Χαμηλή αναμένεται να είναι η ανάπτυξη και κερδοφορία των Ιταλικών ασφαλιστικών μέχρι το 2013 λέει η Fitch, πράγμα το οποίο όπως αναφέρει θα έχει επιπτώσεις αρνητικές στα λειτουργικά αποτελέσματα των εταιρειών παρά την βελτιωμένη εικόνα στο underwriting και την κερδοφορία.

Όπως τόνισε ο διευθυντής του ασφαλιστικού τμήματος της Fitch, η κρίση στην ευρωζώνη αποτελεί την μεγαλύτερη πρόκληση, η οποία σε συνδυασμό με την μετάβαση στο Solvency II είναι πιθανό να πιέσει αρνητικά τις αξιολογήσεις για την Ιταλική ασφαλιστική αγορά. Στο σημείο αυτό να θυμηθούμε ότι τα αντίθετα σχεδόν ειπώθηκαν από τον Kurt Karl επικεφαλής των οικονομικών στην Swiss Re ο οποίος μετά από μελέτη ανέφερε ότι η Ιταλία είναι πιο ελπιδοφόρα αγορά.

Κυκλοφόρησε η νέα Ασφαλιστική online Επικαιρότητα τεύχος 31, Νοέμβριος & Δεκέμβριος 2011-Ιανουάριος 2012. Η ενημερωτική έκδοση του Ασφαλιστικού Ινστιτούτου Κύπρου, στο συγκεκριμένο τεύχος περιλαμβάνει τα ακόλουθα θέματα:

• Ημέρα Ιδιωτικής Ασφάλισης - 11 Νοεμβρίου 2011 - Αφιερωμένη στην Οδική Συμπεριφορά

Φίλοι και Μέλη του Ασφαλιστικού Ινστιτούτου Κύπρου συγκεντρώθηκαν έξω από τα γραφεία του Ινστιτούτου για να τιμήσουν για ακόμη μία φορά με την παρουσία τους τη φετινή ποδηλατική εκδήλωση που διοργάνωσε το Ασφαλιστικό Ινστιτούτου Κύπρου στα πλαίσια της Ημέρας Ιδιωτικής Ασφάλισης.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε σε συνεργασία με την Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδηλασίας και είχε αφετηρία τα γραφεία του Ασφαλιστικού Ινστιτούτου Κύπρου και τερματισμό στο Περίπτερο του ΑΙΚ στην Αρχιεπισκόπου Μακαρίου ΙΙΙ.

• 12 Νοεμβρίου 2011 – Ώρα 8:30 π.μ.: Ποδηλατική Εκδήλωση

Το Ασφαλιστικό Ινστιτούτο Κύπρου επίσης με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού στο θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης, λειτούργησε περίπτερο στην Λεωφ. Μακαρίου Γ’ στη Λευκωσία όπου ενημέρωσε το κοινό για την Οικονομική και Κοινωνική Συμβολή της Ασφάλισης καθώς και για την “Οδική Συμπεριφορά”.

Μέλη του Ινστιτούτου διένεμαν ενημερωτικά φυλλάδια στο κοινό. Ημέρα χαράς όμως ήταν και για τα μικρά παιδιά, αφού με ένα πέρασμά τους από το Ασφαλιστικό περίπτερο λάμβαναν αναμνηστικά δωράκια.

Το περίπτερο επισκέφθηκαν εκπρόσωποι της Αστυνομίας με επικεφαλής τον Αστυνόμο Α’ της Αστυνομικής Διεύθυνσης Τροχαίας Αρχηγείου κ. Κυριάκο Άλκη.

Το περίπτερο λειτούργησε από τις 9:30 π.μ. έως τις 1:00 μ.μ.

• Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα “Certified Underwriting Specialist”

Το Ασφαλιστικό Ινστιτούτο Κύπρου σε συνεργασία με το International Association of Financial Management, διοργάνωσε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Certified Underwriting Specialist», του οποίου οι απόφοιτοι δικαιούνται να χρησιμοποιήσουν τον επαγγελματικό τίτλο Certified Underwriting Specialist (C.U.S).

Το πρόγραμμα διεξήχθηκε στο ξενοδοχείο Hilton Park στις 6, 7, 8 και 9 Δεκεμβρίου 2011 με τη συμμετοχή 29 στελεχών της Ασφαλιστικής Βιομηχανίας.

Να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα επιμορφώνει και ενημερώνει τα ασφαλιστικά στελέχη για τις επερχόμενες αλλαγές στο χώρο του insurance underwriting.

Εισηγητής του προγράμματος είναι ο κ. Δημήτριος Χατζηδαής ο οποίος ειδικεύεται στις ασφάλειες Περιουσίας, Αυτοκινήτων, Ζωής, Υγείας και Ατυχημάτων.

Στόχοι κατάρτισης του προγράμματος:

• Η παρουσίαση και ανάλυση των συνθηκών αγοράς και των τάσεων που έρχονται
• Η κατανόηση αρχών που διέπουν το underwriting
• Η δυνατότητα δημιουργίας και διαχείρισης πιο αποδοτικών χαρτοφυλακίων
• Η στρατηγική λήψη αποφάσεων σε επίπεδο street underwriting

Θέματα του Εκπαιδευτικού Προγράμματος

• ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ – Εισαγωγή: Το ασφαλιστικό περιβάλλον, πλαίσια δραστηριοτήτων
• ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Βασικές αρχές εκτίμησης κινδύνου (underwriting)
• ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ – Ανάλυση Κινδύνων: Τεχνικές Αναλύσεις κινδύνων, βασικά πρότυπα (μοντέλα)
• ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ – Τεχνικές Εκτίμησης Κινδύνων: Προϊόντα Περιουσίας, Ευθύνης, Υγείας και Ζωής
• ΠΕΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ – Νομικά
• ΕΚΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ - Φερεγγυότητα ΙΙ (Solvency II): Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα “Certified Underwriting Specialist”

Ένα ακόμα επενδυτικό προϊόν εγγυημένων αποδόσεων -annuity εισήγαγε η Athene Annuity & Life Assurance. Το νέο αυτό προϊόν λύνει με πολύ απλό τρόπο τα προβλήματα πολλών Αμερικανών πολιτών που βλέπουν τα σχέδια συνταξιοδότησής τους να κλονίζονται από την μεταβλητότητα των κεφαλαιαγορών και τα προβλήματα της οικονομίας.

Το επενδυτικό αυτό προϊόν  -κάτι μεταξύ ομολόγου και ασφαλιστικού προϊόντος, προσφέρει στους κατόχους του την δυνατότητα να αυξήσουν τις αποδόσεις τους. Αποτελεί παράλληλα και την πρώτη επιλογή όλων όσων δεν επιθυμούν να αγοράσουν ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής ή όσων δεν θέλουν τα κεφάλαιο από το ασφαλιστήριο ζωής να τα ωφεληθεί κάποιος άλλος.

Νέο underwriter στο Παρίσι προκειμένου να επικεντρωθεί στο ευρύ φάσμα κινδύνων αντασφάλισης περιουσίας στην Ευρώπη όρισε η Kiln.

Συγκεκριμένα σύμφωνα με χθεσινή επίσημη ανακοίνωση του διεθνούς ασφαλιστικού και αντασφαλιστικού ομίλου στο underwriting, o Emmanuel Valin αναλαμβάνει το underwriting σε όλο το φάσμα των κινδύνων περιουσίας για όλες τις περιοχές της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ελβετίας και των Βορείων χωρών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με την κίνηση αυτή, η Kiln εδραιώνει την παρουσία της εντός της Ευρωπαϊκής αγοράς εξειδικευμένων κινδύνων για πρώτη φορά. Παράλληλα, δίνει την δυνατότητα σε πελάτες και μεσίτες της περιοχής για εύκολη πρόσβαση στα Lloyds, επιτρέποντάς τους να επωφεληθούν από την ασφάλεια των υπηρεσιών των Lloyds.

Ιδιαίτερα ικανοποιημένος δήλωσε ο Olivier Terlinden, περιφερειακός διευθυντής για την Ευρώπη για την συνεργασία αυτή. Κατά την ομιλία του έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην πλούσια εμπειρία που διαθέτει ο Ε. Valin και στα οφέλη που θα αποκομίσουν αμφότεροι.

