλισης, όπως οι αναλογικές και οι μη-αναλογικές συμβάσεις, έχουν ήδη εδραιωθεί και διάφορες δομημένες λύσεις (structured reinsurance solutions) οι οποίες βοηθούν τις Εταιρίες να μειώσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις της Οδηγίας. Παράλληλα, η αντασφάλιση μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να μειωθούν οι κεφαλαιακές απαιτήσεις που απορρέουν από τους κινδύνους των αποθεματικών (retrospective reinsurance solutions). Μέσω δομημένων λύσεων αντασφάλισης μπορεί επίσης να αυξηθεί το διαθέσιμο κεφάλαιο για την κάλυψη των κεφαλαιακών απαιτήσεων.

Σε αγορές όπως η ελληνική, όπου η πρόσβαση σε κεφάλαια είναι περιορισμένη, η αντασφάλιση αποτελεί μακράν το πιο μεγάλο κεφαλαιακό παροχέα με το μικρότερο κεφαλαιακό κόστος.

Στόχος #2: Εκσυγχρονισμός της εποπτείας

Για να επιτευχθεί ο στόχος της εκσυγχρονισμένης εποπτείας, η Οδηγία Solvency II, μέσω της διαδικασίας Εποπτικής Αξιολόγησης, μετατοπίζει τις προσπάθειες των Εποπτικών Αρχών στην αξιολόγηση του προφίλ κινδύνου και της ποιότητας των συστημάτων διαχείρισης κινδύνων και εταιρικής διακυβέρνησης.

Στη Solvency II η αντασφάλιση καθίσταται το κύριο εργαλείο για τη βελτιστοποίηση του προφίλ κινδύνου μιας Εταιρείας και τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης κινδύνων. Πιο συγκεκριμένα, η αντασφάλιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να μειωθεί ο ασφαλιστικός κίνδυνος από την επέκταση σε νέες δραστηριότητες, καθώς και ο κίνδυνοι που απορρέουν από τα αποθεματικά (όπως εξηγείται πιο πάνω). Επίσης, η αντασφάλιση αποκτά κεντρικό ρόλο στα συστήματα διαχείρισης κινδύνου, ως η βασική τεχνική μείωση των κινδύνων.

Ένα προηγμένο σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης και διαχείρισης κινδύνου περιλαμβάνει τη βελτιστοποίηση του προφίλ κινδύνου, τόσο στο παρόν, όσο και στο μέσο/μακροπρόθεσμο μέλλον (3-5 χρόνια). Γι' αυτό, η αντασφάλιση θα πρέπει να εξετάζεται τόσο βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα. Υπάρχουν διάφορες μη παραδοσιακές λύσεις αντασφάλισης οι οποίες μπορούν να ενσωματωθούν στο μέσο μακροπρόθεσμο πλάνο μιας Εταιρείας. Για παράδειγμα, οι πολυετής αναλογικές λύσεις αντασφάλισης μπορούν να βελτιστοποιήσουν το προφίλ κινδύνου για ολόκληρη την περίοδο του επιχειρηματικού πλάνου μιας Εταιρείας. Άλλα παραδείγματα είναι οι πολυετής καλύψεις κινδύνων από φυσικές καταστροφές, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν την Εταιρεία να διαφοροποιήσει το κίνδυνο της σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, ή οι πολυκλαδικές λύσεις XL όπου επιτυγχάνετε η διαφοροποίηση του κινδύνου μεταξύ των κλάδων.

Εξετάζοντας την αντασφάλιση σε μέσο /μακροπρόθεσμο ορίζοντα, είναι σαφές ότι η επιλογή του αντασφαλιστή και των χαρακτηριστικών μιας τέτοιας λύσης δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο κόστος. Οι Εταιρείες θα πρέπει να στοχεύουν στη δημιουργία μακροχρόνιων σχέσεων με τους παρόχους τέτοιων προγραμμάτων, τους αντασφαλιστές και τους διαμεσολαβητές, ώστε η αντασφάλιση να καταστεί, από αγορά ενός τυποποιημένου προϊόντος, βάση μιας ευρύτερης συνεργασίας και συνεταιρισμού.

