Ο γλύπτης Alan Cottrill αποκαλύπτει τις «διορθώσεις» που ζητούσαν οι χρηματοδότες του έργου

Στο γκολφ κλαμπ Trump National Doral Miami, στη Φλόριντα, αποκαλύφθηκε πρόσφατα ένα γιγαντιαίο επιχρυσωμένο άγαλμα του Ντόναλντ Τραμπ. Το έργο, γνωστό ως Don Colossus, παρουσιάζει τον Αμερικανό πρόεδρο με υψωμένη γροθιά, σε στάση θριάμβου, λουσμένο ολόκληρο σε χρυσό. Η εικόνα έκανε αμέσως τον γύρο του κόσμου — όχι μόνο λόγω της υπερβολικής αισθητικής της, αλλά και εξαιτίας του παρασκηνίου που συνόδευσε τη δημιουργία της.

Το άγαλμα είναι κατασκευασμένο από μπρούντζο και καλυμμένο με φύλλα χρυσού. Δημιουργός του είναι ο γλύπτης Alan Cottrill, άνθρωπος με εκατοντάδες δημόσια έργα σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ίδιος περιέγραψε τη συνεργασία του με τους χρηματοδότες του έργου ως χαοτική. Σύμφωνα με δηλώσεις και δημοσιεύματα, οι επενδυτές που συνδέονται με τον χώρο των κρυπτονομισμάτων και με το περιβάλλον του Τραμπ δεν περιορίστηκαν στις οικονομικές καθυστερήσεις. Επέμεναν διαρκώς και σε αισθητικές «διορθώσεις» της μορφής.

Ήθελαν να εξαφανιστεί το λεγόμενο turkey neck — το χαλαρό δέρμα και οι πτυχώσεις κάτω από τον λαιμό, αυτό που στα ελληνικά θα λέγαμε προγούλι ή «λαιμό γαλοπούλας» — να στενέψει η κοιλιά και να γίνει συνολικά το σώμα πιο αδύνατο και πιο επιβλητικό. Με άλλα λόγια, το άγαλμα δεν έπρεπε να αποτυπώνει τον πραγματικό Τραμπ αλλά μια εξιδανικευμένη εκδοχή του. Έναν Τραμπ απαλλαγμένο από την ηλικία, τη φθορά και τη φυσική πραγματικότητα.

Ίσως αυτή να είναι τελικά και η ουσία της ιστορίας. Το Don Colossus δεν είναι ένα απλό πορτρέτο εξουσίας. Είναι μια εικόνα αυτομυθοποίησης. Μια προσπάθεια να αποτυπωθεί όχι αυτό που είναι ο Τραμπ, αλλά αυτό που θα ήθελε να συμβολίζει για τους υποστηρικτές του: δύναμη, νίκη και αήττητη επιβολή.

Η ιστορία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν σκεφτεί κανείς ότι ο Τραμπ είναι ίσως ο πολιτικός της εποχής που απασχολεί περισσότερο απόκάθε άλλον τα social media. Τα τελευταία χρόνια έχουν κυκλοφορήσει αμέτρητες ψηφιακές απεικονίσεις του: ως υπερήρωας, ως Ρωμαίος αυτοκράτορας, ως μυώδης πολεμιστής, ακόμη και ως χρυσή ή σχεδόν θρησκευτική μορφή. Άλλες εικόνες δημιουργούνται από υποστηρικτές του, άλλες ως σάτιρα ή πολιτική ειρωνεία. Συχνά είναι τόσο επεξεργασμένες ώστε να εξαφανίζουν κάθε ίχνος πραγματικότητας. Το χρυσό άγαλμα μοιάζει έτσι σαν η φυσική, τρισδιάστατη εκδοχή αυτής της ψηφιακής μυθολογίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί σχολιαστές συνέκριναν αμέσως το έργο με το βιβλικό χρυσό μοσχάρι — το σύμβολο της ειδωλολατρίας και της λατρείας της δύναμης και του πλούτου. Άλλοι μίλησαν ακόμη και για μια σύγχρονη μορφή Βάαλ, όχι βέβαια με θρησκευτική έννοια, αλλά ως εικόνα πολιτικής και οικονομικής λατρείας, όπου ο ηγέτης μετατρέπεται σε λαμπερό αντικείμενο πίστης και προβολής.

Η ιστορία αυτή έχει και μια ευρύτερη πολιτισμική διάσταση. Από την αρχαιότητα έως τα ολοκληρωτικά καθεστώτα του 20ού αιώνα, οι ηγέτες συχνά απεικονίζονταν όχι όπως πραγματικά ήταν αλλά όπως έπρεπε να φαίνονται. Τα αγάλματα των Ρωμαίων αυτοκρατόρων, οι σοβιετικές απεικονίσεις του Στάλιν ή τα γιγαντιαία μνημεία του Σαντάμ Χουσεΐν λειτουργούσαν με τον ίδιο μηχανισμό: το σώμα διορθώνεται ώστε να υπηρετήσει τον μύθο.

Ωστόσο, στην περίπτωση του Τραμπ, η εικόνα αυτή αποκτά και ένα ιδιαίτερα σύγχρονο χαρακτηριστικό. Το χρυσό άγαλμα μοιάζει ταυτόχρονα με πολιτικό μνημείο, με διακοσμητικό αντικείμενο καζίνο και με διαφημιστικό σύμβολο προσωπικού brand. Η πολιτική, η celebrity κουλτούρα, το lifestyle και η λογική των social media συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο θέαμα.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής μας: ακόμη και τα σύγχρονα μνημεία εξουσίας γεννιούνται ήδη μέσα στη σάτιρα, στα memes και στη δημόσια γελοιοποίηση.

Το επιχρυσωμένο άγαλμα Don Colossus στο Trump National Doral Miami παρουσιάζει έναν εξιδανικευμένο Τραμπ, απαλλαγμένο — σύμφωνα με τις απαιτήσεις των χρηματοδοτών — ακόμη και από το «προγούλι» του πραγματικού προσώπου.

Ο γλύπτης Alan Cottrill δίπλα στο γιγαντιαίο μπρούντζινο άγαλμα του Ντόναλντ Τραμπ, πριν από την επιχρύσωσή του.