Συνάντηση με σκοπό να εξευρεθούν και να εφαρμοστούν λύσεις που θα διευκολύνουν τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές στην υποχρέωσή τους να καταθέτουν ανά έτος τα ασφαλιστήρια συμβόλαια επαγγελματικής αστικής ευθύνης ασφαλιστικού διαμεσολαβητή στα Επιμελητήρια πραγματοποιήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2012 στη Διεύθυνση Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης (Δ.Ε.Ι.Α.) της Τράπεζας της Ελλάδος. Στη συνάντηση συμμετείχαν από την Δ.Ε.Ι.Α.ο κ. Βογιατζής, Διευθυντής Τράπεζας της Ελλάδος και η κα Κρητικού, ενώ από το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών ο κ. Ι. Χατζηθεοδοσίου, Γενικός Γραμματέας Ε.Ε.Α., ο κ. Ν. Λεβετσοβίτης, Αντιπρόεδρος Ε.Ε.Α., η κα Α. Ράντη, Διευθύντρια Ε.Ε.Α., ο κ. Ν. Γιαννακούλια, Προϊστάμενος Μητρώου Ε.Ε.Α. και ο κ. Μ. Βαρτανιάν, Νομικός Σύμβουλος Ε.Ε.Α. Τέλος από την ΕΑΔΕ συμμετείχαν ο κ. Δ. Γαβαλάκης, Πρόεδρος ΕΑΔΕ και Πρόεδρος ΠΣΣΑΣ, ο κ. Α. Ραφαηλίδης, Πρόεδρος ΠΟΑΔ, ο κ. Γ. Καραβίας, Πρόεδρος ΣΕΜΑ, η κα Ε. Γρυπάρη, Πρόεδρος ΠΣΑΣ, η κα Δ. Λύχρου, Πρόεδρος ΕΕΑΕ και Μέλος ΠΟΑΔ και η κα Ο. Νικολαΐδου, Γεν. Γραμματέας ΠΟΑΔ.

Πιο αναλυτικά συμφωνήθηκαν τα εξής: 

• Να προγραμματιστεί συνάντηση με τις ασφαλιστικές εταιρίες, που εκδίδουν συμβόλαια επαγγελματικής αστικής ευθύνης ασφαλιστικού διαμεσολαβητή και την Τράπεζα της Ελλάδος ώστε να καθοριστούν και να διευκρινιστούν τα αναγκαία από τον νόμο χαρακτηριστικά των εν λόγω συμβολαίων, με σκοπό να απαιτείται η αποστολή στο Επιμελητήριο μόνο βεβαίωσης ασφάλισης. Επόμενο βήμα του σχεδιασμού είναι η ηλεκτρονική αποστολή των βεβαιώσεων από τις εταιρίες στα Επιμελητήρια, εξασφαλίζοντας έτσι την αξιοπιστία της διαδικασίας.
• Για τις περιπτώσεις αναγραφής επί των συμβολαίων των γεωγραφικών ορίων ΄΄Παγκόσμια Κάλυψη΄΄, να διευκρινίσει η Δ.Ε.Ι.Α. τα ποσά των ορίων κάλυψης, έτσι ώστε να γίνονται αποδεκτά από το Επιμελητήριο.

Τέλος στο περιθώριο της συνάντησης συζητήθηκαν τρέχοντα θέματα που αφορούν την ασφαλιστική διαμεσολάβηση. Από την μεριά της ΔΕΙΑ διευκρινίστηκαν τα εξής:

• Οι εξετάσεις των διαμεσολαβούντων υπολογίζονται περί τα τέλη Απριλίου με το νέο ηλεκτρονικό σύστημα και από τότε και μετά θα διεξάγονται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
• Οι δόκιμοι ασφαλιστικοί σύμβουλοι μπορούν να λειτουργούν μέχρι τις επόμενες εξετάσεις χωρίς κανένα πρόβλημα από το Επιμελητήριο.
• Άμεσα ο κ. Βογιατζής θα καλέσει σε διαβούλευση την ΕΑΔΕ, για τα θέματα του Τειρεσία των διαμεσολαβούντων.

Προβλήματα αντιμετωπίζει στην  Ελλάδα το επάγγελμα του ασφαλιστικού πράκτορα τα τελευταία χρόνια λόγω της ύφεσης και του τρόπου που οι ασφαλιστικές αντιμετωπίζουν τους πράκτορες σύμφωνα με τα ρεπορτάζ στην περιφέρεια που έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα το www.nextdeal.gr. Αντίθετα στις ΗΠΑ το επάγγελμα φαίνεται να μην αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα, να εξέρχεται δυνατό από την κρίση και να αναμένει ανάπτυξη. Σημαντικό είναι ότι κατατάσσεται ανάμεσα στα 10 καλύτερα επαγγέλματα.

Κατά 21,9% εκτιμάται ότι θα αναπτυχθεί το επάγγελμα του πράκτορα ασφαλίσεων μεταξύ της 10ετίας 2010 – 2020 σύμφωνα με τα στοιχεία που δίνει στην δημοσιότητα το Γραφείο Στατιστικών για την Εργασία στις ΗΠΑ. Με άλλα λόγια αυτό σημαίνει 90.200 με 94.200 επί πλέον θέσεις εργασίας για τον κλάδο. Να σημειωθεί ότι μέσα στο 2010 οι θέσεις εργασίας ασφαλιστικών πρακτόρων ανέρχονταν στις 411.500.
Όπως αναφέρεται, η ζήτηση για τις θέσεις αυτές διαμορφώνεται άμεσα σε σχέση με τα επίπεδα του πληθυσμού και την οικονομική ανάπτυξη. Έτσι καθώς οι εμπορικές και οι καταναλωτικές αγορές εξέρχονται της ύφεσης, οι επιχειρηματικές ευκαιρίες για τους πράκτορες ασφαλειών θα αυξηθούν.

Ο μέσος ετήσιος μισθός του ασφαλιστικού πράκτορα κυμάνθηκε στα $46.770 το 2010. Ο μέσος μισθός στα 10 καλοπληρωμένα επαγγέλματα ανέρχεται στα $115.340, ενώ η κατώτατη αμοιβή στα $25.940, σε μέσους όρους.
Οι υψηλότερες αμοιβές καταβλήθηκαν από τις ασφαλιστικές και τα επαγγελματικά ταμεία, τα κέντρα παροχής ιατρικής βοήθειας και από άλλα πιστωτικά ιδρύματα.

Τι εκπαίδευση χρειάζεται
Το απολυτήριο λυκείου θεωρείται να είναι αρκετό στις ΗΠΑ για τα καθήκοντα του ασφαλιστικού πράκτορα. Τα πτυχία ανωτέρων σχολών χρειάζονται κυρίως για τους πράκτορες που κατέχουν εξειδικευμένες θέσεις πωλήσεων και προωθούν ασφαλιστικά επενδυτικά προϊόντα.
Χρειάζεται μία γνώση των κλάδων ασφάλισης, ενώ όσοι πράκτορες βρίσκονται ήδη στο επάγγελμα θα πρέπει συνεχώς να επιμορφώνονται προκειμένου να διατηρήσουν την επάρκεια που τους δίνεται από το κράτος.

Σύμφωνα με τον επικεφαλή των Ανεξάρτητων Πρακτόρων και Μεσιτών IIABA στις ΗΠΑ Robert Rusbuldt, οι πωλήσεις ασφαλειών χρειάζονται περισσότερη εξειδίκευση από κάθε άλλου είδους πώληση, εξωστρέφεια, δεξιότητες επικοινωνίας και καλό χειρισμό του λόγου. Χρειάζεται επίσης ακεραιότητα και υπευθυνότητα, ενώ οι ιδιαίτερες γνώσεις πάνω στις ασφάλειες και η εκπαίδευση θεωρούνται ως ένα επί πλέον προσόν για την επιλογή διευθυντικών στελεχών στον κλάδο.

Ωστόσο όπως ο ίδιος αναφέρει ‘η ασφάλιση διδάσκεται, η διάθεση για επί πλέον γνώσεις δεν διδάσκεται’.

