«Ποια είναι σήμερα η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα»; Το ερώτημα αυτό θέτουν πολιτικοί αναλυτές, ακαδημαϊκοί, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, αλλά και η κοινή γνώμη. Η απάντηση είναι πάντως σύνθετη και πολυδιάστατη. Το μόνο βέβαιο είναι ότι στη σκιά των διαρκών εξελίξεων στο παγκόσμιο stratus quo, οι Βρυξέλλες οφείλουν να κινηθούν με ακόμα πιο γρήγορα βήματα και με αποφασιστικότητα στην κατεύθυνση ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας σε θέματα άμυνας, ασφάλειας, εξωτερικής πολιτικής, ενέργειας, αγροτικής πολιτικής και σε όποιον άλλο τομέα επηρεάζει την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα του κορυφαίου αυτού πολιτικού εγχειρήματος. Η διεθνής κατάσταση αλλάζει με κινηματογραφική ταχύτητα. Από τις πρώτες κιόλας μέρες, το 2026 δείχνει να αποτελεί μια ξεχωριστή χρονιά με μεγάλες προκλήσεις, ακόμη και με το άνοιγμα νέων μετώπων που θα δοκιμάσουν την παγκόσμια ειρήνη. Δεν είναι μόνο η περίπτωση της Βενεζουέλας που προκαλεί ανησυχία. Οι αμερικανικός επεκτατισμός προς τη Γροιλανδία, τα σενάρια για προσάρτηση της Ταιβάν από την Κίνα, η ρευστότητα στη Μέση Ανατολή, αλλά και η αδυναμία εξεύρεσης μιας βιώσιμης ειρηνικής λύσης στην Ουκρανία συνθέτουν ένα δύσκολο γεωστρατηγικό παζλ για δυνατούς παίκτες. Τα δεδομένα, σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν έχουν ανατραπεί. Ο κόσμος δείχνει χωρισμένος σε τρεις σημαντικές σφαίρες επιρροής. Από τη μία πλευρά, ο καθοριστικός παράγοντας ακούει στο όνομα ΗΠΑ. Ο κ. Τραμπ σηματοδοτεί με τις κινήσεις του μια νέα εποχή, όπου επιβάλλει τους δικούς του όρους, αδιαφορώντας ουσιαστικά για έννοιες όπως το διεθνές δίκαιο, ακόμη και για την αλληλεγγύη ανάμεσα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Στην αντίπερα όχθη, Κίνα και Ρωσία σπεύδουν να προστατέψουν τα συμφέροντα τους και να ενισχύσουν τη θέση τους με στρατηγικές κινήσεις, ακόμη και στην περίπτωση που αυτό θα σήμαινε περαιτέρω κλιμάκωση της πολεμικής βίας. Η περίπτωση της Ταϊβάν προκαλεί φόβο, καθώς η ευρύτερη περιοχή του ειρηνικού, συνιστά «μήλον της Έριδος»  και για τους Αμερικανούς. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ευρώπη αναζητεί έναν νέο ρόλο, που πραγματικά της αξίζει. Οι αστοχίες και οι παραλείψεις του παρελθόντος την έφεραν να τρέχει πίσω από τις εξελίξεις. Τώρα όμως είναι η ώρα για τόλμη και δράση. Τόλμη για να μπορέσει να διαμορφώσει ένα ισχυρό κοινό μέτωπο, με φόντο τα όσα επιφυλάσσει η επόμενη μέρα. Δράση για να θωρακίσει την άμυνα της και να ενισχύσει το διπλωματικό της στίγμα, όχι ως παρακολούθημα των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, αλλά ως μία δυναμική πολιτική οντότητα στο δυτικό κόσμο, που ναι μεν σέβεται τους διαχρονικούς συμμάχους της, αλλά μπορεί και στέκεται περήφανα και αυτόνομα μπροστά σε πραγματικά δύσκολες καταστάσεις. Στο πλάνο αυτό χωρά αδιαμφισβήτητα και η Μεγάλη Βρετανία του Στάρμερ, η οποία επαναδιατυπώνει τη θέση της απέναντι στην Ευρώπη. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου, ότι και στο εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου ενισχύεται η θέση για την προοπτική επιστροφής της χώρας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Ωστόσο, δεν λείπουν και οι παραφωνίες στις τάξεις των «27», με χαρακτηριστικότερη εκείνη του Βίκτορ Όρμπαν. Οι εθνικές εκλογές στην Ουγγαρία την ερχόμενη άνοιξη αποκτούν ειδικό ενδιαφέρον, αφού το αποτέλεσμα τους θα επηρεάσει την κοινή προσπάθεια στις τάξεις της Ε.Ε για τη σχηματοποίηση μιας ισχυρής ενιαίας γραμμής. «Ένας για όλους και όλοι για έναν», ήταν το πρόσφατο μήνυμα του πολύπειρου στα ευρωπαϊκά δρώμενα, Πολωνού Πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ, περιγράφοντας το επέκεινα στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα.

Κοντολογίς, η χάραξη μιας νέας πορείας για την Ε.Ε, με κοινό παρονομαστή σε κάθε δράση την ενότητα και την αλληλεγγύη, συνιστά μονόδρομο. Η προσαρμογή στα νέα δεδομένα είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στρατηγικών της στόχων. Η συνεξέλιξη όλων των κρατών-μελών σε διαφορετικά πεδία, αφορά πρωτίστως το μέλλον της ενωμένης Ευρώπης, αλλά και το όραμα της ολοκλήρωσης.