Στόχος #3: Βαθύτερη ενοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς

Όσον αφορά τη βαθύτερη ενοποίηση της ευρωπαϊκής ασφαλιστικής αγοράς, η Οδηγία Solvency II εστιάζει στον εναρμονισμό του εποπτικού πλαισίου μεταξύ των κρατών- μελών, με μέτρα όπως η επέκταση του Solvency II σε όλους τους τομείς δραστηριότητας μας Εταιρείας, η καθιέρωση ενιαίων κανόνων ενημέρωσης και δημοσιοποίησης πληροφοριών και η ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ορθή εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ από την κυβέρνηση κάθε χώρας-μέλους.

Ο κλάδος της αντασφάλισης επηρεάζεται σημαντικά από αυτό το στόχο. Στη Solvency II, οι κανόνες για την χρήση αντασφαλιστικών προϊόντων είναι πλέον ενιαίοι σε ολόκληρη της ΕΕ. Για παράδειγμα, έχουν εναρμονιστεί οι κανόνες αποδοχής των αντασφαλιστικών προϊόντων, με την αναίρεση κάποιων περιορισμών που ίσχυαν σε ορισμένες χώρες, ενώ η δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με την αντασφάλιση είναι τώρα πιο λεπτομερής και βασίζεται στις ίδιες τυποποιημένες φόρμες.

Στόχος #4: Ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών

Προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών, στο εσωτερικό της ΕΕ αλλά και διεθνώς, η Οδηγία Solvency II εισάγει μέτρα όπως η υλοποίηση ενός πλαισίου εποπτείας βασισμένο στους κινδύνους το οποίο δεν θα δημιουργεί εμπόδια στις διεθνείς δραστηριότητες, κυρίως από πλευράς κεφαλαίου. Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν την ενίσχυση και εναρμόνιση των μηχανισμών εποπτείας σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε να αρθούν τα εμπόδια που δυσχεραίνουν τη δραστηριοποίηση μιας ευρωπαϊκής Εταιρείας στην εσωτερική αγορά άλλων χωρών της ΕΕ.

Η αντασφάλιση αποτελεί βασικό μοχλό ενίσχυσης της διεθνούς δραστηριότητας των ασφαλιστικών, ενώ τόσο οι αντασφαλιστές όσο και οι διαμεσολαβητές μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά την προσπάθεια των ασφαλιστικών να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους εκτός των εθνικών τους συνόρων. Οι πάροχοι αντασφάλισης μπορούν να προσφέρουν κεφάλαια, τεχνογνωσία για τις νέες αγορές, να βελτιστοποιήσουν την κεφαλαιακή δομή και να προστατέψουν τον ισολογισμό και τη κερδοφορία κατά τη διάρκεια της διεθνούς επέκτασης. Επιπλέον, οι πάροχοι αντασφάλισης μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία αντασφαλιστικών προγραμμάτων που καλύπτουν διάφορες χώρες, με στόχο τη βελτίωση του προφίλ κινδύνου και τη διαφοροποίηση του κινδύνου μεταξύ διαφορετικών χωρών.

Συνοψίζοντας, η Οδηγία Solvency II θέτει σημαντικές απαιτήσεις στις ασφαλιστικές εταιρείες, σε σχέση με την καλύτερη προστασία των καταναλωτών, τον εκσυγχρονισμό των μηχανισμών εποπτείας, τη βαθύτερη ενοποίηση στο εσωτερικό της ΕΕ και την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών. Η αντασφάλιση παίζει καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια των εταιρειών να βελτιώσουν τη θέση τους υπό το πρίσμα του νέου πλαισίου Solvency II, αλλά και να αξιοποιήσουν νέες ευκαιρίες οι οποίες γεννώνται με την εφαρμογή του.

Άρθρο του Andreas Stylianou, FIA, FCAA Global Head of Analytics and Structured Reinsurance, Matrix (Cyprus) Insurance & Reinsurance Brokers Ltd στην εφημερίδα Nextdeal, τεύχος 389