Ένα κάμπος ευλογημένος από το Θεό που παράγει ακόμη όπως και η Generali. Παράγει αξίες, ήθος, σοβαρότητα και προπαντός αξιοπιστία. Λιτός και απέριττος ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Πάνος Δημητρίου (στη φωτογραφία), όπως και ο πετρόκτιστος Πύργος, μίλησε στους διαμεσολαβούντες συνεργάτες της Generali με ειλικρίνεια. Kαι αυτοί τον άκουσαν με προσοχή γιατί σε τόσο δύσκολες συνθήκες ξέρουν να ακουμπούν στους δυνατούς στους σοβαρούς στους αξιόπιστους που θα τους βοηθήσουν να περάσουν από το ποτάμι απέναντι.

Δεν θα μιλήσουμε με νούμερα είπε αν και όπως γνωρίζει το www.nextdeal.gr τα νούμερα της Generali είναι εντυπωσιακά.

Εστίασε στην κατάσταση που βιώνει η χώρα και υπογράμμισε ότι η Generali 125 χρόνια γνωρίζει καλά να αντιστέκεται και να ξεπερνά με επιτυχία τις Κακουχίες. Ήταν παρούσα σε τόσο μεγάλα και μικρά που αντιμετώπισε η χώρα του τρεις τελευταίους αιώνες. Ήταν άλλωστε παρούσα και στην Αργεντινή το 2000 και είναι ακόμη παρούσα στη μακρινή αυτή χώρα προσφέροντας ασφάλεια και σιγουριά στους πολίτες της.

Είμαστε προετοιμασμένοι για όλα είπε ο κ. Δημητρίου, για όλα τα σενάρια, εντός ευρώ ή εκτός ευρώ.

Να θυμίσουμε εδώ, ότι ο όμιλος Generali έγραψε όλες τις ζημιές από τα ομολόγα του ελληνικού δημοσίου και όπως μας εξήγησαν τα στελέχη της, οποιαδήποτε ρύθμιση επιτευχθεί με τα PSI, μόνο κέρδη θα της αποφέρει.

Αυτό όμως που προέταξε πάνω από όλα ο κ. Δημητρίου και εκτίμησαν οι παριστάμενοι αφού δεν ακούν συχνά αυτή τη γλώσσα της ειλικρίνειας και της πραγματικότητας, τη γλώσσα που συμβαδίζει με την καθημερινή πρακτική αφού δεν διαφέρει ο λόγος από την πράξη ήταν η ανάγκη να δουν οι άνθρωποι της ασφαλιστικής αγοράς κατάματα την αλήθεια.

Τι να την κάνω μία αύξηση του μεριδίου όταν η πίττα μικραίνει αντί να μεγαλώνει. Όταν εμείς έχουμε μείωση παραγωγής κατά 1,3% και η αγορά κατά 7% ανεβάζουμε μερίδια όμως η πίττα μικραίνει και αυτό δεν είναι θετικό σημάδι. Γιατί τρώμε όλοι τις σάρκες μας. Η πίτα πρέπει να αυξηθεί και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μαζί με εσάς είπε ο κ. Δημητρίου επιβεβαιώνοντας για μία ακόμη φορά την προσήλωση της εταιρείας του στο ανθρώπινο δίκτυο πωλήσεων. Δεν μας ενδιαφέρει direct πώληση μας ενδιαφέρουν οι άνθρωποι.

Δεν μπορώ, πρόσθεσε, να φαντασθώ πώληση ολοκληρωμένου νοσοκομειακού ασφαλιστικού προγράμματος χωρίς την ανθρώπινη επαφή.

Παρά τις δυσκολίες μεσοπρόθεσμα η ασφαλιστική αγορά θα βγει κερδισμένη και μεγαλύτερη από την κρίση αυτή γιατί η ιδιωτική ασφάλιση έχει μέλλον ήταν το αισιόδοξο μήνυμα που έστειλε ο διευθύνων σύμβουλος της Generali. Προχωράμε και προχωράμες δημιουργικά είπε και μαζί του προχωρούν και η κ. Μαρία Καρά αναπληρώτρια γενική διευθύντρια και ο διευθυντής πωλήσεων Νίκος Σακελαρίου και όλα τα στελέχη του Ομίλου. Αντιμετωπίζουν με αισιοδοξία και αυτό το δίσεκτο 2012, γιατί στηρίζονται στους ανθρώπους και όχι στα μηχανήματα. Όλοι μαζί δεσμεύθηκαν ότι θα είναι εδώ προσφέροντας στους ασφαλιστές τους πράκτορες τους μεσίτες αυτό που γνωρίζουν καλύτερα και όλοι. Την παροχή σιγουριάς προς όφελος πρώτα απο όλα των ασφαλισμένων τους.

*Φωτογραφία τραβηγμένη με το φακό του Κωστή Ε. Σπύρου

**Μπορείτε να παρακολουθήσετε το video που κατέγραψε η κάμερα του www.nextdeal.gr από την εκδήλωση στη σημερινή Ασφαλιστική Ανασκόπηση της εβδομάδος.

Δημοσιεύουμε εγκύκλιο της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος αναφορικά με το καθεστώς απασχόλησης εκπαιδευόμενου ασφαλιστικού διαμεσολαβητή. Η Εγκύκλιος έχει ως εξής:

Ως γνωστόν, με την υπ’ αριθμ. 5492/2011 πράξη του Διοικητή της ΤτΕ καταργήθηκε ο θεσμός του δόκιμου ασφαλιστικού συμβούλου, σε αντικατάσταση δε αυτού θεσπίστηκε το λεγόμενο στάδιο πρακτικής άσκησης του ενδιαφερόμενου να δραστηριοποιηθεί στο μέλλον με την ιδιότητα του ασφαλιστικού διαμεσολαβτή (άρθρο 12).

Σύμφωνα με την απόφαση της ΤτΕ και όπως μετέπειτα διευκρινίστηκε με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 1844/1.12.2011 έγγραφο της αρχής (βλ. σχετ. Εγκύκλιο Ε.Α.Ε.Ε. 20673/1.12.2011) το εισηγούμενο νέο καθεστώς διαφοροποιείται από το καθεστώς του δοκίμου, καθώς ο ασκούμενος διαμεσολαβητής:

• (α) δεν εγγράφεται στο μητρώο των Επιμελητηρίων και
• (β) απασχολείται υποχρεωτικά από ασφαλιστική εταιρεία (και όχι από ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές) με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, διάρκειας έως 6 μηνών.

Αναμφίβολα οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο λειτουργίας των εκπαιδευόμενων διαμεσολαβητών, συγκρινόμενο με το καθεστώς του δοκίμου.

Στα νέα δεδομένα καλούνται σήμερα να προσαρμοστούν οι εταιρείες με αρκετές δυσκολίες, οι οποίες, μεταξύ άλλων, επικεντρώνονται στον τρόπο χειρισμού των σχέσεων εξαρτημένης εργασίας που επιβάλλει η απόφαση της ΤτΕ, οι ασκούμενοι διαμεσολαβητές εμπίπτουν αυτομάτως στις διατάξεις της κλαδικής ΣΣΕ των εργαζομένων σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις και στο προβλεπόμενο από αυτήν μισθολογικό καθεστώς (άρθρο1-Πεδίο εφαρμογής).

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω καθώς και την ανάγκη για συγκράτηση του κόστους, μισθολογικού και μη, που συνεπάγεται για τις εργοδότριες ασφαλιστικές  εταιρείες το νέο καθεστώς, η νομική υπηρεσία της Ε.Α.Ε.Ε. προχώρησε σε επιγραμματική καταγραφή:

• (α) των εναλλακτικών μορφών απασχόληση εκπαιδευόμενου διαμεσολαβητή και
• (β) επισημάνσεων σε σχέση με τις αλλαγές στην εργατική νομοθεσία περί καταγγελίας συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου.

Η ανάλυση που περιέχεται στο συνημμένο σημείωμα δεν φιλοδοξεί προφανώς να επιλύσει το σύνολο των προβλημάτων που ανακύπτουν στην πράξη αλλά κυρίως να αποτελέσει ένα χρήσιμο βοήθημα για τις εταιρείες για την περαιτέρω διερεύνηση των σχετικών ζητημάτων.

Είναι ευνόητο ότι η αντιμετώπιση των σχέσεων εργασίας με τους εκπαιδευόμενους εναπόκειται αποκλειστικά στην πολιτική της κάθε εταιρείας, η οποία διαμορφώνεται με τη συνδρομή των υπηρεσιακών της στελεχών και με βάση τον τρόπο γενικά οργάνωσης των δικτύων της και τις εκάστοτε εταιρικές συνθήκες λειτουργίας.

Με εκτίμηση,

Μαργαρίτα Αντωνάκη                   Εύα Βαρουχάκη                                                  
Γενική Διευθύντρια                          Επικεφαλής Νομικής υπηρεσίας και Διεθνών Σχέσεων

ΣΗΜΕΙΩΜΑ
«ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ»

Σε σχέση με το καθεστώς απασχόλησης του εκπαιδευόμενου διαμεσολαβητή όπως προβλέφθηκε από την πρόσφατη πράξη της ΤτΕ περί εκπαίδευσης διαμεσολαβητών (σε αντικατάσταση του δοκίμου ασφαλιστικού συμβούλου), παρατίθενται οι ακόλουθες επισημάνσεις:

Η παρακάτω ανάλυση παρέχεται με το δεδομένο ότι οι εκπαιδευόμενοι διαμεσολαβητές υποχρεωτικά πλέον απασχολούνται από ασφαλιστικές εταιρείες με σχέση εξαρτημένης εργασίας αποκλειστικής διάρκειας 6 μηνών. Με βάση  τη σχέση αυτή εμπίπτουν αυτομάτως στις διατάξεις της κλαδική ΣΣΕ των εργαζομένων στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και στο προβλεπόμενο από αυτήν μισθολογικό πλαίσιο (άρθρο  1 ΣΣΕ-Πεδίο Εφαρμογής).

Α. ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ
Ως εναλλακτικές μορφές απασχόλησης εκπαιδευόμενου διαμεσολαβητή με κριτήριο τη συγκράτηση του μισθολογικού κόστους που συνεπάγεται για τις εργοδότριες ασφαλιστικές εταιρείες αναφέρονται οι εξής:

• Σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου νέων ηλικίας 18-25 ετών για την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας

Με το άρθρο 43 του ν. 3986/2011 εισήχθη ο θεσμός των συμβάσεων απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας για νέους ηλικίας από 18-25 ετών. Για την περαιτέρω εξειδίκευση των σχετικών διατάξεων το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 24176/730/28.12.2011 Εγκύκλιο «Εφαρμογή Διατάξεων του άρθρου 43 του ν. 2986/2011 περί συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου νέων ηλικίας 18-25 ετών για την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας «βλ. σχετ. Εγκύκλιο Ε.Α.Ε.Ε. υπ’ αριθμ. 20714/3.1.2012).

Βασικά χαρακτηριστικά ή και πλεονεκτήματα των εν λόγω συμβάσεων είναι τα εξής:

• Η διάρκειά τους δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 24 μήνες στον ίδιο ή άλλο εργοδότη. Μπορεί όμως η σύμβαση να είναι μικρότερης διάρκειας χωρίς χρονικούς περιορισμούς (θεωρητικά ακόμη και για έναν μήνα)
• Μπορεί επίσης να συμφωνείται απασχόληση με πλήρες ημερήσιο ωράριο αλλά για λιγότερες μέρες
• Ο απασχολούμενος μπορεί να απασχολείται πλήρως ή μερικώς στην επιχείρηση
• Η απασχόληση νέου με το καθεστώς της συγκεκριμένης σύμβασης επιτρέπει την καταβολή:

Από την άλλη πλευρά πρόκειται για τύπους σχέσεων εργασίας που υπόκεινται σε ανελαστικούς περιορισμούς όπως για παράδειγμα:

• Αφορούν αυστηρά νέους ηλικίας 18-25 ετών
• Συνεπάγονται την τήρηση από τον εργοδότη ορισμένων τυπικοτήτων (πχ γνωστοποίηση αμελλητί της σύμβασης στον ΟΑΕΔ και ΣΕΠΕ και συμπλήρωση ειδικού εντύπου), ενώ στην πράξη ελέγχονται στενά από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας)
• Η σύννομη σύναψή τους προϋποθέτει ότι ο εργοδότης δεν έχει προβεί κατά τους τελευταίους τρεις (3) μήνες πριν από τη σύναψή τους σε μείωση του προσωπικού του αλλά και ότι δε θα προβεί σε απολύσεις ενόσω οι συμβάσεις αυτές είναι σε ισχύ. Στο προσωπικό το οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να διατηρήσει σταθερό δεν περιλαμβάνονται:

α. Οι αποχωρούντες οικειοθελώς εργαζόμενοι
β. Οι εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου των οποίων η διάρκεια έληξε ή με συμβάσεις δανεισμού κατά τη λήξη τους
γ. Οι συμβάσεις που καταγγέλθηκαν εξαιτίας κατάργησης υφιστάμενης θέσης εργασίας ή αντικειμένου αξίας
δ. Οι συμβάσεις που λύονται λόγω υπαιτιότητας του εργαζομένου ή λόγω συνταξιοδότησης

• Σε περίπτωση που δεν ικανοποιείται η απαίτηση για διατήρηση των θέσεων εργασίας κατά τη διάρκεια ισχύος των συμβάσεων, ο εργοδότης δεν μπορεί να συνάψει συμβάσεις βάσει του άρθρου 43 του ν. 3986/2011 ή αν έχουν καταρτιστεί τέτοιες συμβάσεις, μετατρέπονται αυτομάτως από την ημέρα σύναψή τους σε συμβάσεις ορισμένου χρόνου με πλήρεις αποδοχές και ο εργοδότης υπερήμερος.

• Καθεστώς μερικής απασχόλησης

Σύμβαση μερικής απασχόλησης υπάρχει όταν συμφωνείται (για ορισμένο ή αόριστο χρόνο) είτε απασχόληση του εργαζομένου καθημερινά αλλά με λιγότερες ώρες απασχόλησης είτε απασχόληση με λιγότερες ημέρες την εβδομάδα, ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος (εκ περιτροπής εργασίας ως μορφή μερικής απασχόλησης) (38 ν. 1892/1990).

Επί μερικής απασχόλησης οι αποδοχές του εργαζόμενου δεν μπορεί να είναι κατώτερες από αυτές που προβλέπονται για έναν (συγκρίσιμο) εργαζόμενο με πλήρη απασχόληση, αναγόμενες στις ώρες εργασίας της μερικής απασχόλησης. Όταν στην επιχείρηση δεν υπάρχει συγκρίσιμος εργαζόμενος, η σύγκριση γίνεται με αναφορά στη συλλογική ρύθμιση στην οποία θα υπαγόταν ο εργαζόμενος εάν είχε προσληφθεί με πλήρη απασχόληση.

Δεδομένου ότι δεν εντοπίζεται κώλυμα από τις σχετικές διατάξεις της πράξης τη ΤτΕ για τη χρήση του συγκριμένου τύπου απασχόλησης, ο θεσμός της μερικής απασχόλησης αποτελεί ένα πρόσφορο όχημα απασχόλησης εκπαιδευόμενος ηλικίας άνω των 25 ετών. Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε συνδυασμό με τις συμβάσεις απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας για τους απασχολούμενους ηλικίας από 18 έως 25 ετών.

Σημειώνεται εξάλλου η δυνατότητα χρησιμοποίησης των προγραμμάτων του Ο.Α.Ε.Δ. σε περίπτωση προσλήψεων.

Β. ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

• Σε περίπτωση σύναψης σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου κατ’ εφαρμογήν της ισχύουσας νομοθεσίας (ν. 2112/1920, όπως τροποποιήθηκε με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 74 του ν. 3863/2010 και τις παρ. 5α και 5β του άρθρου 17 του ν. 3899/2010), η απασχόληση με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου λογίζεται ως απασχόληση δοκιμαστικής περιόδου για τους πρώτους 12 μήνες από την ημέρα ισχύος της και μπορεί να καταγγελθεί για το διάστημα αυτό χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση απόλυσης, εκτός κι αν άλλο συμφωνήσουν τα μέρη.

Επισημαίνεται ότι στην προκειμένη περίπτωση είναι αμφίβολο εάν θα εγίνοντο αποδεκτές από την ΤτΕ συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου για την απασχόληση εκπαιδευόμενων διαμεσολαβητών, λαμβάνοντας υπόψη ότι η σχετική πράξη της ΤτΕ κάνει λόγο ρητά για σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αποκλειστικής διάρκειας 6 μηνών.

• Σε περίπτωση που θα συναφθεί σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, ίσου με το χρόνο της πρακτικής άσκησης που επιβάλλει η παραπάνω απόφαση (6 μήνες), φαίνεται να επιτρέπεται πλέον σύμφωνα με το ν. 3986/2011 «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής» η πρόωρη καταγγελία της (πριν παρέλθει ο χρόνος διάρκειάς της) χωρίς υποχρέωση του εργοδότη σε καταβολή αποζημίωσης απόλυσης.

Τούτο είναι δυνατό γιατί με το άρθρο 40 του ν. 3986/2011 προβλέπεται ότι συμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, η οποία περιλαμβάνει όρο για πρόωρη καταγγελία της με εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας ως προς την αποζημίωση απόλυσης που προβλέπεται για τις συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου, μετατρέπεται αυτοδικαίως σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου κατά την καταγγελία.

Συμπερασματικά θεωρούμε ότι βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας φαίνεται να εξομοιώνεται –από την άποψη της καταγγελίας και της μη υποχρέωσης αποζημίωσης απόλυσης-η σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου είναι μικρότερη των 12 μηνών, κάτι που ισχύει ούτως ή άλλως στην περίπτωση της απασχόλησης εκπαιδευόμενου ασφαλιστικού διαμεσολαβητή από ασφαλιστική επιχείρηση.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην πρόβλεψη του νόμου που απαιτεί για τη σύννομη χρήση της δυνατότητας αυτής (δηλαδή της καταγγελίας χωρίς καταβολή αποζημίωσης σε περίπτωση σύμβασης ορισμένου χρόνου) να υπάρχει στη σύμβαση εργασίας που θα υπογραφεί ρητά ο σχετικός όρος περί πρόωρης λύσης με εφαρμογή των σχετικών διατάξεων τον ν. 2112/1920, όπως ισχύουν.

Σημειώνεται ότι η προηγηθείσα νομική ανάλυση δεν έχει τύχει επιβεβαίωσης από αποφάσεις δικαστηρίων λόγω της πολύ πρόσφατης υιοθέτησης των σχετικών διατάξεων (άρθρο 40 ν. 3986/2011, άρθρο 74 παρ. 2 και 3 του ν. 3863/2010 και άρθρο 17 παρ. 5α και 5β του ν. 3899/2010).

Η διάταξη του άρθρου 388 ΠΚ αποτελεί συνέχεια της διάταξης του άρθρου 412 παρ.2 του Ποινικού Νόμου και κινείται στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης πράξεων που αποσκοπούν στην απατηλή είσπραξη του ασφαλίσματος. Προστέθηκε κατά την δεύτερη αναθεώρηση του Σχεδίου του Ποινικού Κώδικα και λήφθηκε από ομόστοιχη διάταξη του Ιταλικού Ποινικού Κώδικα. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του Ποινικού Κώδικα η διάταξη αυτή συνδέεται με την προστασία του θεσμού της ασφάλισης, ο οποίος συνιστά σημαντική προτεραιότητα για την εθνική οικονομία.

Η σημερινή διατύπωση του άρθρου είναι η ακόλουθη:

1. Όποιος με σκοπό να εισπράξει ο ίδιος ή κάποιος άλλος το ποσόν για το οποίο έχει ασφαλιστεί ένα αντικείμενο κινητό ή ακίνητο, επιφέρει την πραγμάτωση του κινδύνου για τον οποίο έχει γίνει η ασφάλιση τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
2. Στην ίδια ποινή υπόκειται όποιος για τον παραπάνω σκοπό προξενεί στον εαυτό του σωματική βλάβη ή επιτείνει τις συνέπειες σωματικής βλάβης που επήλθε από ατύχημα.

Σχετικά με τον χαρακτήρα του εγκλήματος στην θεωρία, αλλά και στην νομολογία υπάρχει απόλυτη ταύτιση σχετικά με το ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα προστάδια απάτης στον χώρο των ιδιωτικών ασφαλιστικών συμβάσεων, με αποτέλεσμα η εν λόγω διάταξη να συνιστά προπαρασκευαστική πράξη απάτης, σύμφωνα με τον Μυλωνόπουλο, είτε, κατά την ελαφρώς διαφορετική διατύπωση του Παπαδαμάκη, να αντικατοπτρίζει αναγωγή προπαρασκευαστικών πράξεων απάτης σε τελειωμένο έγκλημα. Σύμφωνα δε και με την νομολογία, ( ΣυμβΑΠ 1299/95 ), απάτη σχετικά με τις ασφάλειες αποτελεί ειδική περίπτωση εγκλήματος μη καλυπτόμενη από το έγκλημα της απάτης του άρθρου 386 Π.Κ, και συνακόλουθα ότι οι πράξεις αυτές που καμιά τους δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο ή επιβαρυντική περίπτωση ή αναγκαίο μέσο ή συνέπεια της άλλης, διατηρούν την αυτοτέλειά τους, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία στο θέμα της συρροής μεταξύ των δύο εγκλημάτων, όπως θα αναπτυχθεί αργότερα από τον καθηγητή τον κ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ-ΓΟΝΑΤΑ. Κοινό τόπο όμως αποτελεί η διαπίστωση ότι λόγω της επικινδυνότητος των συμπεριφορών που θέλει να αντιμετωπίσει ο νομοθέτης, καθίσταται αναγκαία η μετάθεση της ποινικής προστασίας προς τα εμπρός. Όμως η σκοπιμότητα ύπαρξης της διάταξης έχει αμφισβητηθεί από συγγραφείς όπως ο Θρ.Κονταξής ο οποίος μάλιστα προτείνει και την κατάργησή της διάταξης με επιχείρημα της απουσία της υλικότητας στο έννομο αγαθό που φέρεται να προστατεύει η διάταξη και το οποίο, όπως θα αναφέρω κατωτέρω, δεν είναι άλλο από την ασφαλιστική πίστη. Αλλά και παλιότεροι κορυφαίοι συγγραφείς, όπως ο Γάφος αμφισβήτησαν την αναγκαιότητα ύπαρξης της διάταξης με το επιχείρημα ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο δράστης επιζητεί την πληρωμή του ποσού της ασφαλείας υπάρχει ήδη αξιόποινη απόπειρα απάτης, εάν δε δεν επιζητηθεί η πληρωμή η πράξη παραμένει ποινικά αδιάφορη. Σημειωτέον δε ότι κατά την υπ’ αρίθμ. 12 συνεδρίαση της γνωμοδοτικής επιτροπής του ΠΝ, της 8.1.1934, κορυφαίοι νομικοί της εποχής όπως οι Τζωρτζόπουλος, Ρωμανός και Μπουρόπουλος ψήφισαν κατά της εισαγωγής της διάταξης στο προγενέστερο ποινικό δίκαιο. Από συστηματικής απόψεως, το έγκλημα της απάτης περί τις ασφάλειες έχει τοποθετηθεί στο εικοστό τέταρτο κεφάλαιο του Ειδικού Μέρους του Ποινικού Κώδικα που ισχύει και το οποίο ρυθμίζει τα εγκλήματα κατά των περιουσιακών δικαιωμάτων, γεγονός που μας οδηγεί με μια πρώτη πρόχειρη προσέγγιση να ισχυριστούμε ότι το έννομο αγαθό που προστατεύει η συγκεκριμένη διάταξη είναι η περιουσία των ασφαλιστικών εταιριών. Βαθύτερη ανάλυση όμως της διάταξης, ανατρέπει την άποψη αυτή, καθώς κατά την εύστοχη διατύπωση του ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ-ΓΟΝΑΤΑ, το έγκλημα της απάτης περί της ασφάλειες παρ’ όλο που ανήκει στην ομάδα περιουσιακών εγκλημάτων, δεν φαίνεται να προσβάλλει το ίδιο ή μάλλον μόνο το αυτό έννομο αγαθό που προστατεύει η ποινική διάταξη που τιμωρεί το έγκλημα της απάτης, η όλη όμως προβληματική θα αναπτυχθεί από τον καθηγητή τον κ. Παπαγεωργίου-Γονατά στην εισήγησή του.

• β. Μορφές τυποποίησης του εγκλήματος

Το έγκλημα της απάτης σχετικά με τις ασφάλειες, τυποποιείται στον ποινικό κώδικα υπό δύο μορφές που φαίνεται να περιγράφουν δύο ξεχωριστά εγκλήματα. Στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 388, όπου η εγκληματική συμπεριφορά έχει ως αντικείμενο την πραγμάτωση του ασφαλιστικού κινδύνου από τον ασφαλισμένο ή και από τρίτο πρόσωπο και στην δεύτερη παράγραφο όπου η εγκληματική συμπεριφορά συνίσταται στην πρόκληση εκ μέρους του δράστη σωματικής βλάβης στο εαυτό του ή στην επίταση της σωματικής βλάβης που υπέστη αυτός από ατύχημα. Ο διαχωρισμός αυτός, που γίνεται από τον Μυλωνόπουλο κυρίως και έχει ως ενισχυτικό γεγονός την διατύπωση της διάταξης, εμφανίζει ως αδυναμία το γεγονός ότι και στην δεύτερη περίπτωση απαιτείται πραγμάτωση του ασφαλιστικού κινδύνου, υπό την μορφή πρόκλησης σωματικής βλάβης από τον ασφαλισμένο στον εαυτό του. Για τον λόγο αυτό, πιστεύω ότι είναι ορθότερος ο διαχωρισμός που κάνει ο Παπαδαμάκης, σε απάτη περί την ασφάλεια των αντικειμένων ( άρ. 388 παρ. 1 Π.Κ ) και σε απάτη περί την ασφάλεια του σώματος ( άρ. 388 παρ.2 Π.Κ ). Λόγω της ιδιομορφίας των δύο αυτών περιπτώσεων, επιβάλλεται η ξεχωριστή ανάλυση τουλάχιστον των αντικειμενικών υποστάσεων των δύο εγκληματικών συμπεριφορών, με κοινή προσέγγιση των άλλων στοιχείων, τα οποία δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερες αποκλίσεις.

• 2.    ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ

Άρθρο 388 παρ.1 Π.Κ

• α. Υποκείμενο τέλεσης

Υποκείμενο τέλεσης του εγκλήματος μπορεί να είναι οποιοσδήποτε άνθρωπος και όχι μόνον ο ιδιοκτήτης του ασφαλισμένου πράγματος, μπορεί όμως κάλλιστα να είναι και ο ίδιος ο ιδιοκτήτης. Μπορεί όμως να είναι και τρίτο πρόσωπο, οπότε αναφύονται περιπτώσεις συμμετοχής, οι οποίες αναλύονται κατωτέρω. Συνεπώς πρόκειται περί κοινού εγκλήματος, που μπορεί να τελεστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο.

• β. αντικείμενο –στοιχεία του εγκλήματος

Αντικείμενο του εγκλήματος είναι η ασφαλιστική πίστη, σύμφωνα με την πάγια άποψη της νομολογίας και της θεωρίας, ενώ στο σημείο αυτό διαφοροποιείται εμφανώς ο Παπαδαμάκης, ο οποίος προτάσσει ως αντικείμενο του εγκλήματος την περιουσία της ασφαλιστικής εταιρίας που θα καταβάλλει το ασφαλιστικό ποσό και η οποία έχει αναλάβει την υποχρέωση της κάλυψης του κινδύνου για πράγματα. Στοιχεία του εγκλήματος είναι η ύπαρξη ασφαλιστικής σύμβασης για αντικείμενο και η πραγμάτωση του κινδύνου για το οποίο έχει γίνει η ασφάλιση. Αναφορικά με την ύπαρξη ασφαλιστικής σύμβασης, λεκτέα τα  ακόλουθα: Κατά την κρατούσα άποψη στην θεωρία και τη νομολογία, απαιτείται τυπικά έγκυρη σύμβαση ιδιωτικής ασφάλισης, αδιάφορα αν αυτή είναι άκυρη ή ακυρώσιμη για ουσιαστικά ελαττώματα ή αν ο ασφαλισμένος πληρώνει ή όχι τα ασφάλιστρα, αρκεί να είναι ισχυρή κατά τον χρόνο επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου. Καλύπτεται κάθε ασφαλιστική σύμβαση, όπως πυρός, ναυαγίου, κλοπής, μεταφοράς κ. λ. π , ενώ στην κατηγορία αυτή δεν ανήκουν οι περιπτώσεις ασφάλειας ζωής και σωματικής ακεραιότητας, οι οποίες ρυθμίζονται από την δεύτερη παράγραφο. Εννοείται ότι περιλαμβάνεται μόνον η ιδιωτική ασφάλιση και όχι η κοινωνική, η οποία αφορά πρόσωπα και έχει ως αφετηρία την παροχή εργασίας. Τέλος, αφορά μόνον πράγματα κινητά ή ακίνητα, τα οποία ασφαλίζονται με τους ειδικότερους όρους που προβλέπονται από τον εμπορικό  νόμο για κάθε ασφαλιστική περίπτωση.
Με τον όρο πραγμάτωση του ασφαλιστικού κινδύνου εννοούμε την πρόκληση εκείνων των πραγματικών περιστατικών που αποτελούν κατά τους όρους της σύμβασης την προϋπόθεση για την καταβολή της ασφαλιστικής αποζημίωσης από τον ασφαλιστή. Η πρόκληση αυτή πραγματοποιείται σχεδόν πάντοτε με μία άλλη αξιόποινη πράξη και ουσιαστικά ο δράστης προκαλεί εκείνη ακριβώς την εξέλιξη της ασφαλιστικής σύμβασης που καταλήγει στην εκπλήρωση και εξάντληση των όρων καταβολής του ασφαλίσματος. Έτσι σύμφωνα με τον Παπαδαμάκη, η έννοια του κινδύνου δημιουργεί μια πραγματική κατάσταση που αφ’ ενός επηρεάζει δυσμενώς το ασφαλιστικό αντικείμενο αλλά ταυτόχρονα συνεπάγεται και την γένεση υποχρέωσης στην ασφαλιστική εταιρία να καταβάλλει το ασφάλισμα. Ως τέτοια πραγματικά περιστατικά που πραγματώνουν τον ασφαλιστικό κίνδυνο και δημιουργούν τους όρους για καταβολή της ασφαλιστικής αποζημίωσης είναι ο εμπρησμός του ασφαλισμένου αυτοκινήτου ή της επιχείρησης ή των εμπορευμάτων αυτής, η καταστροφή του ασφαλισμένου για απώλεια κοσμήματος, η βύθιση του πλοίου κλπ. Η πραγμάτωση άλλου κινδύνου εκτός από αυτόν που αφορά η ασφαλιστική σύμβαση δεν πληροί την αντικειμενική υπόσταση της πράξης, εκτός αν η απόκλιση του αντικειμενικού αιτιώδους συνδέσμου είναι επουσιώδης. Για παράδειγμα δεν πληρούται η αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος του άρθρου 388 παρ.1 ΠΚ στην περίπτωση που ο δράστης βάλει φωτιά σε αυτοκίνητο που είναι ασφαλισμένο μόνο για κλοπή και όχι έναντι κινδύνου πυρός, καθώς η κατάσταση που προκαλεί ο δράστης με την συμπεριφορά του δεν αποτελεί προϋπόθεση καταβολής της ασφαλιστικής αποζημίωσης. Διάφορη η περίπτωση κατά την οποία ο δράστης βάζει φωτιά στα ασφαλισμένα έναντι του πυρός πολύτιμα βιβλία του για να εισπράξει το ασφάλισμα και αυτά καταστρέφονται τελικά από τα επιβραδυντικά υγρά των πυροσβεστών, καθώς στην περίπτωση αυτή η απόκλιση του αιτιώδους συνδέσμου να είναι επουσιώδης, αφού ο δράστης ώθησε ουσιωδώς με την πράξη του την εξέλιξη του τελικώς επελθόντος αποτελέσματος ( τα παραδείγματα από τον Μυλωνόπουλο ). Δεν πραγματώνει όμως τον ασφαλιστικό κίνδυνο αυτός ο οποίος απλώς ισχυρίζεται ψευδώς στην ασφαλιστική εταιρία ότι ο κίνδυνος πραγματώθηκε, καθώς στην περίπτωση αυτή στοιχειοθετείται το έγκλημα της απάτης. Υπό το πρίσμα αυτό ελέγχονται ως εσφαλμένες οι υπ’ αριθμ. 915/2007 και 592/2002 αποφάσεις του ΑΠ, οι οποίες δέχθηκαν ότι στοιχειοθετείται το αδίκημα του άρθρου 388 στην περίπτωση κατά την οποία ο ασφαλισμένος παρέστησε ψευδώς στην ασφαλιστική εταιρία ότι είχαν καταστραφεί τα μεταφερόμενα εμπορεύματα λόγω πυρκαϊάς ενώ τα είχε αποκρύψει ο ίδιος, ή ότι είχε κλαπεί το ασφαλισμένο αντικείμενο, ενώ η κλοπή ήταν προϊόν σκηνοθεσίας του δράστου.
Το έγκλημα είναι τελειωμένο μόλις συντελεστεί η πράξη που οδηγεί στην πραγμάτωση του κινδύνου, ενώ δεν χρειάζεται ούτε προσπάθεια εξαπάτησης της ασφαλιστικής εταιρίας ούτε και επέλευση περιουσιακής βλάβης, κάτι που επαληθεύει και τον χαρακτήρα του εγκλήματος του άρθρου 388 παρ.1 ΠΚ, ως προπαρασκευαστική πράξη απάτης.

Άρθρο 388 παρ.2 Π.Κ

• α. Υποκείμενο τέλεσης

Υποκείμενο τέλεσης του εγκλήματος της απάτης περί την ασφάλεια του σώματος μπορεί να είναι στην πρώτη υποπερίπτωση της παραγράφου 2 του άρθρου 388 μόνον ο ασφαλισμένος που προκαλεί στον εαυτό του σωματική βλάβη, ενώ στην δεύτερη υποπερίπτωση της ανωτέρω παραγράφου, δηλαδή στην επίταση του ασφαλιστικού κινδύνου οποιοσδήποτε. Αυτή η διαφοροποίηση έχει ιδιαίτερη σημασία στην συμμετοχή, όπως θα αναφέρω παρακάτω. Εισάγεται δηλαδή ένα ιδιόρρυθμο εν μέρει ιδιαίτερο έγκλημα, που στην πρώτη μορφή του τυποποιεί ως εγκληματική ενέργεια την αυτοπροσβολή, η οποία συνήθως δεν τιμωρείται ποινικά με εξαίρεση την παρούσα περίπτωση και την περίπτωση του άρθρου 203 ΠΚ στο οποίο προβλέπεται το έγκλημα της τεχνητής πρόκλησης ανικανότητας για την αποφυγή εκπλήρωσης της στρατιωτικής υπηρεσίας.

• β. αντικείμενο –στοιχεία του εγκλήματος

Αναφορικά με το αντικείμενο του εγκλήματος λεκτέα τα όσα προαναφέρθηκαν για την παρ. 1 του άρθρου 388. Στοιχεία του εγκλήματος είναι η ύπαρξη ασφαλιστικής σύμβασης για την οποία ισχύουν τα προαναφερθέντα, με την υποσημείωση ότι εδώ μιλάμε γι ασφάλειες ζωής ή έναντι ανικανότητας λόγω τραυματισμού.  Πράξεις του κατ’ άρθρον 388 παρ. 2 εγκλήματος είναι η από μέρους του δράστη πρόκληση στον εαυτό του σωματικής βλάβης ή η επίταση των συνεπειών σωματικής βλάβης που επήλθε από ατύχημα. Ως πρόκληση σωματικής βλάβης κατά μία άποψη ( Παπαδαμάκης ) θεωρείται κάθε ενέργεια ή παράλειψη του δράστη που προξενεί στον εαυτό του οποιαδήποτε βλάβη στην μορφική και λειτουργική ακεραιότητα του σώματός του και έτσι θέτει στο προσκήνιο τον κίνδυνο για τον οποίο υφίσταται υποχρέωση ασφαλιστικής αποζημίωσης. Κατά την άποψη του Μυλωνόπουλου, η οποία κατά την προσωπική μου άποψη είναι και ορθότερη, δεν αρκεί η πρόκληση οποιασδήποτε σωματικής βλάβης, αλλά μόνον αυτής που γεννά κατά την ασφαλιστική σύμβαση υποχρέωση του ασφαλιστή προς αποζημίωση. Σε περίπτωση που ο δράστης προκαλέσει στον εαυτό του βλάβη μικρότερης βαρύτητας από την συμβατικά καλυπτόμενη, τότε υπάρχει απόπειρα. Ως επίταση των συνεπειών της βλάβης που ήδη επήλθε από ατύχημα αναφέρεται η περίπτωση κατά την οποία ο δράστης με την συμπεριφορά του είτε θεμελιώνει το πρώτον, είτε επαυξάνει την υποχρέωση του ασφαλιστή. Η πρώτη περίπτωση συμβαίνει όταν ο δράστης δεν δικαιούται εκ της συμβάσεως αποζημίωση εξ’ αιτίας της μικρής έκτασης της βλάβης, οπότε η επίταση διευρύνει την βλάβη, ενώ η δεύτερη περίπτωση λαμβάνει χώρα όταν ο δράστης δικαιούται μεν αποζημίωση εκ της συμβάσεως, αλλά με τις ενέργειές του επιτείνει την υπάρχουσα σωματική βλάβη ώστε να αυξήσει το ποσόν της ασφαλιστικής αποζημίωσης. Το έγκλημα είναι τελειωμένο όταν ο δράστης τελέσει την αυτοπροσβολή του ή όταν γίνει φανερή η επίταση των συνεπειών της σωματικής βλάβης που προκλήθηκε από το ατύχημα, ενώ δεν χρειάζεται ούτε προσπάθεια εξαπάτησης της ασφαλιστικής εταιρίας ούτε και επέλευση περιουσιακής βλάβης, ως προελέχθη.
Το έγκλημα του άρθρου 388 παρ.2 ΠΚ, τελείται και όταν ο δράστης αποπειράται να αυτοκτονήσει με σκοπό να εισπράξει το ασφάλισμα ο κατονομαζόμενος στην σύμβαση δικαιούχος, καθώς η σωματική βλάβη είναι προστάδιο της θανάτωσης. Διχογνωμία υπάρχει για το αν το έγκλημα του αρ 388 παρ.2 μπορεί να τελεστεί δια παραλείψεως. Η κρατούσα άποψη αποδέχεται την καταφατική εκδοχή, ενώ ο Παπαδαμάκης θεωρεί υπερβολική την αναγνώριση ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης στον τραυματισμένο να μην αφήσει την κατάσταση της υγείας του να χειροτερέψει. Θεωρώ ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η δια παραλείψεως τέλεση του εγκλήματος, αν ο τραυματισθείς έχει ως σκοπό του την είσπραξη της αποζημιώσεως, με δεδομένο ότι στο σύνολό τους οι ασφαλιστικές συμβάσεις υποχρεώνουν ουσιαστικά σε προστασία της σωματικής ακεραιότητας του ασφαλισμένου, υποχρεώνοντάς τον λ.χ σε αποφυγή επικίνδυνων ενεργειών ή δραστηριοτήτων.

• 3.    ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ

Το έγκλημα της απάτης περί τις ασφάλειες είναι πλημμέλημα και τιμωρείται μόνον αν τελείται με πρόθεση ( δόλο ), ενώ και για τις δύο μορφές αρκεί ο ενδεχόμενος δόλος, δηλαδή ο δράστης στην μεν πρώτη περίπτωση του άρθρου 388 πρέπει να προβλέπει ότι με την συμπεριφορά του τουλάχιστον ενδέχεται να πραγματωθεί ο κίνδυνος για τον οποίο έχει γίνει η ασφάλιση και να αποδέχεται τούτο καθώς και να γνωρίζει τα πραγματικά γεγονότα που θεμελιώνουν την ασφαλιστική σύμβαση, ενώ στην δεύτερη περίπτωση του άρθρου 388 ο δράστης πρέπει να γνωρίζει ότι έχει συνάψει σύμβαση ασφάλειας έναντι κινδύνου του σώματός του και να θέλει να προκαλέσει βλάβη στο σώμα του ή να επιτείνει μια ήδη υπάρχουσα από ατύχημα βλάβη. Επιπλέον όμως και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται σκοπός του δράστη να εισπράξει αυτός ή άλλος το ποσόν της ασφάλισης. Πρόκειται λοιπόν για έγκλημα υπερχειλούς υποκειμενικής υπόστασης, ενώ κατ’ άλλη διατύπωση για έγκλημα σκοπού. Αν επομένως ο δράστης δεν επιδιώκει το αποτέλεσμα αυτό, το έγκλημα δεν στοιχειοθετείται. Η άγνοια οποιουδήποτε στοιχείου της αντικειμενικής υπόστασης συνιστά πραγματική πλάνη αποκλείουσα τον δόλο, ενώ εσφαλμένη αντίληψη του δράστη για τους συγκεκριμένους όρους που διέπουν την σύμβαση ασφάλισης συνιστά νομική πλάνη που υπό προϋποθέσεις δύναται να άρει τον καταλογισμό.

• 4.    ΑΠΟΠΕΙΡΑ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Όπως προελέχθη, το έγκλημα είναι τελειωμένο με την πραγμάτωση του ασφαλιστικού κινδύνου προκειμένου για απάτη περί την ασφάλεια αντικειμένου και με την επέλευση της σωματικής βλάβης ή την επίταση των συνεπειών υπάρχουσας βλάβης στην περίπτωση της απάτης περί την ασφάλεια του σώματος. Δεν απαιτείται και η δήλωση των περιστατικών αυτών στον ασφαλιστή, ούτε η απόπειρα παραπλάνησης αυτού, ή η πραγμάτωση της περιουσιακής βλάβης του ασφαλιστή και η είσπραξη του ασφαλίσματος. Κατά την κρατούσα άποψη απόπειρα τέλεσης του εγκλήματος είναι δυνατή, όπως πχ στην περίπτωση που ο δράστης επιχειρεί να βάλει φωτιά στο κατάστημά του πλην όμως ο αναπτήρας του δεν λειτουργεί. Κατ’ αντίθετη άποψη ( Παπαδαμάκης ), η δυνατότητα απόπειρας στην ασφαλιστική απάτη θα πρέπει να αποκλειστεί λόγω του γεγονότος ότι με την ειδική τυποποίηση της προπαρασκευαστικής πράξης του συγκεκριμένου εγκλήματος εξαντλείται η κατά το άρθρο 42 ΠΚ δυνατότητα επέκτασης του αξιοποίνου και στις μη ολοκληρωμένες μορφές του εγκλήματος.
Στην περίπτωση της παραγράφου 1 του άρθρου 388 δυνατή κάθε μορφής συμμετοχή, ακόμη και η συναυτουργία, όταν ένας ενεργεί για λογαριασμό πλειόνων ( ΑΠ 603/2003  ). Ηθική αυτουργία υπάρχει στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης ασφαλισμένου πράγματος προκαλέσει την απόφαση σε τρίτο να πραγματώσει τον κίνδυνο, οπότε, ο τελευταίος θα ευθύνεται ως αυτουργός απάτης περί τις ασφάλειες. Εάν ο τρίτος αγνοεί την σκοπούμενη απάτη, τότε κατά την κρατούσα άποψη στην θεωρία και την νομολογία πρόκειται για έμμεση αυτουργία. Αν όμως ο τρίτος δρα χάριν του ασφαλισμένου εν γνώσει, αυτουργός είναι ο ασφαλισμένος και ο τρίτος άμεσος συνεργός. Κατά τον Παπαδαμάκη    δεν μεταβάλλεται η ευθύνη του ιδιοκτήτη και στην περίπτωση που ο τρίτος αγνοεί την σκοπούμενη απάτη, άποψη όμως που δεν είναι ιδιαίτερα πειστική. Στο πλαίσιο της παρ. 2 και με δεδομένο ότι εισάγεται ένα ιδιόρρυθμο ιδιαίτερο έγκλημα, τουλάχιστον στην πρώτη υποπερίπτωση, αυτουργός είναι μόνον εκείνος που προκαλεί στον εαυτό του την σωματική βλάβη, ενώ τυχόν συμμετοχή θα κριθεί υπό το πρίσμα του άρθρου 49 ΠΚ. Αν τρίτος προκαλέσει την σωματική βλάβη, τότε ο συμμέτοχος και υποστάς αυτήν θα τιμωρηθεί κανονικά ως έμμεσος αυτουργός, ενώ ο δράστης ως αναγκαίος (άμεσος) συνεργός. Στην περίπτωση της αυτοπροσβολής, αποκλείεται η συναυτουργία.

• 5.    ΠΟΙΝΙΚΗ ΚΥΡΩΣΗ-ΕΜΠΡΑΚΤΗ ΜΕΤΑΝΟΙΑ

Η πράξη τιμωρείται ως πλημμέλημα σε ποινή φυλάκισης από 6 μήνες έως πέντε έτη. Η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπάγγελτα. Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 406 Α ΠΚ, δεν κινείται ποινική δίωξη και η υπόθεση τίθεται στο αρχείο με αιτιολογημένη πράξη του Εισαγγελέα Πλημ/κών εάν ο δράστης ικανοποιήσεις εντελώς τον ζημιωθέντα μέχρι την άσκηση ποινικής δίωξης καταβάλλοντας αποδεδειγμένα ή κατά δήλωση του παθόντος το κεφάλαιο και τους τόκους, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 406 παρ. 3 …..

*Ομιλία κ.Ορνεράκη από την Νομική Ημερίδα με θέμα "Μορφές απάτης στην Ιδιωτική Ασφάλιση και οι συνέπειες για το Κοινωνικό Σύνολο" που διοργάνωσαν η 'Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος, η ΕΑΕΕ και το Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης

Πρωταρχικός στόχος αυτής της στρατηγικής συνεργασίας είναι η προώθηση προηγμένων ασφαλιστικών προϊόντων τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου.

Με πελάτες 86 διαφορετικών εθνικοτήτων από 121 χώρες, τα προγράμματα της MediCare International είναι από τα πιο περιεκτικά και αξιόπιστα προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης στον κόσμο. Παρέχονται τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο και καλύπτονται από τον Διεθνή Ασφαλιστικό Οργανισμό Lloyd’s του Λονδίνου.

Τα προγράμματα είναι διαθέσιμα σε άτομα όλων των ηλικιών, αφού δεν υπάρχει όριο ηλικίας εγγραφής, ενώ δίνουν την δυνατότητα κάλυψης προ-υπαρχουσών παθήσεων, κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Τα ασφάλιστρα καταβάλλονται απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό της ΜediCare International μέσω πιστωτικής κάρτας, τραπεζικού εμβάσματος ή επιταγής.

Η επιχειρηματική αυτή κίνηση έρχεται να διευρύνει το χαρτοφυλάκιο της SOUTHEASTERN και να προσθέσει σημαντική αξία στις στρατηγικές κινήσεις της εταιρίας που την θέλουν να συνεργάζεται με αξιόλογες διεθνείς ασφαλιστικές εταιρίες σε όλο τον κόσμο. Συγκεκριμένα, η εταιρία έχει επισυνάψει στενές σχέσεις με την αγορά των Lloyd’s και στρατηγικές συμμαχίες τόσο με κορυφαίους Βrokers στο Λονδίνο όσο και με εξουσιοδοτημένους ανταποκριτές τους.

• Σχετικά με τα προγράμματα ΜediCare International:

Απευθύνονται σε άτομα που ζουν και εργάζονται τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας καταγωγής τους. Παρέχουν στους ασφαλισμένους και τις οικογένειες τους τις καλύτερες εγκαταστάσεις υγείας, όπου και εάν διαμένουν, εργάζονται ή ταξιδεύουν εντός της γεωγραφικής περιοχής της επιλογής τους, συμπεριλαμβανομένης της χώρας καταγωγής.